Γιώργος Ευγενίδης

Και η μεγάλη εικόνα που αναδεικνύεται ακόμα πιο ζοφερή. Μια χώρα σε πλήρη απώλεια ελέγχου, με έναν απερχόμενο Πρόεδρο που αδιάφορος για τις ταραχές σηκώνεται και πηγαίνει πολυήμερη περιοδεία στις χώρες του Κόλπου και μια κοινωνία χωρίς πυξίδα που ψάχνει να βρει απαντήσεις, τις οποίες αυτή την ώρα απλουστευτικά παρέχουν ακροδεξιοί και ακροαριστεροί λαϊκιστές τύπου Λε Πεν και Μελανσόν. Τα άκρα ανθούν εκεί που το πολιτικό κέντρο αποτυγχάνει και η Γαλλία είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Πολλοί διερωτώνται: μπορεί να συμβεί αυτό ξανά στα μέρη μας; Μπορεί η Ελλάδα να βιώσει έναν νέο γύρο παροξυσμού στις πλατείες, μετά τις μέρες των Αγανακτισμένων; Το πιθανότερο είναι πως όχι. Οι πολίτες δοκίμασαν αυτού του είδους την αντίδραση πριν από λίγα χρόνια και δεν μας βγήκε σε καλό. Ή τουλάχιστον δεν προέκυψε τίποτα ουσιαστικό, που να λύνει τα πραγματικά προβλήματα. Άλλωστε, οι πολιτικές δυνάμεις που πρωταγωνιστούν στο εγχώριο πολιτικό είναι κατά βάση συστημικές: η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛΑΣ του rebranded Αλέξη Τσίπρα. Ακόμα και το ΚΚΕ που έχει παράδοση στη μαζική κινητοποίηση φροντίζει να περιφρουρεί τα στελέχη του που διαμαρτύρονται στους δρόμους. Ποιος ξεχνάει άλλωστε ότι το ΚΚΕ, την περίοδο των Αγανακτισμένων, απέτρεψε διάφορους μπάχαλους από το να εισβάλουν στο προαύλιο της Βουλής και να κάψουν το…μπουρδέλο, όπως κραύγαζαν;

Το ότι δεν υπάρχουν αυτή την ώρα επιδραστικές αντισυστημικές πολιτικές δυνάμεις δεν σημαίνει όμως ότι δεν υπάρχει καύσιμη ύλη στην κοινωνία. Απλώς μέχρι στιγμής δεν εκδηλώνεται και δεν εκτονώνεται με την μπαχαλοποίηση. Η ακρίβεια, η προοπτική ενός δύσκολου χειμώνα, η αδυναμία της νεότερης γενιάς να δει φως στην άκρη του τούνελ και μια σειρά άλλων παραμέτρων μπαίνουν στην εξίσωση του κυοφορούμενου αντισυστημισμού. Η πρόσφατη εσωτερική έρευνα που περιήλθε στην κατοχή του Μεγάρου Μαξίμου και δημοσίευσε το «ΘΕΜΑ» πριν από δύο Κυριακές είναι ενδεικτική της κατάστασης: στις ηλικίες 17-24, με έμφαση στους άντρες, το κόμμα Κασιδιάρη με την όποια του μορφή «σκοράρει» μέσα σε έναν μήνα 15%. Και στην περίπτωση μας οι νέοι ριζοσπαστικοπούνται προς τα Δεξιά, όχι τόσο προς τα Αριστερά, παρά την ιστορική παράδοση της χώρας μας και την αγιοποίηση της εικόνας της εγχώριας Αριστεράς στα χρόνια που πέρασαν, ιδίως μετά την Αλλαγή του ΠΑΣΟΚ το ’81.

Διάφορα ναυάγια της πολιτικής, σαν το ανθυποστέλεχος του κόμματος Τσίπρα που κάποτε ηγείτο της ανύπαρκτης νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να ονειρεύονται κινητοποιήσεις τύπου Γαλλίας και στα μέρη μας. Ο μόνος λόγος που το κάνουν είναι για να βρουν αυτοί λόγο ύπαρξης. Άλλωστε, όπως το είχε πει και η Έφη Αχτσιόγλου κάποτε, «η κανονικότητα δεν είναι ποτέ ευκαιρία για την Αριστερά». Ίσως κάποιοι βαθιά μέσα τους ονειρεύονται μια εικόνα γενικευμένης αναρχίας, έναν χειμώνα σαν του ’08 που χρόνια μετά ήταν το βασικό διαπιστευτήριο του Προκοπή Παυλόπουλου για να γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Αυτό η οργανωμένη Πολιτεία, η Αστυνομία και οι υπηρεσίες πληροφοριών, δεν πρέπει να το επιτρέψουν να συμβεί.

Όσοι επιδιώκουν φασαρίες πάντως ενδεχομένως να βλέπουν το τυρί, αλλά όχι τη φάκα. Δηλαδή το «φούσκωμα» μορφωμάτων τύπου Κασιδιάρη, τα οποία περιμένουν μια περίοδο αναταραχής, για να αλείψουν βούτυρο στο ψωμί τους. Εδώ είναι και το καθήκον της κυβέρνησης: να διασφαλίσει τις αυτονόητες και νόμιμες διαδηλώσεις, αλλά να προστατεύσει την κοινωνική πλειοψηφία από τον όχλο και τη μπαχαλοποίηση. Πριν ξαναδούμε τις σκηνές ενός έργου που πολλοί εξ ημών θυμόμαστε με αποστροφή.