Εθνικό Τυπογραφείο: Το ιστορικό κτίριο της Αθήνας αποκτά ξανά ζωή μετά από δύο δεκαετίες
27.04.202317:46
Παραχωρείται στον Δήμο Αθηναίων προκειμένου να αποκτασταθεί και να μετατραπεί σε χώρο πολιτισμού και να στεγάσει το Μουσείο Ελληνικής Δικαιοσύνης
Ένα ιστορικό κτίριο της Αθήνας αποκτά ξανά ζωή, μετά από δύο και πλέον δεκαετίες που παρέμενε κλειστό, και μετατρέπεται σε χώρο τεχνών και πολιτισμού. Ο λόγος για το κτίριο του Εθνικού Τυπογραφείου το οποίο παραχωρήθηκε από το Ταμείο Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων, όπου ανήκει, στον Δήμο Αθηναίων, δωρεάν, για 25 χρόνια, με προοπτική να αποκατασταθεί, να αναδειχθεί και να λειτουργήσει ως χώρος εκθέσεων, εκδηλώσεων αλλά και να φιλοξενήσει το πρώτο Μουσείο Ελληνικής Δικαιοσύνης.
Το κτίριο, που βρίσκεται μεταξύ των οδών Σταδίου, Σανταρόζα και Αρσάκη, αποτελεί ένα από τα πρώτα δημόσια οικοδομήματα που χτίστηκαν στην Αθήνα το 1834, την περίοδο που η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε από το Ναύπλιο. Στέγασε το πρώτο Εθνικό Τυπογραφείο και Λιθογραφείο, αργότερα στον ίδιο χώρο λειτούργησε το Πρωτοδικείο, ενώ από τις αρχές του 2000, παρέμενε κλειστό.
Το κτίριο του Παλαιού Εθνικού Τυπογραφείου χτίστηκε το 1834 από τον Βαυαρό αρχιτέκτονα Joseph Hoffer για να στεγάσει το βασιλικό Τυπογραφείο και Λιθογραφείο. Το 1844, ο όροφος μετατράπηκε σε κατοικία του διευθυντή. Το 1854, μία μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε τον δεύτερο όροφο. Το κτίριο μετά από πρόχειρες επισκευές για αρκετές δεκαετίες παρέμεινε μονώροφο.
Βάσει σχεδίων του αρχιτέκτονα Φοίβου Ζούκη, το 1931-32, προστέθηκε σε αυτό δεύτερος όροφος (πλήρης) και αναμορφώθηκαν οι όψεις του, προκειμένου να στεγαστούν υπηρεσίες του Πρωτοδικείου Αθηνών. Από το 1931 μέχρι σήμερα το κτίριο διατηρεί την ίδια μορφή: Είναι το μόνο από τα πρώτα δημόσια κτίρια της Αθήνας ως πρωτεύουσας του έτους 1834 που είχε απομείνει ως αρχιτεκτονική κληρονομιά και μέχρι σήμερα δεν είχε αξιοποιηθεί όπως αρμόζει στην ιστορία του.
Το 1984, με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο ως έργο τέχνης, ενώ από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2021 το κτίριο, ήταν ένα από τα τρία της πρωτεύουσας, που φιλοξένησε την 7η Μπιενάλε της Αθήνας ECLIPSE.
Στόχος πλέον είναι να αποτελέσει ένα νέο σημείο τέχνης και πολιτισμού τόσο για τους κατοίκους της πόλης όσο και για τους επισκέπτες της ενώ με ευθύνη του Υπουργείου Δικαιοσύνης, θα δημιουργηθεί ένας μόνιμος εκθεσιακός χώρος για την «Ιστορία της Ελληνικής Δικαιοσύνης», δεδομένου ότι στο κτίριο είχε στεγαστεί για πολλές δεκαετίες το Πρωτοδικείο.
Η σχετική Προγραμματική Σύμβαση παραχώρησης υπέγραψαν, σήμερα το πρωί, ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας, η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη και o Περιφερειάρχης Αττικής Γιώργος Πατούλης, με τον Δήμαρχο Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου της αποκατάστασης - ανακαίνισης του κτιρίου ανέρχεται σε ύψος 2.524.472,60€ και θα καλυφθεί, στο μεγαλύτερο ποσοστό του, από ίδιους πόρους του Δήμου Αθηναίων με την προοπτική να αναζητηθούν και νέες πηγές χρηματοδότησης, τόσο εθνικών όσο και ευρωπαϊκών. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης θα αναλάβει τη δαπάνη για τη δημιουργία του Εκθεσιακού Χώρου Ιστορίας της Ελληνικής Δικαιοσύνης η οποία ανέρχεται σε 161.200,00€ ενώ για τη λειτουργία του ως χώρου πολιτισμού, η δαπάνη θα χρηματοδοτηθεί επίσης από ίδιους πόρους του Δήμου Αθηναίων, είτε από επιπλέον χρηματοδοτικά προγράμματα της. Η εφαρμογή της Προγραμματικής Σύμβασης θα ελέγχεται από κοινή επταμελή επιτροπή των στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των συμβαλλομένων.
