Ένστολοι: Τι θα κάνει η κυβέρνηση με την απόφαση του ΣτΕ
Θα επιστρέψουν το κοινωνικό μέρισμα 75.000 μερισματούχοι
Κωστής Πλάντζος
Στην κάλυψη από φέτος ενός μέρους μόνον του κόστους για την «επανόρθωση» των μισθών και των συντάξεων των ενστόλων, ετοιμάζεται να προχωρήσει η κυβέρνηση. «Πυξίδα» για τις αποφάσεις που θα λάβει, η κυβέρνηση έχει τη λύση που δόθηκε για τους δικαστικούς, ώστε να λάβουν αναδρομικά τα οφειλόμενα μετά από ένα χρόνο.
Η αποκατάσταση πάντως των μισθών που απώλεσαν οι ένστολοι ενδέχεται να πάρει αρκετό χρόνο ακόμη. Προς τούτο, η κυβέρνηση μπορεί να επιδιώξει να καθυστερήσει τις αποφάσεις της μέχρι και μετά τον Οκτώβριο, προς τα τέλη του έτους –ή και μετά από τυχόν πρόωρες εκλογές. Το «όπλο» που έχει στα χέρια της είναι η δυνατότητα που διαθέτει να ζητήσει από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους να γνωμοδοτήσει επί της αποφάσεως του ΣτΕ, πριν την εφαρμόσει.
Κλείσιμο
Παρότι οι νομικοί σύμβουλοι των αποστράτων λένε πως πρόκειται για μια «κρυστάλλινη απόφαση», στο υπουργείο Οικονομικών θα στραφούν στον δικό τους νομικό σύμβουλο, που είναι το ΝΣΚ, για να κρίνει αυτό σε ποιο βαθμό είναι δεσμευτική η τελεσίδικη απόφαση του ΣτΕ και πώς πρέπει να κινηθεί το δημόσιο, για να μην μπορεί να θεωρηθεί πως παρανομεί όσο δεν εφαρμόζει στην ολότητά της την απόφαση.
Αν μάλιστα απαιτηθεί να αποφανθεί η Ομομέλεια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και όχι το αρμόδιο Τμήμα, τότε η εκτέλεση της απόφασης μπορεί να καθυστερήσει έτι περαιτέρω.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπα που παρακολουθούν από κοντά την υπόθεση, το σκεπτικό των μελών του ΣτΕ μπορεί να επιτρέπει, για παράδειγμα, τον περιορισμό του χρονικού ορίζοντα των αναδρομικών όπως επίσης και τον επανακαθορισμό των περικοπών σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτά που καθορίστηκαν με τον ν. 4093/2012 και χαρακτηρίστηκαν «αντισυνταγματικά», ώστε το συνολικό ποσό των αναδρομικών που θα επιστραφούν και των αυξήσεων που θα δοθούν στους ενστόλους να είναι πολύ χαμηλότερο από αυτό που απαιτείται για την πλήρη αποκατάσταση των αποδοχών στα επίπεδα του Ιουλίου του 2012. Στο πλαίσιο αυτό δεν αποκλείεται να επανακαθο,ριστούν από μηδενική βάση τα μισθολόγια των ενστόλων, αναδρομικά από την 1η-8-2012 ώστε οι συνολικές αποδοχές τους να είναι μεν υψηλότερες από αυτές που προέκυψαν με βάση το νόμο 4093/2012 αλλά ταυτόχρονα να εξακολουθούν να είναι χαμηλότερες από τα επίπεδα στα οποία βρίσκονταν μέχρι τον Ιούλιο του 2012.
Όλα αυτά πάντως θα βρεθούν την ερχόμενη Δευτέρα, στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης των κ.κ. Χαρδούβελη και Σταϊκούρα με τους εκπροσώπους των ενστόλων, οι οποίοι δείχνουν ως τώρα πως δέχονται την σταδιακή εφαρμογή των αποφάσεων όσον αφορά στα αναδρομικά, αλλά δεν συζητούν «κούρεμα» των απαιτήσεων κάθε δικαιούχου και καλούν την κυβέρνηση, όπως στην περίπτωση των δικαστικών έτσι και στην περίπτωσή τους, να επιδείξει την ίδια συνέπεια στις δεσμεύσεις της αλλά και την ίδια συμμόρφωση στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης.
