Τους τέσσερις άξονες πάνω στους οποίους κινείται το
νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ παρουσίασε στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής η υπουργός Παιδείας
Νίκη Κεραμέως, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως οι προωθούμενες διατάξεις
στοχεύουν στην ενίσχυση της ποιότητας και εξωστρέφειας των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων.
Σύμφωνα με την υπουργό,
ο πρώτος άξονας του σχεδίου νόμου περιλαμβάνει τις ρυθμίσεις για την αναβάθμιση της ποιότητας των ΑΕΙ «με εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων σπουδών, εσωτερικό Erasmus, ενίσχυση της πρακτικής άσκησης, κοινά και διπλά προπτυχιακά προγράμματα σπουδών, προγράμματα σπουδών δευτερεύουσας κατεύθυνσης (minor degrees), επαγγελματικά μεταπτυχιακά, βιομηχανικά διδακτορικά, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία, με νέο, πιο αξιοκρατικό, πιο διαφανές σύστημα εκλογής και εξέλιξης Μελών Δ.Ε.Π. Καλύτερη ποιότητα σπουδών, πιο αξιοκρατική επιλογή προσωπικού, προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας, ωθούν προς τα πάνω τα Ιδρύματά μας, αξιοποιώντας τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα και αναδεικνύοντας τις δυνατότητές τους».
«
Δεύτερος άξονας, ενίσχυση της λειτουργικότητας και της αποδοτικότητας των ΑΕΙ, με νέο μοντέλο διοίκησης, με θέσπιση αναπτυξιακών εργαλείων για την αναβάθμιση των ΑΕΙ, με εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας. Με εκλεγμένα όργανα, στα οποία μετέχουν και εξωτερικά μέλη από την ελληνική και παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία, με σαφείς και διακριτές αρμοδιότητες ανά όργανο, με νέα εργαλεία στρατηγικού σχεδιασμού, με ψηφιοποίηση υπηρεσιών και δομές που υποστηρίζουν την πανεπιστημιακή κοινότητα. Θα αναφερθώ διακριτά στο μοντέλο διοίκησης στη συνέχεια» είπε η κυρία Κεραμέως και συνέχισε:
«
Τρίτος άξονας, προώθηση της σύνδεσης με την κοινωνία, με ολοκληρωμένο πλαίσιο για την παροχή υπηρεσιών των πανεπιστημιακών εργαστηρίων και αναβάθμιση του ρόλου των Κέντρων Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης, με αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, διασύνδεση των φοιτητών με την αγορά εργασίας και υποστήριξη για την ίδρυση νεοφυών επιχειρήσεων φοιτητών (start-ups). Καλλιεργούμε μία αμφίδρομη σχέση, ανοίγοντας το ως σήμερα περίκλειστο ακαδημαϊκό οικοσύστημα στην κοινωνία, προσελκύοντας τους πολίτες στο Πανεπιστήμιο αλλά και διοχετεύοντας τα αποτελέσματα της διδακτικής και ερευνητικής δραστηριότητας στο κοινωνικό σύνολο και την επιχειρηματικότητα.
Τέταρτος άξονας, εκσυγχρονισμός ΔΟΑΤΑΠ. Δημιουργούμε ένα νέο πλαίσιο για την οργάνωση και λειτουργία του, που στοχεύει στην απλοποίηση της διαδικασίας ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών από Ιδρύματα της αλλοδαπής με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των πανεπιστημίων και του πολίτη σε θέματα αναγνώρισης τίτλων σπουδών από Ιδρύματα της αλλοδαπής. Απαιτείται προσαρμογή του στο διεθνές και ευρωπαϊκό περιβάλλον και την απλοποίηση των διαδικασιών αναγνώρισης πτυχίων της αλλοδαπής, που οδηγούν σε περαιτέρω προσέλκυση ερευνητών και επιστημόνων και brain gain».
