Μια μεγάλη υπαίθρια
εικαστική εγκατάσταση της αφρικανικής καλλιτεχνικής κολεκτίβας NEST,
με τίτλο «
Return to Sender» (Επιστροφή στον Αποστολέα), σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, που στόχο έχει να ευαισθητοποιήσει το κοινό σε περιβαλλοντικά θέματα, θα κοσμεί, από τις 26 Απριλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου, την Εσπλανάδα του
Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ).
Η εγκατάσταση δημιουργήθηκε ειδικά για την
Documenta 15 (2022) και στο ΚΠΙΣΝ παρουσιάζεται η πρώτη εκδοχή της μετά το Κάσσελ. Το έργο, από τα πολυσυζητημένα της διοργάνωσης, είναι ένα περίπτερο φτιαγμένο από μεγάλα δεμάτια μεταχειρισμένων ρούχων. Τα δεμάτια αυτά, που στα Σουαχίλι ονομάζονται mitumba, αποτελούνται από άχρηστα μεταχειρισμένα ρούχα που καταλήγουν στην Αφρική από τις εύπορες χώρες της Δύσης. Ωστόσο, η πλειονότητά τους καταλήγει σε χωματερές, δημιουργώντας ένα μείζον
περιβαλλοντικό πρόβλημα.
Η εγκατάσταση θα παρουσιαστεί στην Εσπλανάδα του ΚΠΙΣΝ και είναι φτιαγμένη από υφάσματα και ρούχα που έχουν συλλεχθεί από την Ελλάδα και προορίζονταν για ανακύκλωση ή επανάχρηση στη βιομηχανία, όπου και θα καταλήξουν μετά την παρουσίαση.
Η εικαστική εγκατάσταση «Return to Sender», από την πλευρά του ΚΠΙΣΝ, πραγματοποιείται χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Μέσα από την υποστήριξη του ΙΣΝ θα πραγματοποιηθεί επίσης ένα πλήθος εκπαιδευτικών και δημιουργικών δράσεων για όλες τις ηλικίες που θα πλαισιώσουν το έργο καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του στο ΚΠΙΣΝ.
Το «Return to Sender» μάς μεταφέρει σε ένα δυστοπικό τοπίο αποβλήτων. Η εγκατάσταση με τους τόνους παλιών ρούχων καταδεικνύει τις πραγματικές διαστάσεις της ανεξέλεγκτης κατανάλωσης στον Παγκόσμιο Βορρά, ενώ συγχρόνως φωτίζει τις αυστηρές νομοθεσίες, οι οποίες επιβάλλουν ρητά τη μεταφορά και την εναπόθεση των υφασμάτινων αποβλήτων στον Παγκόσμιο Νότο ως μέρος της υποτιθέμενης ανθρωπιστικής βοήθειας. Μια ασύλληπτη ποσότητα παλιών ρούχων φτάνει στην Αφρική, ενώ έως και το 40% κάθε δέματος εισαγόμενων μεταχειρισμένων ρούχων είναι εντελώς άχρηστο και οδηγείται κατευθείαν στις χωματερές. Έτσι, τα απόβλητα του Παγκόσμιου Βορρά καθίστανται μείζον πρόβλημα των χωρών του Νότου οι οποίες οφείλουν να διαχειριστούν -συχνά με υψηλό κόστος- το ανεπιθύμητο απόθεμα, σαν να είναι συγχρόνως απόβλητο και μη απόβλητο.
Το «Return to Sender» περιλαμβάνει επίσης ένα βίντεο το οποίο προβάλλεται μέσα στην εγκατάσταση και, μέσα από τις απόψεις διαφορετικών συντελεστών, διερευνά την περίπλοκη κατάσταση γύρω από τα μεταχειρισμένα ρούχα και υφάσματα στην Κένυα και, γενικότερα, στην Αφρική. Το Return to Sender υπενθυμίζει την τεράστια κλίμακα των «βουνών αποβλήτων» τα οποία το κοινό θα έχει την δυνατότητα να επισκεφθεί για περίπου έξι μήνες στην Αθήνα, αλλά αποτελούν μια ατελείωτη τρέχουσα πραγματικότητα στην Κένυα και σε πολλές άλλες αφρικανικές χώρες. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της εγκατάστασης στην Αθήνα οι NEST θα προσθέσουν υλικό και απόψεις σχετικά με την τοπική πραγματικότητα.
