Τόμι Ρόνγκρεν: Ιστορίες για τον βαρόνο του Χόλιγουντ

Ο βαρόνος Τζορτζ Χόινιγκεν-Χουένε γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη από Γερμανό πατέρα και Αμερικανίδα μητέρα στις αρχές του περασμένου αιώνα.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση τον ανάγκασε να καταφύγει στην Ευρώπη και στη συνέχεια στο Λος Αντζελες και το Χόλιγουντ. Εκεί τον περίμενε μια λαμπρή καριέρα ως φωτογράφο μόδας - ένας από τους μεγαλύτερους των 20s και των 30s, με παγκόσμια φήμη και εμβέλεια. Ο Τόμι Ρόνγκρεν, από την άλλη, δηλώνει ως επίσημη ιδιότητα αυτή του επιχειρηματία, ωστόσο το μεγάλο του πάθος υπήρξε ανέκαθεν η φωτογραφία.

Γι’ αυτό άλλωστε ήταν συνιδρυτής του μουσείου φωτογραφίας «Fotografiska» στη Νέα Υόρκη και στη Στοκχόλμη - αν και πλέον υπάρχουν παραρτήματά του και σε πολλές άλλες χώρες. Ο ίδιος εργάστηκε στο «Fotografiska» δώδεκα χρόνια, στη διάρκεια των οποίων είχαν διοργανωθεί περισσότερες από 800 εκθέσεις. Σε κάποια από αυτές γνωρίστηκε με τον Γκερτ Ελφερινγκ, ιδιοκτήτη του αρχείου του Χορστ Π. Χορστ, ο οποίος υπήρξε επίσης κορυφαίος φωτογράφος, αλλά και σύντροφος του Χόινιγκεν-Χουένε και μοναδικός κληρονόμος του. Και κάπως έτσι, ο Ρόνγκρεν ήρθε σε απευθείας επαφή με τον κόσμο του βαρόνου και βρέθηκε ιδιοκτήτης του πλούσιου σε ιστορία φωτογραφικού αρχείου του.

«Με έλκυε αυτή η συλλογή φωτογραφιών, γιατί η ιστορία πίσω από αυτήν ήταν πολύ πλούσια σε γεγονότα. Όντας βαρόνος, ο Χόινιγκεν-Χουένε απέδρασε από τη Ρωσία το 1917 με αφορμή την Οκτωβριανή Επανάσταση. Σήμερα ο κύκλος κλείνει, γιατί μπορεί να γίνει άλλη μία επανάσταση εκεί», αναφέρει ο Ρόνγκρεν και συνεχίζει: «Πάντα με έλκυε η ειλικρίνεια στη δημιουργικότητα. Υπάρχει αυθεντικότητα και κομψότητα σε αυτή. Ο Χόινε αποτύπωσε το κλίμα της εποχής που ακολούθησε μετά το οικονομικό κραχ του 1929. Θεωρώ πως ο κόσμος τότε βρισκόταν στην ίδια κατάσταση με τον σημερινό. Οι άνθρωποι ήταν ταραραγμένοι και ανήσυχοι για το τι τους επιφύλασε το μέλλον, ενώ ταυτόχρονα ήθελαν να είναι υγιείς και χαρούμενοι. Πιστεύω ότι ο σημερινός κόσμος μετά την πανδημία κι εν μέσω πολέμου στην Ευρώπη μπορεί να εκτιμήσει περισσότερο κάτι αυθεντικό και ειλικρινές όπως η δουλειά του Τζορτζ Χόινινγκεν-Χουένε».

