Το παραμύθι του... μαζί

«Ήρθε μια μέρα ο Θωμάς Μοσχόπουλος στο θέατρο Πόρτα και μου λέει: 'Θα σε ενδιέφερε να κάνεις τη Σταχτοπούτα με μουσική του Προκόφιεβ;'. Εγώ στην αρχή πάγωσα. Του λέω: 'Ναι, αλλά θα ήθελα να το κάνω με τους Patari Project'. Με εμπιστεύτηκε και αποφασίσαμε να το κάνουμε πάνω σε ένα πιάνο με ουρά», μου αποκαλύπτει η Σοφία Πάσχου, η ψυχή των Patari Project, μίας θεατρικής ομάδας που δουλεύει με βάση την τεχνική της πλατφόρμας και κάθε της δουλειά είναι ένα κομψοτέχνημα. Κάπως έτσι γεννήθηκε το «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο», ίσως η καλύτερη παράσταση παιδικού θεάτρου (καλά, μια χαρά θα την απολαύσουν και οι μεγάλοι!) που έχω δει ποτέ. Μια παράσταση που διηγείται την ιστορία της Σταχτοπούτας με τον πιο ευρηματικό τρόπο... Πάνω σε ένα πιάνο.

Συναντάω τη Σοφία μαζί με την Κατερίνα Μαυρογεώργη και τον Αλέξανδρο Χρυσανθόπουλο, που υποδύονται τη Σταχτοπούτα και τον Πρίγκιπα αντίστοιχα, και η πρώτη ερώτηση που τους κάνω έχει να κάνει με το ίδιο το παραμύθι: «Ήταν το αγαπημένο σας ως παιδιά;». Η Κατερίνα παίρνει πρώτη τον λόγο. « Όχι. Το αγαπημένο μου παραμύθι με διαφορά ήταν η Μικρή Γοργόνα. Στη Σταχτοπούτα δεν καταλάβαινα γιατί η κοπέλα αυτή τα τραβάει όλα αυτά… Γιατί είναι τόσο καλή και ευγενική;» σχολιάζει. «Εγώ άλλο δεν καταλάβαινα», παρεμβαίνει η Σοφία. « Πάει η Σταχτοπούτα στον χορό, της πέφτει το γοβάκι, το βρίσκει ο πρίγκιπας, την ψάχνει, τη βρίσκει, της βάζει το γοβάκι και παντρεύονται. Πώς βγάζει νόημα αυτό; Τι ερωτεύτηκε; Το πόδι της; Το γοβάκι; Εκεί κάπου αποσυντονιζόμουν». Ο Αλέξανδρος πάλι ποτέ δεν γοητεύτηκε από τη Σταχτοπούτα, γιατί ποτέ δεν τρελαινόταν για τα παραμύθια. «Τα έβρισκα πολύ γλυκανάλατα. Αδύναμοι κεντρικοί χαρακτήρες με πεθαμένους γονείς και μία λύση μη ρεαλιστική στα μάτια μου. Στη δική μας όμως παράσταση βρήκα άλλο νόημα», μου λέει.

Στη δική τους παράσταση το παραμύθι βγαίνει από το αποστειρωμένο του πλαίσιο και μας αφορά. Οι χαρακτήρες του μας κλείνουν το μάτι, έχουν κάτι από εμάς, θα μπορούσαν να είναι φίλοι μας. «Φωτίσαμε κάποια σημεία στα οποία δεν εστιάζει το κλασικό παραμύθι. Τα βλέπουμε με μία διαφορετική οπτική. Τη διαφορά άλλωστε την κάνουν οι λεπτομέρειες», μου υπενθυμίζει η Σοφία και ο Αλέξανδρος προσθέτει με εμφανή την ικανοποίηση στο πρόσωπό του: «Μας λένε συνέχεια 'πώς καταφέρατε αυτό το παραμύθι να είναι τόσο ζωντανό και διαφορετικό από αυτό που ξέρουμε;'».