Αναφορικά με τις διατάξεις για το νέο σύστημα Διοίκησης των Πανεπιστημίων που συγκεντρώνουν και τα περισσότερα σχόλια επικαλέστηκε την
έρευνα που δημοσιοποίησε το «Πρώτο Θέμα» λέγοντας: «Έρευνα της εταιρείας MARC για την εφημερίδα "ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ", που διεξήχθη σε 1.003 νοικοκυριά, καταδεικνύει ευρύτατη συμφωνία των ερωτηθέντων με τις βασικές νομοθετικές ρυθμίσεις του Υπουργείου Παιδείας για την Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Θέματα όπως η πρακτική άσκηση των φοιτητών (83,4% θετικά και μάλλον θετικά), το νέο σύστημα επιλογής καθηγητών (77,4% θετικά και μάλλον θετικά), η ελευθερία επιλογής μαθημάτων από άλλα τμήματα (76,7% θετικά και μάλλον θετικά) καθώς και η απόκτηση διπλού πτυχίο σε δύο σχετικές επιστήμες π.χ. Μαθηματικά και Οικονομικά (76,9 % θετικά και μάλλον θετικά), το Ελληνικό «Erasmus» σε ποσοστό 75,3%, η θέσπιση βιομηχανικών διδακτορικών με σκοπό την άμεση επαφή των φοιτητών με την αγορά εργασίας κρίνεται σε ποσοστό 75,3% θετικά και μάλλον θετικά.
Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι ότι, σύμφωνα με την έρευνα, η θετική απήχηση των αλλαγών είναι διακομματική, αφού εκτός από ψηφοφόρους της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, θετικά διακείμενο είναι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, και άλλων μικρότερων κομμάτων - λαμβάνοντας υπόψη την ψήφο των ερωτηθέντων στις τελευταίες εκλογές.
Ενδεικτικά:
- Το 81,4% ΣΥΡ και το 81,2% ΚΙΝΑΛ συμφωνούν με την ενίσχυση της πρακτικής άσκησης φοιτητών για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας.
- Υπέρ του νέου συστήματος επιλογής καθηγητών ΑΕΙ με αξιοκρατία και διαφάνεια τάσσεται το 74,9% ΣΥΡ, 79,1% ΚΙΝΑΛ, 61,9% ΚΚΕ,
- Θετικά και μάλλον θετικά για το ελληνικό Erasmus τοποθετείται το 74,9% ΣΥΡ, 66,7% ΚΙΝΑΛ, 76,2% ΚΚΕ, .
Θέλω να ρωτήσω τους συνάδελφους της Αντιπολίτευσης, αν συμφωνούν οι ίδιοι και η παράταξή τους, με τις ρυθμίσεις αυτές; Πχ. Συμφωνούν με το εσωτερικό Erasmus, με τα διπλά και κοινά πτυχία, με την ενίσχυση της πρακτικής άσκησης;»
Αναλύοντας το
νέο μοντέλο διοίκησης των ΑΕΙ υπογράμμισε: «Θεσμοθετείται το Συμβούλιο Διοίκησης του Πανεπιστημίου:
• Αποτελείται από 6 εσωτερικά μέλη που εκλέγονται από το σύνολο των μελών ΔΕΠ του ΑΕΙ και 5 εξωτερικά μέλη που επιλέγονται με αυξημένη πλειοψηφία από τα αναδειχθέντα εσωτερικά μέλη, κατόπιν διεθνούς πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
• Τα εξωτερικά μέλη προέρχονται από Καθηγητές Πανεπιστημίων της αλλοδαπής, φυσικά πρόσωπα με ευρεία αναγνώριση ή συμβολή στον πολιτισμό, τις τέχνες, τα γράμματα ή τις επιστήμες, την οικονομία ή την κοινωνία και εκπροσώπους διεθνών οργανισμών ή κοινωνικών εταίρων.
• Το Συμβούλιο Διοίκησης ασκεί κυρίως διοικητικές, οικονομικές, διαχειριστικές και στρατηγικές αρμοδιότητες.