Ο Χουένε μεγαλούργησε στη χρυσή εποχή του Χόλιγουντ. Μια εποχή κατά τη διάρκεια της οποίας τα πέντε μεγάλα κινηματογραφικά στούντιο (MGM, Paramount, Fox, Warner Bros. και RKO) κυριαρχούσαν σε όλες τις πτυχές της παραγωγής και βασίζονταν σε μεγάλους αστέρες για να γνωρίσουν οι ταινίες τους επιτυχία στο box office. Ηταν επίσης μια εποχή τεράστιων αλλαγών και προόδου, τότε που η έγχρωμη τεχνολογία αντικατέστησε την ασπρόμαυρη. Η κινηματογραφική βιομηχανία είχε γοητεύσει τον Χόινιγκεν-Χουένε από τα νεανικά του χρόνια, όταν εργάστηκε ως κομπάρσος σε ταινίες στο Παρίσι στις αρχές της δεκαετίας του 1920. Μεγαλώνοντας, συνέχισε να δημιουργεί τις δικές του ταινίες, καθώς και να φωτογραφίζει τους μεγαλύτερους αστέρες της εποχής. Προσέγγιζε κάθε λήψη με φρέσκο όραμα, προσπαθώντας να καταγράψει τα μοναδικά χαρακτηριστικά των ειδώλων της σκηνής και της οθόνης. Δεκάδες κορυφαίοι ηθοποιοί και καταξιωμένοι σκηνοθέτες πόζαραν μπροστά στον φακό του. Ο θάνατός του συνέπεσε με το τέλος της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ, το οποίο προκλήθηκε εν μέρει από την αυξανόμενη δημοτικότητα της τηλεόρασης.

Πράγμα που κάνει τη σύγκριση του σημερινού Χόλιγουντ με αυτό της εποχής του Χουένε να μοιάζει αναπόφευκτη: «Νομίζω ότι οι σταρ σήμερα έχουν λιγότερη ιδιωτικότητα. Στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του Χουένε δεν υπήρχαν παπαράτσι και οι εικόνες και η φήμη των σταρ ελέγχονταν πολύ στενά από τα κινηματογραφικά στούντιο για τα οποία εργάζονταν. Υπήρχε ένας αέρας μυστηρίου που περιέβαλλε εκείνους τους αστέρες, ο οποίος δεν υπάρχει με τον ίδιο τρόπο σήμερα», τονίζει ο Τόμι Ρόνγκρεν.

Ως παράδειγμα αναφέρει την πρόσφατη εμφάνιση της Κιμ Καρντάσιαν στο Met Gala με το εμβληματικό φόρεμα της Μέριλιν Μονρόε. «Μου ήρθε αμέσως στο μυαλό ένα γράμμα που είχε γράψει ο Χουένε για τη Mέριλιν από το σπίτι του στο Λος Αντζελες στον Χορστ στη Νέα Υόρκη. Το γράμμα γράφτηκε το 1962, την ίδια χρονιά που η Mέριλιν φόρεσε εκείνο το φόρεμα για να τραγουδήσει στον πρόεδρο Kένεντι. Ο Χουένε έγραφε ότι είναι μεγάλος μπελάς να δουλεύεις μαζί της και ότι «η δεσποινίς Μονρόε έχει δυσκολίες με το στούντιο, οπότε η ταινία αναβάλλεται». Οπως η Μέριλιν τότε, έτσι και η Κιμ Καρντάσιαν σήμερα είναι μία από τις πιο πολυφωτογραφημένες γυναίκες στον κόσμο, ξέρει πώς να παραμένει στο προσκήνιο και τις φωτογραφίες της με το εμβληματικό φόρεμα τις είδαν εκατομμύρια άνθρωποι. Αν πιστεύω ότι έπρεπε να το φορέσει;

Οχι! Είναι ένα κομμάτι της ιστορίας και ως τέτοιο πρέπει να διατηρηθεί», λέει και συνεχίζει: «Συμφωνώ με το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων, το οποίο δημοσίευσε αμέσως μετά μια ανακοίνωση που έλεγε τα εξής: "Τα ιστορικά ενδύματα δεν πρέπει να φοριούνται από κανέναν, δημόσια ή ιδιωτικά πρόσωπα. Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία. Η λανθασμένη μεταχείριση θα καταστρέψει ένα αντικείμενο για πάντα"».

