Βερβεσός κατά προέδρου του Αρείου Πάγου για την άρνηση να δώσει στοιχεία για καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη
21.07.2021
19:58
«Μας εξέπληξε δυσάρεστα η άρνησή σας να ικανοποιήσετε το αίτημα της Ολομέλειας», τονίζει ο πρόεδρος του ΔΣΑ – Την καλεί να συνεργαστεί με τη δικηγορική κοινότητα για τη βελτίωση των όρων απονομής της Δικαιοσύνης
Σκληρή και τεκμηριωμένη απάντηση απέστειλε ο πρόεδρος της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος Δημήτρης Βερβεσός στην πρόεδρο του Αρείου Πάγου Μαρία Γεωργίου για την άρνησή της να χορηγήσει «ανωνυµοποιηµένα στατιστικά στοιχεία, ανά δικαστήριο, σε όλη τη χώρα, που αφορούν στον χρόνο καθυστέρησης έκδοσης αποφάσεων» προκειµένου να έχουµε «επικαιροποιηµένα τα σχετικά στοιχεία».
Παράλληλα, ο πρόεδρος των Δικηγορικών Συλλόγων καλεί την κυρία Γεωργίου να αναθεωρήσει την αρνητική της θέση και να συνεργαστεί με τον δικηγορικό κόσμο.
Κατ΄ αρχάς, ο κ. Βερβεσός επισημαίνει ότι «μας εξέπληξε δυσάρεστα η άρνηση σας να ικανοποιήσετε το από 1.7.2021 αίτημα της Ολομέλειας με την αιτιολογία ότι «σε ουδεμία των διατάξεων (Κώδικα Δικηγόρων, Κώδικα οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργιών) βρίσκει έρεισμα το υποβληθέν αίτημα».
Στην συνέχεια ο κ. Βερβεσός εκθέτει μια σειρά συνταγματικών και νομοθετικών διατάξεων, που πιθανώς λησμονήθηκαν στο απαντητικό αρνητικό έγγραφο της κυρίας Γεωργίου.
Ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων υπογραμμίζει ότι η άρνηση της κυρίας Γεωργίου «εδράζεται προδήλως στην όλως εσφαλμένη καθ’ ημάς νομική πεποίθηση ότι για τη λήψη των αιτηθέντων στατιστικών στοιχείων σχετικά με το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης στη χώρα, απαιτείται ειδική διάταξη νόμου» και προσθέτει με νόημα:
«Και όμως, κατά το Σύνταγμα, ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Φέρον στοιχείο του κράτους δικαίου (Συντ. 25) είναι η αρχή της διαφάνειας, ήτοι της φανερής κρατικής δράσης.
Κατ’ άρθρο 5Α Συντάγματος καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων.
Συνεπώς, η ακώλυτη πρόσβαση στα αιτηθέντα δεδομένα, που αφορούν σε ουσιώδη έκφανση της κρατικής δράσης, τη Δικαιοσύνη, είναι ο κανόνας.
Νόμος απαιτείται για τον αποκλεισμό ή περιορισμό της πρόσβασης αυτής αποκλειστικά και μόνον για τους λόγους που το Σύνταγμα περιοριστικώς προβλέπει».
Πέρα όμως από την παράκαμψη των Συνταγματικών επιταγών που επισημαίνει ο κ. Βερβεσός, κάνει και ειδική αναφορά στον Κώδικα Δικηγόρων, επισημαίνοντας:
«Σε ό,τι αφορά τους Δικηγορικούς Συλλόγους ο νόμος ρητώς αναγνωρίζει το ειδικό έννομο συμφέρον τους για πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία της δικαιοσύνης» και συνεχίζει: «Το άρθρο 90 του Κώδικα Δικηγόρων προβλέπει, επιπροσθέτως, ότι οι Σύλλογοι «για τα πιο πάνω ζητήματα μπορούν να παρεμβαίνουν, με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο, σε κάθε αρμόδια αρχή», στις οποίες (αρχές) προδήλως περιλαμβάνονται και οι δικαστικές αρχές».
Πέρα από όλα αυτά, ο κ. Βερβεσός υπενθυμίζει το άρθρο 61 του νόμου 4727/2020 (εισήχθη προς ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής οδηγίας 2019/1024) το οποίο κατοχυρώνει νομοθετικά «την αρχή της ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης της δημόσιας πληροφορίας».