Το μόνο που έχει λογικοφανή βάση, λένε, είναι να γίνει συμψηφισμός των οφειλών με το κοινωνικό μέρισμα που έλαβαν 75.000 δικαιούχοι, λόγω των μειώσεων μισθών που είχαν υποστεί.
Ωστόσο, όπως έγινε και στην περίπτωση των δικαστικών, προκειμένου να εκτελεστούν οι αποφάσεις του ΣτΕ, απαιτούνται οι σχετικές πιστώσεις, οι οποίες δεν έχουν προβλεφθεί στην παρούσα φάση, δεδομένου ότι η απόφαση εκδόθηκε εντός του 2014 και, κυρίως, κατόπιν της ψήφισης του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018, που θέτει τα ανώτατα δεσμευτικά όρια δαπανών.
Στην σύγκριση με την περίπτωση των αποδοχών των δικαστικών λειτουργών, οι οποίες αποκαθίστανται επίσης στα επίπεδα του Ιουλίου του 2012 (προ των μειώσεων που επέβαλε ο «μνημονιακός» νόμος 4093/2012 και σε συμμόρφωση με την απόφαση του Μισθοδικείου) στην κυβέρνηση τονίζουν:
- Η σχετική απόφαση του Μισθοδικείου, που είναι ανώτατο δικαστήριο και δεσμεύει τη διοίκηση, εκδόθηκε πέρυσι, το 2013, ενώ του ΣτΕ πριν λίγες εβδομάδες μόλις, το 2014.
- από τη στιγμή που η απόφαση του Μισθοδικείου εκδόθηκε πέρυσι, υπήρχε η ευχέρεια ώστε έγκαιρα να προβλεφθεί η σχετική πίστωση όχι μόνο στον Προϋπολογισμό του 2014 αλλά και στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 που ψηφίστηκε από τη Βουλή το Μάιο του 2014.
Τη δυσκολία χειρισμού της υπόθεσης αυξάνουν, ωστόσο, δύο ακόμα ζητήματα. Το πρώτο αφορά στο μέρισμα που έλαβαν περίπου 75.000 ένστολοι, με αποκλειστικό κριτήριο το ύψος των αποδοχών τους, που δεν έπρεπε να ξεπερνούν τα 1.500 ευρώ. Στην περίπτωση που οι αποδοχές των ενστόλων αποκατασταθούν σε υψηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδα, είναι προφανές ότι χιλιάδες ένστολοι- κυρίως χαμηλόβαθμα στελέχη- θα πρέπει να επιστρέψουν το μέρισμα, επειδή οι αποδοχές τους για τον Ιανουάριο του 2014 θα υπερβούν το όριο των 1.500 ευρώ.
Το δεύτερο πρόβλημα αφορά στις μισθολογικές προαγωγές, οι οποίες είχαν «ξεπαγώσει» ως αντίβαρο στις περικοπές που έγιναν το 2013, με βάση τον νόμο 4093/2012. Όπως επισημαίνουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου, η όποια αναπροσαρμογή των αποδοχών προς συμμόρφωση με την απόφαση του ΣτΕ θα πρέπει τώρα να γίνει με βάση τους νέους βαθμούς των ενστόλων στους οποίους αντιστοιχούν υψηλότεροι βασικοί μισθοί από αυτούς του Αυγούστου του 2012 (κάποιοι πρόλαβαν και πήραν μέχρι και δύο βαθμούς). Το γεγονός αυτό πολλαπλασιάζει το ετήσιο κόστος για το μισθολόγιο τους, με τους πρόχειρους υπολογισμούς να ανεβάζουν το κονδύλι κατά τουλάχιστον 60 εκατ. ευρώ.