Το νέο μοντέλο διοίκησης πιστεύουμε ότι θα είναι καλύτερο από το υφιστάμενο - και εδώ είμαστε να ακούσουμε τις αντιρρήσεις, αλλά και τις αντιπροτάσεις σας - καθώς:
1ον,
σήμερα κυρίαρχος στο ΑΕΙ είναι ένα πρόσωπο, ο Πρύτανης, ενώ η πρότασή μας φέρνει επικεφαλής ένα συλλογικό 11μελές όργανο με εσωτερικά συστήματα ελέγχου και πολλαπλά φίλτρα: φίλτρα συλλογικότητας, λογοδοσίας και εξωστρέφειας, δικλείδες αξιοκρατίας και πλουραλισμού, όρια στην εκπροσώπηση ανά Σχολή, σε ευθυγράμμιση με καλές διεθνείς πρακτικές.
2ον,
σήμερα δεν υπάρχει κανένα δείγμα εξωστρέφειας στη διοίκηση των ΑΕΙ. Με το νέο σύστημα θα έχουμε 5 μέλη του Συμβουλίου εξωτερικά, τα οποία δηλαδή δεν θα ανήκουν στο ίδιο ΑΕΙ, και έναν Εκτελεστικό Διευθυντή ο οποίος θα μπορεί να προέρχεται εκτός Πανεπιστημίου.
3ον,
ο Πρύτανης δεν θα είναι πλέον εξαρτώμενος από καμία εκλογική βάση. Στη μεγάλη πλειοψηφία των ΑΕΙ στην Ευρώπη, δεν υπάρχει καμία εκλογική διαδικασία για τον Πρύτανη από τη βάση. Το Πανεπιστήμιο δεν είναι όργανο εκπροσώπησης, αλλά επιστημονικός φορέας - το σημαντικό για το όργανο διοίκησής του είναι να λαμβάνει τις καλύτερες αποφάσεις για το Πανεπιστήμιο, ανεπηρέαστο από σχέσεις εξάρτησης ή συμφέροντα, αξιοκρατικά και προς όφελος του ιδρύματος, της πανεπιστημιακής κοινότητας, της βέλτιστης διδακτικής και ερευνητικής δραστηριότητας.
4ον,
η διοίκηση θα είναι ισχυρότερη, αφού εκχωρούνται επιπλέον αρμοδιότητες από το Υπουργείο στα ΑΕΙ, ενισχύοντας το αυτοδιοίκητο. Μεταξύ άλλων, κάθε ΑΕΙ πλέον θα μπορεί να ιδρύει προγράμματα σπουδών κάθε κύκλου, ΚΕΔΙΒΙΜ, Ερευνητικά Ινστιτούτα και να εκδίδει τη διαπιστωτική απόφαση περί συγκρότησης του Συμβουλίου Διοίκησης - αρμοδιότητα που ως σήμερα υπάγεται στον εκάστοτε Υπουργό.
Η αλλαγή στη διοίκηση, λοιπόν, παρ’ ό,τι εμπλέκει άμεσα λίγους, θεωρούμε ότι θα αποτελέσει τομή για τα Πανεπιστήμια, εφόσον συνεπάγεται και αλλαγή στη φιλοσοφία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Κινούμαστε σαφώς υπέρ της ενίσχυσης της αυτονομίας τους, της αποκέντρωσης και της ενίσχυσης του αυτοδιοίκητου των Πανεπιστημίων: μεταφέροντας εξουσίες από κεντρικές υπηρεσίες, και δη από τον ίδιο τον Υπουργό Παιδείας, προς τα Πανεπιστήμια, προκειμένου να λαμβάνουν αποφάσεις σύμφωνα με τις ανάγκες τους, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τη φυσιογνωμία τους».
Ειδήσεις σήμερα:
Ακυβέρνητο λόγω μηχανικής βλάβης έμεινε τουριστικό σκάφος με 25 επιβαίνοντες στη Χαλκιδική
Στα 18.297 τα νέα κρούσματα κορωνοϊού - 28 θάνατοι και 98 διασωληνωμένοι
«Ο κόσμος σε πανικό ζητούσε βοήθεια» - Τι λέει ο ναυαγοσώστης που έσωσε την 6χρονη από βέβαιο πνιγμό στη Ζαχάρω