Ακόμη, ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγόρων παραθέτει ένα πλέγμα νομοθετικών διατάξεων που προβλέπουν «την τήρηση στατιστικών δεδομένων που αφορούν το χώρο της δικαιοσύνης, τόσο από τις γραμματείες των δικαστηρίων, που αποτελούν κατ’ ανάγκη την πηγή των πληροφοριών, όσο και από το Υπουργείο Δικαιοσύνης» και συνεχίζει:
Παράλληλα, ο πρόεδρος των Δικηγορικών Συλλόγων καλεί την κυρία Γεωργίου να αναθεωρήσει την αρνητική της θέση και να συνεργαστεί με τον δικηγορικό κόσμο.
Κατ΄ αρχάς, ο κ. Βερβεσός επισημαίνει ότι «μας εξέπληξε δυσάρεστα η άρνηση σας να ικανοποιήσετε το από 1.7.2021 αίτημα της Ολομέλειας με την αιτιολογία ότι «σε ουδεμία των διατάξεων (Κώδικα Δικηγόρων, Κώδικα οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργιών) βρίσκει έρεισμα το υποβληθέν αίτημα».
Στην συνέχεια ο κ. Βερβεσός εκθέτει μια σειρά συνταγματικών και νομοθετικών διατάξεων, που πιθανώς λησμονήθηκαν στο απαντητικό αρνητικό έγγραφο της κυρίας Γεωργίου.
Ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων υπογραμμίζει ότι η άρνηση της κυρίας Γεωργίου «εδράζεται προδήλως στην όλως εσφαλμένη καθ’ ημάς νομική πεποίθηση ότι για τη λήψη των αιτηθέντων στατιστικών στοιχείων σχετικά με το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης στη χώρα, απαιτείται ειδική διάταξη νόμου» και προσθέτει με νόημα:
«Και όμως, κατά το Σύνταγμα, ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Φέρον στοιχείο του κράτους δικαίου (Συντ. 25) είναι η αρχή της διαφάνειας, ήτοι της φανερής κρατικής δράσης.
Κατ’ άρθρο 5Α Συντάγματος καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων.
Συνεπώς, η ακώλυτη πρόσβαση στα αιτηθέντα δεδομένα, που αφορούν σε ουσιώδη έκφανση της κρατικής δράσης, τη Δικαιοσύνη, είναι ο κανόνας.
Νόμος απαιτείται για τον αποκλεισμό ή περιορισμό της πρόσβασης αυτής αποκλειστικά και μόνον για τους λόγους που το Σύνταγμα περιοριστικώς προβλέπει».
Πέρα όμως από την παράκαμψη των Συνταγματικών επιταγών που επισημαίνει ο κ. Βερβεσός, κάνει και ειδική αναφορά στον Κώδικα Δικηγόρων, επισημαίνοντας:
«Σε ό,τι αφορά τους Δικηγορικούς Συλλόγους ο νόμος ρητώς αναγνωρίζει το ειδικό έννομο συμφέρον τους για πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία της δικαιοσύνης» και συνεχίζει: «Το άρθρο 90 του Κώδικα Δικηγόρων προβλέπει, επιπροσθέτως, ότι οι Σύλλογοι «για τα πιο πάνω ζητήματα μπορούν να παρεμβαίνουν, με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο, σε κάθε αρμόδια αρχή», στις οποίες (αρχές) προδήλως περιλαμβάνονται και οι δικαστικές αρχές».
Πέρα από όλα αυτά, ο κ. Βερβεσός υπενθυμίζει το άρθρο 61 του νόμου 4727/2020 (εισήχθη προς ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής οδηγίας 2019/1024) το οποίο κατοχυρώνει νομοθετικά «την αρχή της ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης της δημόσιας πληροφορίας».
