Η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια

Πριν 5 χρόνια οι εκδόσεις Άγρα πρόσθεσαν στο εκδοτικό τους ημερολόγιο την έκδοση του βιβλίου με τίτλο “Μάτση Χατζηλαζάρου - Γράμματα από το Παρίσι στον Ανδρέα Εμπειρίκο”.

Την επιμέλεια του βιβλίου ανέλαβε ο Καθηγητής Πανεπιστημίου Χρήστος Δανιήλ, ο οποίος αποτύπωσε με έναν ιδιαίτερο τρόπο την εργογραφία της ποιήτριας.

Από την εισαγωγή του συγγραφέα στο βιβλίο παραθέτω ένα απόσπασμα εδώ: «"Καθώς η ζωή και το έργο της Μάτσης Χατζηλαζάρου, της πρώτης Ελληνίδας υπερρεαλίστριας, είναι άμεσα συνδεδεμένα, αφού η Μάτση έζησε με τρόπο ποιητικό και έγραψε ποίηση με τρόπο βιωματικό, το υλικό που σχολιασμένο δημοσιεύεται στη συνέχεια (στο βιβλίο) μπορεί να διαβαστεί με ποικίλους τρόπους: ως αυθεντικές ψηφίδες που ανασυνθέτουν το κλίμα και την ατμόσφαιρα μιας ενδιαφέρουσας και κρίσιμης πνευματικής εποχής, ως τεκμήρια μιας βαθιάς προσωπικής και πνευματικής σχέσης, ως υποστηρικτικό υλικό για την κατανόηση του έργου της ποιήτριας, ως τα τεκταινόμενα της ζωής και του έργου της, ως κείμενα με σχόλια ποιητικής, ως ανεξάρτητες κειμενικές μονάδες που εμπεριέχουν αφ' εαυτού τους λογοτεχνική αξία. Πρόκειται, επομένως, για μια διπλή επίσκεψη: σε μια ποιήτρια, αλλά και σε μία εποχή"».

Το 1946-47 η Μάτση Χατζηλαζάρου βρίσκεται στο Παρίσι. Από εκεί γράφει στον Ανδρέα Εμπειρίκο, με τον οποίο έζησε παντρεμένη ως το 1943. Μέσα από τις άλλοτε τρυφερές, άλλοτε καυστικές κι ενίοτε απελπισμένες επιστολές της στον πρώην ψυχαναλυτή, πρώην σύζυγο και τώρα στενό φίλο, αποκαλύπτεται τόσο η ίδια -η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια- όσο και μια σκοτεινή εποχή με ό,τι έχει αφήσει πίσω του ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Την Παρασκευή 5 Οκτωβρίου στην ιστορική οικία Θεοτοκοπούλου στα Πατήσια θα φιλοξενηθεί μια ανάγνωση αυτών των επιστολών της Μάτσης σε έναν ζωντανό μουσικό διάλογο με φλάουτο και κιθάρα σε επιμέλεια της σκηνοθέτιδας Ιώ Βουλγαράκη στο πλαίσιο της Νύχτας Πολιτισμού του Athens Culture Net και της «Αθήνα 2018 - Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου» του δήμου Αθηναίων.

Στην ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου βρήκα το βιογραφικό της σημείωμα το οποίο παραθέτω συνοπτικά εδώ: «Η Μάτση (Μαρία – Λουκία) Χατζηλαζάρου του Κλέωνος και της Βιργινίας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου έφυγε με την οικογένειά της για τη Νότιο Γαλλία και στη συνέχεια για τη Ρώμη. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1919. Δύο χρόνια αργότερα η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και η Μάτση άρχισε μαθήματα κατ’ οίκον, τα οποία σταμάτησαν λίγο αργότερα λόγω της οικονομικής καταστροφής του πατέρα της. Από το 1973 και ως το τέλος της ζωής της έζησε στην Αθήνα και εργάστηκε στην υπηρεσία δημοσίων σχέσεων της Εμπορικής Τράπεζας. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1944 με την ποιητική συλλογή Μάης, Ιούνης και Νοέμβρης με το ψευδώνυμο Μάτση Ανδρέου. Το σύνολο του γραπτού έργου της περιλαμβάνει τέσσερις ποιητικές συλλογές και δημοσιεύσεις σε λογοτεχνικά περιοδικά».

Πληροφορίες για την συνάντηση μπορείτε να βρείτε στην εκδήλωση στο Facebook.