Η Σοφία Πάσχου

Η πρωτοτυπία της παράστασης δεν εξαντλείται στο παραστασιακό αποτέλεσμα. Ακούγοντας τον τίτλο της, «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο», το τελευταίο που σου έρχεται στο μυαλό είναι η Σταχτοπούτα. « Δεν θέλαμε να το ονομάσουμε Σταχτοπούτα και είπαμε να βρούμε κάτι άλλο. Τον περασμένο Μάιο μου λέει ο Θωμάς: 'Σοφία, πρέπει σε πέντε μέρες να έχεις τίτλο για την παράσταση!'. Αρχίσαμε να ψάχνουμε. Έλεγα εγώ 'πιάνο'. 'Παπούτσι', πετιόταν η Κλερ Μπρέσγουελ, που μας έκανε τα κοστούμια. 'Παπούτσι πάνω στο πιάνο!' έρχεται νέα ιδέα. Τελικά καταλήξαμε στο 'Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο' και το στέλνω στα υπόλοιπα παιδιά των Patari σε ένα κλειστό group που έχουμε στο Facebook ρωτώντας τους τη γνώμη τους. Κι εκεί έγινε το έλα να δεις…» μου εξομολογείται η Σοφία. Οι τίτλοι που έπεσαν στο τραπέζι προκαλούν γέλιο μέχρι δακρύων! «Παπουτσάκι» έγραφε ο ένας. ««Πού είναι το παπούτσι, το πιάνο μου μέσα;!» έγραφε ο άλλος. «Ψάξε το παπούτσι στο πατάρι του πιάνου», πεταγόταν ένας τρίτος. Μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό το «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο» μοιάζει ως ο πιο political correct τίτλος του κόσμου!

Η φαντασία των Patari Project δούλεψε με οργιώδη τρόπο σε όλα τα επίπεδα.Το «Πιάνω παπούτσι πάνωστο πιάνο» είναι η πιο πλήρης και απολαυστική παράστασή τους. Ένας κόσμος μαγικός που ζωντανεύει μπροστά σου με μόνο όπλο τα σώματα και τις φωνές των έξι υπερταλαντούχων ηθοποιών της ομάδας και ένα πιάνο. Η τεχνική της πλατφόρμας σε όλο της το μεγαλείο!

«Εγώ με την κίνηση και τη σωματικότητα έχω τρέλα. Ο κώδικας των Patari Project μού προξενεί μία πρωτοφανή ευφορία και δημιουργικότητα», μου εξομολογείται η Κατερίνα, που συνεργάζεται πρώτη φορά με τους Patari, αν και γνωρίζει τη Σοφία από τα χρόνια της Δραματικής Σχολής. «Πρέπει να συνεργαστείς εσύ πολύ καλά με τον εαυτό σου και με τους άλλους, γιατί αλλιώς θα χτυπήσεις. Πρέπει να είσαι εκεί, μαζί, τώρα. Αυτό είναι απελευθερωτικό», συμπληρώνει.

Ο Αλέξανδρος ανήκει κι αυτός στα νέα μέλη των Patari. Πέρασε από οντισιόν για να ενταχθεί στο καστ. « Κάτι μου έκανε από την αρχή. Δεν είναι ότι ήταν καλός ηθοποιός. Όλοι τους είναι καλοί ηθοποιοί. Εγώ τους ηθοποιούς τους κοιτάω στα μάτια. Θέλω θετικούς ανθρώπους. Ο Αλέξανδρος λοιπόν ενώ έπαιζε ήδη στο Πόρτα και θα μπορούσε να μην έρθει στην ακρόαση, ήρθε και πέρασε όλη τη φάση», μου εξηγεί η Σοφία. «Είναι φοβερό αυτό που συμβαίνει στο Patari. Μπαίνεις μέσα και ό,τι βγει. Με τη βοήθεια της Σοφίας κρατάγαμε αυτό που είχε ουσία και χτίστηκε κάτι χωρίς να το πολυκαταλάβουμε», παρατηρεί ο Αλέξανδρος, που στις πρόβες πέρασε από όλα τα στάδια: τρέλα, ενθουσιασμός, αδιέξοδο... «Όλα στο μυαλό μου, γιατί το σώμα πάντα ξέρει!» μου λέει χαμογελώντας κοιτώντας με νόημα τη Σοφία. Το σώμα πάντα ξέρει. Αυτό θα μπορούσε να είναι και το μότο των Patari Project.