Ακόμη, ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγόρων παραθέτει ένα πλέγμα νομοθετικών διατάξεων που προβλέπουν «την τήρηση στατιστικών δεδομένων που αφορούν το χώρο της δικαιοσύνης, τόσο από τις γραμματείες των δικαστηρίων, που αποτελούν κατ’ ανάγκη την πηγή των πληροφοριών, όσο και από το Υπουργείο Δικαιοσύνης» και συνεχίζει:
«Φανερό είναι ότι η ratio της τήρησης των άνω στοιχείων από τα δικαστήρια και το Υπουργείο δεν είναι η απόκρυψη, αλλά αντιθέτως η δημοσιοποίησή τους, ώστε να βελτιωθεί το σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης, και να αντιμετωπιστούν οι υπάρχουσες παθογένειες και αβελτηρίες».
Τέλος, ο κ. Βερβεσός, καλεί την πρόεδρο του Αρείου Πάγου να αναθεωρήσει την αρνητική θέση της και παράλληλα υπό την μορφή μηνύματος την καλεί να συνεργαστεί από κοινού με τη δικηγορική κοινότητα για την βελτίωση των όρων απονομής της Δικαιοσύνης.
Το πλήρες κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:
Αθήνα, 21.7.2021
Αρ. Πρωτ. 265
Προς
την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου
Κυρία Μαρία Γεωργίου
Κοινοποίηση:
Υπουργό Δικαιοσύνης
Κύριο Κωνσταντίνο Τσιάρα
Αξιότιμη Κυρία Πρόεδρε,
Μας εξέπληξε δυσάρεστα η άρνησή σας να ικανοποιήσετε το από 1-7-2021 αίτημα της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδοςγια τη λήψη ανωνυμοποιημένων στατιστικών στοιχείων, ανά Δικαστήριο, που αφορούν στον χρόνο καθυστέρησης έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων, με την αιτιολογία ότι σε ουδεμία των διατάξεων [του Κώδικα Δικηγόρων και του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών λειτουργών] βρίσκει έρεισμα το υποβληθέν αίτημα.
Η ως άνω απόρριψη του αιτήματός μας, εδράζεται προδήλως στην όλως εσφαλμένη καθ’ ημάςνομική πεποίθηση ότι για τη λήψη των αιτηθέντων στατιστικών στοιχείων σχετικά με το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης στη χώρα, απαιτείται ειδική διάταξη νόμου. Και όμως, κατά το Σύνταγμα, ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Φέρον στοιχείο του κράτους δικαίου (Συντ. 25) είναι η αρχή της διαφάνειας, ήτοι της φανερής κρατικής δράσης. Κατ’ άρθρο 5Α Συντ. καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων. Συνεπώς, η ακώλυτη πρόσβαση στα αιτηθέντα δεδομένα, που αφορούν σε ουσιώδη έκφανση της κρατικής δράσης, τη Δικαιοσύνη, είναι ο κανόνας. Νόμος απαιτείται για τον αποκλεισμό ή περιορισμό της πρόσβασης αυτής αποκλειστικά και μόνον για τους λόγους που το Σύνταγμα περιοριστικώς προβλέπει.
Σε ό,τι αφορά τους Δικηγορικούς Συλλόγους ο νόμος ρητώς αναγνωρίζει το ειδικό έννομο συμφέρον τους για πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Τα άρθρα 90 (περ. α, β, γ, στ) και 134 (περ. β’) του Κώδικα Δικηγόρων περιλαμβάνουν στους σκοπούς και τις αρμοδιότητες των Δικηγορικών Συλλόγων, όχι μόνον τη διατύπωση κρίσεων και προτάσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας και της απονομής της δικαιοσύνης και τη μέριμνα για τα ζητήματα που αφορούν την οργάνωση και λειτουργία του δικαστικού συστήματος, αλλά και την υπεράσπιση των αρχών και κανόνων του κράτους δικαίου σε μια δημοκρατική πολιτεία, τη φροντίδα και μέριμνα για τη συνδρομή των προϋποθέσεων για την αξιοπρεπή άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος και τη διασφάλιση της λειτουργίας μίας ανεξάρτητης δικαιοσύνης, η οποία απονέμεται πάντοτε στο όνομα του ελληνικού λαού.