«Ένας ιστορικός χώρος στον οποίο γράφτηκαν πολλές σελίδες της δικαστικής μας ιστορίας περιέρχεται σήμερα στη χρήση του Δήμου Αθηναίων, ώστε να αποτελέσει, επίσημα πλέον, και με τη θεσμική προστασία που απαιτείται, αυτό που πραγματικά είναι: ένα μεγάλο τμήμα του πλούσιου ιστορικού και πολιτιστικού αποθέματος του Δήμου της Αθήνας. Το πρώτο Πρωτοδικείο Αθηνών του νεότερου Ελληνικού Κράτους στην πλατεία Σανταρόζα, περνά, σήμερα, από τα χέρια της Δικαιοσύνης στα χέρια του Πολιτισμού. Στα χέρια των Αθηναίων πολιτών, ώστε να καταστεί ένα σύγχρονο εκθεσιακό κέντρο, ένα κέντρο παραγωγής πολιτισμού και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, διατηρώντας αναπόσπαστα και αναλλοίωτα τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά, αισθητικά και μορφολογικά στοιχεία του διατηρητέου κτιρίου του Πρωτοδικείου της Σανταρόζα. Για την ίδια τη Δικαιοσύνη, η σημερινή μέρα είναι ιστορική. Διότι σε αυτό τον χώρο θα δημιουργηθεί το πρώτο Μουσείο Δικαιοσύνης, στο οποίο θα φιλοξενηθούν εκθέματα της πλούσιας δικαστικής μας ιστορίας» δήλωσε ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας.
Από την πλευρά της η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε την πολιτική προτεραιότητα, που δίνει το ΥΠΠΟΑ στο σχέδιο αποκατάστασης, ανάδειξης και επανάχρησης εντός του αστικού ιστού ιστορικών κτηρίων, που προστατεύονται από τις διατάξεις της νομοθεσίας για την προστασία των Αρχαιοτήτων και γενικότερα της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. «Με την αποκατάσταση του κτηρίου υπό την εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, συμβάλλουμε ουσιαστικά στη διάσωση και ανάδειξη των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών και μορφολογικών στοιχείων του κτηρίου, και στην απόδοση χώρων, με σκοπό να μπορούν να εξυπηρετήσουν τις λειτουργικές ανάγκες, για τις οποίες το προορίζει ο Δήμος Αθηναίων ως υποδομή για τη φιλοξενία εκθέσεων, πολιτιστικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων» σημείωσε.
Την βαθιά ικανοποίησή του που το ιστορικό αυτό κτίριο της πόλης θα ξαναπάρει ζωή εξέφρασε ο Περιφερειάρχης Αττικής, Γιώργος Πατούλης: «Η φυσιογνωμία της πρωτεύουσας αλλάζει, εκσυγχρονίζεται, όπως και όλη η Αττική, και αποκτά ένα πρόσωπο που αξίζουν οι πολίτες της. Συγχαρητήρια σε όλους τους αρμόδιους φορείς. Εύχομαι πολύ σύντομα να έχουμε άλλο ένα κτίριο - κόσμημα στην Αθήνα» υπογράμμισε.
Ως μια σπουδαία νίκη για την Αθήνα χαρακτήρισε την αναγέννηση και συνακόλουθη πολιτιστική χρήση του κτιρίου ο ο Δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης: «Το ιστορικό αυτό κτίριο που αποτελεί σημαντικό μέρος της αστικής μας μνήμης και που παρέμενε κλειστό για περισσότερες από δύο δεκαετίες, επιτέλους θα αποκατασταθεί με σεβασμό στην ιστορία του, και θα ανοίξει τις πόρτες του, αυτή τη φορά, ως χώρος τέχνης και πολιτισμού, δίνοντας φως και ζωή σε ένα κομβικό σημείο του κέντρου της Αθήνας, την οδό Σταδίου. Τον δρόμο που θέλουμε να αναγεννηθεί και να αποκτήσει τη χαμένη αίγλη του.