«Πώς είναι η Σοφία ως σκηνοθέτης;» ρωτάω την Κατερίνα και τον Αλέξανδρο. « Είναι ο ίδιος άνθρωπος. Αυτό για μένα είναι το μεγαλύτερο χάρισμα που μπορεί να έχει ένας σκηνοθέτης. Σου προκαλεί φοβερή εμπιστοσύνη. Μπορεί να έχεις κολλήματα ή αδιέξοδα και με έναν τρόπο το αφήνεις πάνω της κι εκείνη είναι σαν να έχει ένα φως και να σου δείχνει τον δρόμο», μου απαντά η Κατερίνα. «Έχει την τέλεια ισορροπία. Σου δίνει οδηγίες ως σκηνοθέτης και παράλληλα σε αφήνει ελεύθερο να δημιουργήσεις μόνος σου πάνω στη σκηνή. Γουστάρεις να κάνεις πράγματα και παράλληλα σε βοηθάει να πας παρακάτω», συμπληρώνει ο Αλέξανδρος. Η σχέση τους είναι αυτό που λέμε αγαπησιάρικη. Η Σοφία, ούσα ηθοποιός, αγαπάει τους ηθοποιούς της. Κι αυτό το εκπέμπει.

Το «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο» απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους. Μπορούν να το δουν όλοι εξίσου ευχάριστα. Απλά ίσως να εστιάσουν αλλού. «Την περασμένη εβδομάδα κάναμε μία παράσταση για παιδάκια από 3 μέχρι 4 ετών. Στην αρχή ανησυχήσαμε πώς θα αντιδρούσαν και σκεφτήκαμε μήπως έπρεπε να αλλάξουμε κάτι. Δεν χρειάστηκε τελικά να κάνουμε τίποτα. Τα κατάλαβαν όλα», μου λέει η Κατερίνα και συνεχίζει: «Ακολούθησαν κανονικά τη συναισθηματική γραμμή της παράστασης. Συμμετείχανε με ατάκες πολύ καίριες. 'Είσαι κακιά!', 'Είσαι άδικος!', 'Μπράβο!', 'Μην φοβάσαι, Σταχτοπούτα, είσαι καλή και δυνατή!' φωνάζανε. Ο Αλέξανδρος λέει σε μια σκηνή στην παράσταση για τη Σταχτοπούτα: 'Δεν μπορώ να κοιμηθώ. Μετράω προβατάκια. Βλέπω το πρόσωπό της το βράδυ'. Και του λέει ένα κοριτσάκι από κάτω: 'Αφού την αγαπάς!'. Και λες: 'Σ’ ευχαριστώ, μικρέ άνθρωπε!'».

«Δεν σκέφτηκα ποτέ ότι κάνουμε μια παράσταση για παιδιά», σχολιάζει η Σοφία. «Δεν μου έλεγε κάτι αυτό… Δηλαδή, άντε και το σκέφτηκα, τι να κάνω; Να βάλω παραπάνω φώτα; Ήθελα απλά να πούμε την ιστορία με την αλήθεια που έχει. Είναι μια ιστορία που έχει να κάνει πολύ και με το bullying. Οι δύο αδερφές της Σταχτοπούτας καταπιέζονται απίστευτα από τη μαμά τους. Ήταν λοιπόν ένα κοριτσάκι μετά την παράσταση, που το ρώτησα αν του άρεσε και μου απάντησε: 'Μου άρεσε πάρα πολύ! Και η κακιά μαμά μοιάζει με τη μαμά μου!' Μπροστά η μαμά της. Ε, αυτό δείχνει ότι κάτι έχουμε πετύχει».