Το άρθρο 90 του Κώδικα Δικηγόρων προβλέπει, επιπροσθέτως, ότι οι Σύλλογοι «για τα πιο πάνω ζητήματα μπορούν να παρεμβαίνουν, με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο, σε κάθε αρμόδια αρχή», στις οποίες (αρχές) προδήλως περιλαμβάνονται και οι δικαστικές αρχές. Τοιαύτη κατά νόμον παρέμβαση σε αρμόδια αρχή συνιστά και το προς υμάς υποβληθέν αίτημα. Τούτο, δε, ευρίσκει έρεισμα στις ανωτέρω διατάξεις καθ’ όσον:
- Η διατύπωση κρίσεων και προτάσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας και της απονομής της δικαιοσύνης, προϋποθέτει πλήρη και επικαιροποιημένη πληροφόρηση για το χρόνο απονομής της.
- Η μέριμνα για την οργάνωση και λειτουργία τον δικαστικού συστήματος, προαπαιτεί επαρκή γνώση των υφιστάμενων δυσλειτουργιών και καθυστερήσεων.
- Η υπεράσπιση του κράτους δικαίου, ουσιώδης συνιστώσα του οποίου είναι η δικαστική προστασία, συνέχεται με την ταχεία και επίκαιρη απονομή της δικαιοσύνης.
- Η αξιοπρεπής άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος, συναρτάται με το χρόνο εκδόσεως των δικαστικών αποφάσεων.
- Η διασφάλιση της ανεξάρτητης δικαιοσύνης, προϋποθέτει διαφάνεια στη λειτουργία της.
Σε υλοποίηση της ρηθείσας συνταγματικής επιταγής, το άρθρο 61 ν. 4727/2020 (το οποίο εισήχθη προς ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/1024) κατοχυρώνει νομοθετικά την αρχή της ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης της δημόσιας πληροφορίας. Συμφώνως προς αυτήν, τα έγγραφα των φορέων του δημόσιου τομέα, στον οποίο περιλαμβάνονται αδιακρίτως οι κρατικές αρχές (άρθρο 60 παρ. 1 ν. 4727/2020), διατίθενται από τη στιγμή της ανάρτησης, δημοσίευσης ή αρχικής διάθεσής τους, ελεύθερα προς περαιτέρω χρήση και αξιοποίηση, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ενέργεια του ενδιαφερομένου ή πράξη της διοίκησης. Συνεπώς, αφ’ ης στιγμής οι δικαστικές αποφάσεις δημοσιεύονται και περιέρχονται εις χείρας των δικαστικών γραμματειών, υπόκεινται στον κανόνα της ανοικτής διάθεσης της δημόσιας πληροφορίας, υπό τον όρο της ανωνυμοποίησης. Το αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο για το έλασσον, ποιοτικά και ποσοτικά, στοιχείο του χρόνου έκδοσης των ως άνω αποφάσεων.
Επιπλέον, πλειάδα διατάξεων προβλέπει την τήρηση στατιστικών δεδομένων που αφορούν το χώρο της δικαιοσύνης, τόσο από τις γραμματείες των δικαστηρίων, που αποτελούν κατ’ ανάγκη την πηγή των πληροφοριών, όσο και από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Εντελώς συνοπτικά:
- Το άρθρο 12 παρ. 3 ν. 1756/1988 αναφέρεται στους στατιστικούς πίνακες που οφείλει να τηρεί κάθε δικαστήριο·
- Ον. 4046/2012 αναφέρει στο Παράρτημα V_2ότι «η Κυβέρνηση υποχρεούται να συντάσσει και θα δημοσιεύει τις πληροφορίες σχετικά με τις εκκρεμότητες των πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων που αναφέρονται στο Παράτημα 2 [όπου και αναφέρονται αναλυτικά τα τηρητέα στατιστικά στοιχεία]»·
- Το άρθρο 358 ν. 4700/2020 συγκροτεί Γραφείο Συλλογής και Επεξεργασίας Δικαστικών Στατιστικών Στοιχείων (JustStat), στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τη συστηματική συλλογή στατιστικών στοιχείων, που αφορούν ιδίως στον αριθμό, στη φύση και στο αντικείμενο των υποθέσεων, στο ύψος των διεκδικουμένων απαιτήσεων, στη χρονική διάρκεια της διαδικασίας και στην, κατά το δυνατό, εκτίμηση του κόστους της διαδικασίας, είτε μέσω των οικείων πληροφοριακών συστημάτων, είτε μετά από διαβίβαση από όλα τα δικαστήρια και τις εισαγγελίες της χώρας.