Αναφερόμενος στις φωτογραφίες του Χουένε, ο Ρόντγκρεν σχολιάζει: «Εχω τόσες πολλές αγαπημένες. Τα πορτρέτα διασημοτήτων είναι από τα αγαπημένα μου, καθώς μου αρέσει να φαντάζομαι τις συζητήσεις και τις αλληλεπιδράσεις που μπορεί να είχε με τους σταρ: ήταν νευρικός εκ των προτέρων; Τι τους έλεγε; Διατηρούσαν επαφή μαζί του μετά; Θα μου άρεσε πολύ να κρυφάκουγα κάπως τι λεγόταν σε αυτές τις φωτογραφήσεις πορτρέτων. Γνωρίζουμε ότι αρκετοί αστέρες έγιναν καλοί του φίλοι, όπως η Κάθριν Χέπμπορν και η Γκρέτα Γκάρμπο. Για την τελευταία, είχε τραβήξει ακόμη και τις φωτογραφίες διαβατηρίου της το 1950».

Στον δρόμο προς την κορυφή

Ο βαρόνος Χουένε μετακόμισε στο Παρίσι την εποχή που η φιλότεχνη πόλη φιλοξενούσε τη δημιουργική ελίτ του πλανήτη. Εκεί έγινε μέλος του στενού κύκλου του διάσημου σουρεαλιστή φωτογράφου Μαν Ρέι (Εμάνουελ Ραντνίτσκι), με τον οποίο συνεργάστηκε το 1924 για τη δημιουργία ενός χαρτοφυλακίου φωτογραφιών μόδας. Η γαλλική πρωτεύουσα ήταν μια κυψέλη καλλιτεχνικού οργασμού: σπουδαίοι συγγραφείς και καλλιτέχνες γονιμοποιούσαν ενεργά νέους τρόπους έκφρασης των ιδεών τους. Στον κύκλο του Χουένε ανήκαν ο Σαλβαντόρ Νταλί, η Λι Σίλερ και η Κοκό Σανέλ, ο Πάμπλο Πικάσο και οι υπερρεαλιστές Πολ Ελιάρ και Ζαν Κοκτό. Ο Χουένε άρχισε να γίνεται γνωστός ως φωτογράφος μόδας με μεγάλο σεβασμό. Δάσκαλός του στην τέχνη ήταν ο Γάλλος κυβιστής ζωγράφος Αντρέ Λοτ. «Ηταν μια συναρπαστική περίοδος για εκείνον, καθώς γινόταν φίλος με εξαιρετικούς, δημιουργικούς ανθρώπους που έρχονταν στο Παρίσι από όλο τον κόσμο. Εκεί γνώρισε επίσης τον Χορστ, ο οποίος έγινε εραστής και προστατευόμενός του. Μία από τις αγαπημένες μου εικόνες από αυτή την πρώιμη περίοδο της καριέρας του περιλαμβάνει τον Χορστ και το μοντέλο Λι Μίλερ. Πρόκειται για τη μελέτη του 1930 με τίτλο “Divers: Izod”. Δύο δύτες φαίνονται να ατενίζουν τη θάλασσα, αλλά στην πραγματικότητα ποζάρουν στην οροφή του στούντιο της “Vogue’’ στο Παρίσι, πάνω από τα πολυσύχναστα Ηλύσια Πεδία, όμως η ψευδαίσθηση είναι πολύ πειστική», περιγράφει ο Τόμι Ρόνγκρεν.

