Ένας σχεδόν άγνωστος πρωτοπόρος

Στον Γαλλοκαναδό συνθέτη Κλοντ Βιβιέ αποφάσισε να εστιάσει το τελευταίο διάστημα το ελληνικό μουσικό σύνολο Ergon Ensemble. Με εξειδίκευση στη σύγχρονη μουσική και προσήλωση στην ακρίβεια των εκτελέσεων, το σύνολο έχει αφιερωθεί στην προώθηση των αριστουργημάτων του σύγχρονου ρεπερτορίου και του πρόσφατου διεθνούς ελληνικού ρεπερτορίου, αλλά και στην παρουσίασή τους στο ευρύτερο ακροατήριο.

Στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, στο κατάλληλο μέρος για να παρουσιάσεις τέτοιου είδους μουσική, το σύνολο θα θυμηθεί τον Βιβιέ, τον συνθέτη που έφυγε αιφνίδια από τη ζωή ενώ αναζητούσε συνεχώς ό,τι πιο νέο, διαπερνώντας κάθε γεωγραφικό και στυλιστικό σύνορο στη μουσική σύνθεση. Για μία μόνο βραδιά, το Σάββατο 13 Φεβρουαρίου, στην Κεντρική Σκηνή του κτιρίου της Συγγρού θα ακουστούν οι μελωδίες του Βιβιέ που είναι ελάχιστα γνωστές στο ευρύ κοινό 23 χρόνια μετά το θάνατό του.

Η σύντομη ζωή του Κλοντ Βιβιέ χαρακτηρίστηκε από μια διαρκή αναζήτηση για νέες μουσικές και αισθητικές εμπειρίες, που τον οδήγησαν στο χτίσιμο ενός ηχητικού κόσμου μοναδικής αυθεντικότητας. «Το ότι δεν γνώρισα τους γονείς μου, μου έδωσε τη δυνατότητα να δημιουργήσω έναν καταπληκτικό ονειρικό κόσμο», έλεγε ο ίδιος το 1983. «Σχεδίασα τις ρίζες μου, όπως ακριβώς ήθελα εγώ.» Γεννημένος στο Μόντρεαλ το 1948, μεγάλωσε σε ένα καθολικό ορφανοτροφείο, ενώ για μεγάλο διάστημα ήθελε να γίνει ιερέας. Τελικά, όμως, αποφάσισε να σπουδάσει σύνθεση. Μαθήτευσε πλάι στον σπουδαίο συνθέτη Καρλχάιντς Στοκχάουζεν, από τον οποίο επηρεάστηκε βαθιά, παρότι αργότερα άρθρωσε τη δική του μουσική γλώσσα.



Με τον Ολιβιέ Μεσιάν μοιράστηκε την πίστη του στον καθολικισμό, την πνευματικότητα και τον τρόπο μουσικής επεξεργασίας του τονικού ύψους και ρυθμού, ενώ με τους Ζεράρ Γκρισέι και Τριστάν Μιράιγ τις επιρροές από τη φασματική μουσική, που αποτυπώνονται στην ιδιότυπη ηχητική πολυφωνία, προερχόμενη από την ανάλυση και διαχείριση των αρμονικών χαρακτηριστικών του ήχου.

Η επαφή του με την εξωτική μουσική της Ανατολής άλλαξε ριζικά τον τρόπο σκέψης και τον ήχο της μουσικής του. Όλη η μουσική του, μεγάλης μελωδικής ομορφιάς και εκφραστικής δύναμης, μοιάζει σαν να ξετυλίγεται αβίαστα από μία νότα ή μια απλή μελωδία, ενώ η επεξεργασία που ακολουθεί, είναι πιο κοντά στην ινδική Raga παρά στη Δυτική μουσική πρακτική.

Στο διαμέρισμά του στο Παρίσι, όπου δολοφονήθηκε το βράδυ της 7ης Μαρτίου 1983 από έναν ευκαιριακό εραστή του, βρέθηκε ημιτελές το τελευταίο έργο του, με τίτλο «Πιστεύεις στην αθανασία της ψυχής;». Κατά διαβολική σύμπτωση, το περιεχόμενο του δραματοποιημένου μονολόγου, κείμενο του συνθέτη, ήταν εντελώς προφητικό ως προς τον τρόπο θανάτου του!