Φανερό είναι ότι η ratioτης τήρησης των άνω στοιχείων από τα δικαστήρια και το Υπουργείο δεν είναι η απόκρυψη, αλλά αντιθέτως η δημοσιοποίησή τους,ώστε να βελτιωθεί το σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης, και να αντιμετωπιστούν οι υπάρχουσες παθογένειες και αβελτηρίες.
Επειδή η χώρα μας δεν πρέπει, φρονούμε, να λειτουργεί ως επίμονη διεθνής εξαίρεση σε ζητήματα διαφάνειας, άξια προσοχής είναι η έμφαση των διεθνών οργανισμών στη δημοσιοποίηση συγκριτικών δεδομένων σχετικά με το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης. Και πάλι εντελώς συνοπτικά:
- Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει συστήσει την ειδική Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας και αποτελεσματικότητας της Δικαιοσύνης στα 47 κράτη-μέλη του και την προώθηση των απαραίτητων νομικών εργαλείων που υιοθετούνται στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η CEPEJ συλλέγει, αναλύει και αξιολογεί ανά διετία κοινά δικαστικά στατιστικά στοιχεία από όλα τα κράτη μέλη μέσω ειδικά διαμορφωμένου ερωτηματολογίου και δημοσιεύει, περιοδικά, τα τελικά πορίσματα σε συγκριτική μελέτη.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη της να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των δικαστικών θεσμών συντάσσει ετήσιο πίνακα αποτελεσμάτων με τις κυριότερες παραμέτρους των συστημάτων των κρατών-μελών, όπου παρουσιάζονται δείκτες απόδοσης για αστικές και εμπορικές υποθέσεις καθώς και στοιχεία για τη λειτουργία των διοικητικών δικαστηρίων. Μόλις προ ημερών, μάλιστα, δημοσίευσε τον πίνακα αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2021 (2021 EU JUSTICE SCOREBOARD), από όπου προκύπτει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει έναν από τους μακρότερους χρόνους διεκπεραίωσης υποθέσεων. Ενδεικτικοί είναι οι κάτωθι Πίνακες, που δημοσιεύονται στο 2021 EU Justice Scoreboard για την πολιτική δικαιοσύνη:
Τα στοιχεία αυτά βεβαίως δεν είναι επαρκή. Απαιτούνται εξειδικευμένα, επικαιροποιημένα στοιχεία για τις καθυστερήσεις ανά διαδικασία και ανά δικαστικό σχηματισμό, ώστε να μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για τα υπαρκτά προβλήματα της Δικαιοσύνης στη χώρα μας.
Σε κάθε περίπτωση, προκαλεί εντύπωση ότι, οι αρμόδιεςκρατικές, διοικητικές αλλά και δικαστικές αρχές παρέχουν, όπως φαίνεται, στοιχεία για τη λειτουργία της Ελληνικής Δικαιοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, και ορθώς και συννόμως πράττουν, αλλά όχι στους Δικηγορικούς Συλλόγους και στον ελληνικό λαό, στο όνομα του οποίου και μόνον απονέμεται η Δικαιοσύνη.
Επειδή είμαστε βέβαιοι ότι και το δικαστικό σώμα, στη μεγάλη του πλειοψηφία, θεωρεί πως η ορθή λειτουργία των δικαιικών θεσμών και η ταχεία απονομή της Δικαιοσύνης είναι βασικοί συντελεστές για την εδραίωση του κράτος δικαίου και της κοινωνικής ειρήνης, σε μια δημοκρατική, ευνομούμενη χώρα, σας καλούμε να αναθεωρήσετε την αρνητική σας θέση, και μέσα από τη χορήγηση των διαθέσιμων δεδομένων για τη Δικαιοσύνη να εργαστούμε από κοινού για τη βελτίωση των όρων απονομής της.