«Πρέπει να εμπιστευτούμε τα παιδιά. Είναι πανέξυπνα. Καταλαβαίνουν πολλά περισσότερα απ’ όσο νομίζουμε» μου επισημαίνει ο Αλέξανδρος. Τα λόγια του Αλέξανδρου μου θυμίζουν τη Ξένια Καλογεροπούλου. Τον άνθρωπο που άλλαξε μια για πάντα το παιδικό θέατρο στην Ελλάδα. Την ψυχή του θεάτρου Πόρτα, που είχε τη σοφία να παραδώσει τη σκυτάλη στον Θωμά Μοσχόπουλο ανοίγοντας νέους ορίζοντες για το ιστορικό αυτό θέατρο. «Ήταν το πρώτο θέατρο που δούλεψα τελειώνοντας τη σχολή. Η Ξένια ήταν η πρώτη που με πήρε κάτω από τις φτερούγες της. Έμεινα εκεί για τρία χρόνια. Όταν έμαθα ότι θα κλείσει είχα στεναχωρηθεί πάρα πολύ. Όταν έμαθα ότι άνοιξε είχα χαρεί πάρα πολύ. Όταν έμαθα ότι θα ξαναπαίξω εκεί ήμουν τρισευτυχισμένη! Νομίζω ότι έκανε έναν κύκλο όλο αυτό και τώρα το Πόρτα έχει επιστρέψει με πολύ διαφορετικούς όρους. Είναι πολύ πιο συνειδητά τα πράγματα και είναι πολύ σπουδαίο αυτό που καταφέρνουν όλοι οι άνθρωποι εκεί. Δουλεύουν ασταμάτητα από το πρωί μέχρι το βράδυ. Είναι πολύ συγκινητικό» μου λέει η Κατερίνα.

«Αυτό που θεωρώ εγώ πολύτιμο είναι ότι υπάρχει μία αλυσίδα εμπιστοσύνης. Η Ξένια Καλογεροπούλου που αφήνει το θέατρο στα χέρια του Θωμά Μοσχόπουλου, ο Θωμάς αφήνει την παιδική σκηνή στους Patari Project… Δεν υπάρχει κανένας εγωισμός. Υπάρχει εμπιστοσύνη και εκτίμηση. Αυτό είναι σπάνιο. Μακάρι να πάει καλά. Πρέπει να πάει καλά», προσθέτει η Σοφία.

«Εγώ για το πώς ήρθα στο Πόρτα οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Αργύρη Ξάφη, τον οποίο είχα καθηγητή για τρία χρόνια στη Δραματική Σχολή και εκτός από καλύτερους ηθοποιούς είχε πάντα στο μυαλό του να μας κάνει και καλύτερους ανθρώπους», μου εξομολογείται ο Αλέξανδρος. «Αυτό που ζω στο Πόρτα είναι ένα όνειρο. Όταν έπαιζα στο 'Νησί των Θησαυρών', σε σκηνοθεσία του Θωμά Μοσχόπουλου, ήθελα να ξυπνάω το πρωί για να πάω να παίξω. Έτσι αγάπησα εγώ το παιδικό θέατρο. Είχα μία προσμονή να πάω εκεί, να δω φίλους, να κάτσουμε είκοσι λεπτά το πρωί να πιούμε έναν καφέ, να γελάσουμε και μετά να συναντήσουμε 200-300 παιδάκια και να περάσουμε καλά. Μου αρέσει πολύ να δουλεύω με ανθρώπους που αγαπώ μέσα σε μία ομάδα».

Και για το τέλος σας κράτησα το καλύτερο... Ετοιμαστείτε για μία διαφορετική εκδοχή του «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο». Πιο... queer! Και σίγουρα, αυστηρώς ακατάλληλη για ανηλίκους! «Υπάρχει μια σκέψη να γίνει και drag show σε μεταμεσονύχτια παράσταση την άνοιξη», μου αποκαλύπτει η Σοφία. Ναι, καλά διαβάσατε! Μία παιδική παράσταση γίνεται... drag show! «Όταν στις πρόβες μας έβγαιναν στους αυτοσχεδιασμούς κακές λέξεις, λέγαμε αυτό άσ' το για το drag!» με ενημερώνει σχετικώς η Κατερίνα. «Με το καστ που έχουμε ένα κλικ θέλουμε… Δεν θέλει τρομερή δουλειά!» πετάγεται η Σοφία και μας πιάνουν τα γέλια.