Αργότερα στη ζωή του, ο Χουένε άφησε πίσω του τη φωτογραφία για να επικεντρωθεί στον κινηματογράφο και η στενότερη συνεργασία του ήταν με τον βραβευμένο με Οσκαρ σκηνοθέτη Τζορτζ Κιούκορ. Από το 1954 έως το 1963, ο Χουένε εργάστηκε ως συντονιστής χρωμάτων των φιλμ, συμβουλεύοντας ενδυματολόγους, οπερατέρ και καλλιτεχνικούς διευθυντές. Συμμετείχε στη δημιουργία αρκετών από τις σπουδαίες ταινίες του Κιούκορ, όπως οι «Bhowani Junction» (1956), «Les Girls» (1957) και «Η Διαβολογυναίκα» (1960). Ισως η πιο διάσημη ταινία στην οποία συνεργάστηκαν οι δυο τους ήταν το «Ενα αστέρι γεννιέται» (1954), με πρωταγωνιστές την Τζούντι Γκάρλαντ και τον Τζέιμς Μέισον. Ολοι γνωρίζουμε την εκδοχή της ταινίας του 2018, στην οποία πρωταγωνιστούν η Lady Gaga και ο Μπράντλεϊ Κούπερ, αλλά η εκδοχή του Κιούκορ ήταν εξίσου επιτυχημένη στην εποχή της και τόσο η Γκάρλαντ όσο και ο Μέισον βραβεύτηκαν με Χρυσές Σφαίρες. Για τον Χουένε γνωρίζουμε επίσης ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στη δημιουργία περίπου δώδεκα έγχρωμων ταινιών, αλλά υπάρχουν πολλές έρευνες που πρέπει ακόμη να γίνουν σε αυτόν τον τομέα. «Είμαστε πολύ ενθουσιασμένοι που ένας καθηγητής κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Αντριους έλαβε πρόσφατα επιχορήγηση από τη Βρετανική Ακαδημία για να ερευνήσει το έργο του Χουένε ως συμβούλου χρωμάτων. Θα ταξιδέψει στο Χόλιγουντ αυτό το καλοκαίρι για να ερευνήσει τα πλούσια αρχεία που υπάρχουν εκεί και χωρίς αμφιβολία θα κάνει μερικές λαμπρές ανακαλύψεις», αναφέρει ο Ρόνγκρεν.

Οταν ο Χουένε πέθανε στο Λος Αντζελες το 1968, κληροδότησε το έργο της ζωής του στον Χορστ, εξασφαλίζοντας ότι το αρχείο του θα διατηρηθεί. Οταν και ο Χορστ απεβίωσε το 1999, ο υιοθετημένος γιος του έγινε θεματοφύλακας. «Πριν από μερικά χρόνια, αποφάσισε ότι δεν ήταν πλέον σε θέση να φροντίζει το αρχείο, και το αγοράσαμε με τη σύζυγό μου, Ασα. Η σύζυγός μου και εγώ μοιραζόμαστε ένα διά βίου ενδιαφέρον για την τέχνη, το ντιζάιν και τον κινηματογράφο και αγαπούσαμε το έργο του Χουένε πολύ καιρό πριν. Ιδρύσαμε επίσημα το αρχείο “George Hoyningen-Huene Estate Archives” το 2020 για να διατηρήσουμε την κληρονομιά αυτού του διάσημου φωτογράφου, να μοιραστούμε το έργο του με ένα ευρύ κοινό και να εμπνεύσουμε σύγχρονους φωτογράφους και δημιουργούς σε όλο τον κόσμο. Αυτή τη στιγμή αναπτύσσουμε πολλά συναρπαστικά έργα που θα παρουσιάσουν το εξαιρετικό ταλέντο του Χουένε σε μια νέα γενιά». Γιατί όπως η ζωή, έτσι και η ιστορία του βαρόνου κάνει κύκλους ◆


Τα πορτρέτα του Τζορτζ Χόινιγκεν-Χουένε παρουσιάζονται στην έκθεση «Hollywood», στο Helmut Newton Foundation του Βερολίνου, μέχρι τις 20 Νοεμβρίου


Ειδήσεις σήμερα: 

Μεσσήνη: Ο 50χρονος πήγε να δει το θύμα στο νοσοκομείο! - Εκεί τον συνέλαβε η αστυνομία

Εκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού από την ΕΜΥ - Έρχεται μέχρι και χαλάζι

Κρυονέρι: Παραλίγο τραγωδία από άνδρα που κυνηγούσε αγριογούρουνα - Τραυματίστηκε γυναίκα