Με τιμή,
Ο Πρόεδρος
Δημήτρης Κ. Βερβεσός
Ειδήσεις σήμερα:
Νέα συγκέντρωση αρνητών του εμβολίου στο Σύνταγμα χωρίς μάσκες και αποστάσεις, αλλά με... σταυρούς - Φωτογραφίες
Reuters: Γιάννης ο «τρομερός» - Οι Έλληνες γιορτάζουν την κατάκτηση του τίτλου του NBA από τους Bucks
Κορωνοϊός: 2.972 νέα κρούσματα - 1.266 στην Αττική και 255 στην Κρήτη
Τέλος, ο κ. Βερβεσός, καλεί την πρόεδρο του Αρείου Πάγου να αναθεωρήσει την αρνητική θέση της και παράλληλα υπό την μορφή μηνύματος την καλεί να συνεργαστεί από κοινού με τη δικηγορική κοινότητα για την βελτίωση των όρων απονομής της Δικαιοσύνης.
Το πλήρες κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:
Αθήνα, 21.7.2021
Αρ. Πρωτ. 265
Προς
την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου
Κυρία Μαρία Γεωργίου
Κοινοποίηση:
Υπουργό Δικαιοσύνης
Κύριο Κωνσταντίνο Τσιάρα
Αξιότιμη Κυρία Πρόεδρε,
Μας εξέπληξε δυσάρεστα η άρνησή σας να ικανοποιήσετε το από 1-7-2021 αίτημα της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδοςγια τη λήψη ανωνυμοποιημένων στατιστικών στοιχείων, ανά Δικαστήριο, που αφορούν στον χρόνο καθυστέρησης έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων, με την αιτιολογία ότι σε ουδεμία των διατάξεων [του Κώδικα Δικηγόρων και του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών λειτουργών] βρίσκει έρεισμα το υποβληθέν αίτημα.
Η ως άνω απόρριψη του αιτήματός μας, εδράζεται προδήλως στην όλως εσφαλμένη καθ’ ημάςνομική πεποίθηση ότι για τη λήψη των αιτηθέντων στατιστικών στοιχείων σχετικά με το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης στη χώρα, απαιτείται ειδική διάταξη νόμου. Και όμως, κατά το Σύνταγμα, ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Φέρον στοιχείο του κράτους δικαίου (Συντ. 25) είναι η αρχή της διαφάνειας, ήτοι της φανερής κρατικής δράσης. Κατ’ άρθρο 5Α Συντ. καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων. Συνεπώς, η ακώλυτη πρόσβαση στα αιτηθέντα δεδομένα, που αφορούν σε ουσιώδη έκφανση της κρατικής δράσης, τη Δικαιοσύνη, είναι ο κανόνας. Νόμος απαιτείται για τον αποκλεισμό ή περιορισμό της πρόσβασης αυτής αποκλειστικά και μόνον για τους λόγους που το Σύνταγμα περιοριστικώς προβλέπει.
Σε ό,τι αφορά τους Δικηγορικούς Συλλόγους ο νόμος ρητώς αναγνωρίζει το ειδικό έννομο συμφέρον τους για πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Τα άρθρα 90 (περ. α, β, γ, στ) και 134 (περ. β’) του Κώδικα Δικηγόρων περιλαμβάνουν στους σκοπούς και τις αρμοδιότητες των Δικηγορικών Συλλόγων, όχι μόνον τη διατύπωση κρίσεων και προτάσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας και της απονομής της δικαιοσύνης και τη μέριμνα για τα ζητήματα που αφορούν την οργάνωση και λειτουργία του δικαστικού συστήματος, αλλά και την υπεράσπιση των αρχών και κανόνων του κράτους δικαίου σε μια δημοκρατική πολιτεία, τη φροντίδα και μέριμνα για τη συνδρομή των προϋποθέσεων για την αξιοπρεπή άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος και τη διασφάλιση της λειτουργίας μίας ανεξάρτητης δικαιοσύνης, η οποία απονέμεται πάντοτε στο όνομα του ελληνικού λαού.
Το άρθρο 90 του Κώδικα Δικηγόρων προβλέπει, επιπροσθέτως, ότι οι Σύλλογοι «για τα πιο πάνω ζητήματα μπορούν να παρεμβαίνουν, με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο, σε κάθε αρμόδια αρχή», στις οποίες (αρχές) προδήλως περιλαμβάνονται και οι δικαστικές αρχές. Τοιαύτη κατά νόμον παρέμβαση σε αρμόδια αρχή συνιστά και το προς υμάς υποβληθέν αίτημα. Τούτο, δε, ευρίσκει έρεισμα στις ανωτέρω διατάξεις καθ’ όσον:
- Η διατύπωση κρίσεων και προτάσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας και της απονομής της δικαιοσύνης, προϋποθέτει πλήρη και επικαιροποιημένη πληροφόρηση για το χρόνο απονομής της.