Το έργο υλοποιήθηκε μετά από πρόσκληση του ΚΠΙΣΝ προς το
Εθνικό Μουσείο Σύχγρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) για συνεργασία, στο πλαίσιο της ετήσιας υπαίθριας εγκατάστασής του. Η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΕΜΣΤ
Κατερίνα Γρέγου δήλωσε ότι πρότεινε αυτό το έργο με σκοπό «να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη στην Ελλάδα για τις αρνητικές συνέπειες της λεγόμενης «γρήγορης μόδας» (fast fashion), δηλαδή των ρούχων αμφίβολης ποιότητας, που παράγονται πολλές φορές σε δυσμενείς συνθήκες εργασίας, αγοράζονται από τους καταναλωτές πολύ φθηνά, φοριούνται για λίγο και πετιούνται γρήγορα. Το
περιβαλλοντικό αποτύπωμα της βιομηχανίας της μόδας είναι ένα θέμα που πρέπει να συζητηθεί περισσότερο στη χώρα μας και οι καταναλωτές πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι τα φθηνά ρούχα δεν αποτελούν μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και πολιτικό πρόβλημα, καθώς η εύπορη Δύση συνεχίζει να αποθέτει τα ανεπιθύμητα απόβλητά της στον Παγκόσμιο Νότο και τις φτωχότερες χώρες». Η ίδια πρόσθεσε: «Το ΕΜΣΤ είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένο που έχει την ευκαιρία να προτείνει ένα σημαντικό έργο στον εξαιρετικό δημόσιο χώρο του ΚΠΙΣΝ ο οποίος απευθύνεται με επιτυχία σε εκατομμύρια συμπολίτες μας. Το έργο της κολεκτίβας NEST είναι απόλυτα μέσα στο πλαίσιο της αποστολής του μουσείου, σύμφωνα με την οποία το ΕΜΣΤ δίνει προτεραιότητα σε πρακτικές που εστιάζουν στις σημερινές προκλήσεις της ανθρωπότητας και πραγματεύονται κεντρικά ζητήματα της εποχής μας, όπως η δημοκρατία, η διακυβέρνηση, η ισότητα, η οικονομία, το περιβάλλον, οι συνέπειες της παγκοσμιοποίησης, ενώ ταυτοχρόνως αναδεικνύουν τη σημασία του δημόσιου διαλόγου και των “κοινών”. Υπό αυτό το πρίσμα, το έργο της κολεκτίβας NEST εναρμονίζεται πλήρως με τους στόχους του μουσείου».
H Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΚΠΙΣΝ Έλλη Ανδριοπούλου σημείωσε: «Μέσα από τη συνεργασία μας με το ΕΜΣΤ το Return to Sender, η φετινή μεγάλης κλίμακας εικαστική εγκατάσταση που παρουσιάζουμε στον δημόσιο χώρο του ΚΠΙΣΝ, θέτει στο επίκεντρο μερικά από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα που μας απασχολούν διαχρονικά ως οργανισμό. Ποιος είναι ο ρόλος ενός πολιτιστικού οργανισμού απέναντι στην επιτακτική ανάγκη της βιωσιμότητας; Πώς μετασχηματίζουμε μέσα από τη σύγχρονη τέχνη τον δημόσιο χώρο σε μία πλατφόρμα μάθησης, αλληλεπίδρασης και διαλόγου για την ίδια την τέχνη, την κοινωνία και τις εναλλακτικές προοπτικές που αναζητούμε για το μέλλον του πλανήτη; Στοχεύοντας στη δημιουργία μιας τέτοιας πλατφόρμας, η εγκατάσταση θα πλαισιωθεί από ένα πλούσιο παράλληλο πρόγραμμα εκπαιδευτικών και σχολικών δράσεων, εργαστηρίων για παιδιά και ενήλικες, καθώς και ξεναγήσεων, που θα υλοποιηθεί με τη στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).»
Ο
Αλέξανδρος Καμπούρογλου, Γενικός Διευθυντής Δωρεών του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), αναφέρει: «Ο δημόσιος χώρος εν γένει, και εν προκειμένω το ΚΠΙΣΝ, μπορεί να διαδραματίζει έναν ρόλο ενεργό στην κοινωνία, να προσφέρει ευκαιρίες αναψυχής, ανάπαυλας, προβληματισμού και επαναπροσδιορισμού, μικρές, αναζωογονητικές ανάσες. Είναι ιδιαίτερη η χαρά μας που, με τη στήριξή μας και τη συνεργασία του ΚΠΙΣΝ και του ΕΜΣΤ -δύο σημαντικών ελληνικών πολιτιστικών φορέων- ο ρόλος αυτός ενισχύεται περαιτέρω και εκφράζεται μέσα από την παρουσίαση μιας διεθνούς βεληνεκούς, υπαίθριας εικαστικής εγκατάστασης, προσφέροντας ελεύθερη πρόσβαση στους επισκέπτες του ΚΠΙΣΝ. Είναι αναμενόμενο ότι το έργο θα προκαλέσει πλήθος σκέψεων, αντιδράσεων και συναισθημάτων, και ευελπιστούμε ότι δεν θα αφήσει κανέναν ανεπηρέαστο».
Ειδήσεις σήμερα:
Έκρηξη σε ζαχαροπλαστείο στο Παγκράτι - Άγνωστοι πέταξαν χειροβομβίδα
Οι Ρώσοι βομβάρδισαν κατά λάθος δική τους πόλη - Δυο γυναίκες τραυματίζονται (βίντεο)
Survivor All Star: Ο Κωνσταντινίδης αποχωρεί και ο Ρόκκος έρχεται για το πάρτι της ένωσης - Δείτε βίντεο