- Η μέριμνα για την οργάνωση και λειτουργία τον δικαστικού συστήματος, προαπαιτεί επαρκή γνώση των υφιστάμενων δυσλειτουργιών και καθυστερήσεων.
- Η υπεράσπιση του κράτους δικαίου, ουσιώδης συνιστώσα του οποίου είναι η δικαστική προστασία, συνέχεται με την ταχεία και επίκαιρη απονομή της δικαιοσύνης.
- Η αξιοπρεπής άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος, συναρτάται με το χρόνο εκδόσεως των δικαστικών αποφάσεων.
- Η διασφάλιση της ανεξάρτητης δικαιοσύνης, προϋποθέτει διαφάνεια στη λειτουργία της.
Σε υλοποίηση της ρηθείσας συνταγματικής επιταγής, το άρθρο 61 ν. 4727/2020 (το οποίο εισήχθη προς ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/1024) κατοχυρώνει νομοθετικά την αρχή της ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης της δημόσιας πληροφορίας. Συμφώνως προς αυτήν, τα έγγραφα των φορέων του δημόσιου τομέα, στον οποίο περιλαμβάνονται αδιακρίτως οι κρατικές αρχές (άρθρο 60 παρ. 1 ν. 4727/2020), διατίθενται από τη στιγμή της ανάρτησης, δημοσίευσης ή αρχικής διάθεσής τους, ελεύθερα προς περαιτέρω χρήση και αξιοποίηση, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ενέργεια του ενδιαφερομένου ή πράξη της διοίκησης. Συνεπώς, αφ’ ης στιγμής οι δικαστικές αποφάσεις δημοσιεύονται και περιέρχονται εις χείρας των δικαστικών γραμματειών, υπόκεινται στον κανόνα της ανοικτής διάθεσης της δημόσιας πληροφορίας, υπό τον όρο της ανωνυμοποίησης. Το αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο για το έλασσον, ποιοτικά και ποσοτικά, στοιχείο του χρόνου έκδοσης των ως άνω αποφάσεων.
Επιπλέον, πλειάδα διατάξεων προβλέπει την τήρηση στατιστικών δεδομένων που αφορούν το χώρο της δικαιοσύνης, τόσο από τις γραμματείες των δικαστηρίων, που αποτελούν κατ’ ανάγκη την πηγή των πληροφοριών, όσο και από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Εντελώς συνοπτικά:
- Το άρθρο 12 παρ. 3 ν. 1756/1988 αναφέρεται στους στατιστικούς πίνακες που οφείλει να τηρεί κάθε δικαστήριο·
- Ον. 4046/2012 αναφέρει στο Παράρτημα V_2ότι «η Κυβέρνηση υποχρεούται να συντάσσει και θα δημοσιεύει τις πληροφορίες σχετικά με τις εκκρεμότητες των πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων που αναφέρονται στο Παράτημα 2 [όπου και αναφέρονται αναλυτικά τα τηρητέα στατιστικά στοιχεία]»·
- Το άρθρο 358 ν. 4700/2020 συγκροτεί Γραφείο Συλλογής και Επεξεργασίας Δικαστικών Στατιστικών Στοιχείων (JustStat), στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τη συστηματική συλλογή στατιστικών στοιχείων, που αφορούν ιδίως στον αριθμό, στη φύση και στο αντικείμενο των υποθέσεων, στο ύψος των διεκδικουμένων απαιτήσεων, στη χρονική διάρκεια της διαδικασίας και στην, κατά το δυνατό, εκτίμηση του κόστους της διαδικασίας, είτε μέσω των οικείων πληροφοριακών συστημάτων, είτε μετά από διαβίβαση από όλα τα δικαστήρια και τις εισαγγελίες της χώρας.
Φανερό είναι ότι η ratioτης τήρησης των άνω στοιχείων από τα δικαστήρια και το Υπουργείο δεν είναι η απόκρυψη, αλλά αντιθέτως η δημοσιοποίησή τους,ώστε να βελτιωθεί το σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης, και να αντιμετωπιστούν οι υπάρχουσες παθογένειες και αβελτηρίες.
Επειδή η χώρα μας δεν πρέπει, φρονούμε, να λειτουργεί ως επίμονη διεθνής εξαίρεση σε ζητήματα διαφάνειας, άξια προσοχής είναι η έμφαση των διεθνών οργανισμών στη δημοσιοποίηση συγκριτικών δεδομένων σχετικά με το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης. Και πάλι εντελώς συνοπτικά:
- Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει συστήσει την ειδική Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας και αποτελεσματικότητας της Δικαιοσύνης στα 47 κράτη-μέλη του και την προώθηση των απαραίτητων νομικών εργαλείων που υιοθετούνται στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η CEPEJ συλλέγει, αναλύει και αξιολογεί ανά διετία κοινά δικαστικά στατιστικά στοιχεία από όλα τα κράτη μέλη μέσω ειδικά διαμορφωμένου ερωτηματολογίου και δημοσιεύει, περιοδικά, τα τελικά πορίσματα σε συγκριτική μελέτη.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη της να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των δικαστικών θεσμών συντάσσει ετήσιο πίνακα αποτελεσμάτων με τις κυριότερες παραμέτρους των συστημάτων των κρατών-μελών, όπου παρουσιάζονται δείκτες απόδοσης για αστικές και εμπορικές υποθέσεις καθώς και στοιχεία για τη λειτουργία των διοικητικών δικαστηρίων. Μόλις προ ημερών, μάλιστα, δημοσίευσε τον πίνακα αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2021 (2021 EU JUSTICE SCOREBOARD), από όπου προκύπτει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει έναν από τους μακρότερους χρόνους διεκπεραίωσης υποθέσεων. Ενδεικτικοί είναι οι κάτωθι Πίνακες, που δημοσιεύονται στο 2021 EU Justice Scoreboard για την πολιτική δικαιοσύνη:
Τα στοιχεία αυτά βεβαίως δεν είναι επαρκή. Απαιτούνται εξειδικευμένα, επικαιροποιημένα στοιχεία για τις καθυστερήσεις ανά διαδικασία και ανά δικαστικό σχηματισμό, ώστε να μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για τα υπαρκτά προβλήματα της Δικαιοσύνης στη χώρα μας.
Σε κάθε περίπτωση, προκαλεί εντύπωση ότι, οι αρμόδιεςκρατικές, διοικητικές αλλά και δικαστικές αρχές παρέχουν, όπως φαίνεται, στοιχεία για τη λειτουργία της Ελληνικής Δικαιοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, και ορθώς και συννόμως πράττουν, αλλά όχι στους Δικηγορικούς Συλλόγους και στον ελληνικό λαό, στο όνομα του οποίου και μόνον απονέμεται η Δικαιοσύνη.
Επειδή είμαστε βέβαιοι ότι και το δικαστικό σώμα, στη μεγάλη του πλειοψηφία, θεωρεί πως η ορθή λειτουργία των δικαιικών θεσμών και η ταχεία απονομή της Δικαιοσύνης είναι βασικοί συντελεστές για την εδραίωση του κράτος δικαίου και της κοινωνικής ειρήνης, σε μια δημοκρατική, ευνομούμενη χώρα, σας καλούμε να αναθεωρήσετε την αρνητική σας θέση, και μέσα από τη χορήγηση των διαθέσιμων δεδομένων για τη Δικαιοσύνη να εργαστούμε από κοινού για τη βελτίωση των όρων απονομής της.
Με τιμή,
Ο Πρόεδρος
Δημήτρης Κ. Βερβεσός
Ειδήσεις σήμερα:
Νέα συγκέντρωση αρνητών του εμβολίου στο Σύνταγμα χωρίς μάσκες και αποστάσεις, αλλά με... σταυρούς - Φωτογραφίες
Reuters: Γιάννης ο «τρομερός» - Οι Έλληνες γιορτάζουν την κατάκτηση του τίτλου του NBA από τους Bucks
Κορωνοϊός: 2.972 νέα κρούσματα - 1.266 στην Αττική και 255 στην Κρήτη
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr