Κύπρος: Δύο θάνατοι που διασύρουν για χρόνια τη Μεγαλόνησο
Δύο νέοι άνθρωποι που πέθαναν σε διαφορετικά περιστατικά αλλά με κοινό μοτίβο συγκάλυψης ευθυνών, ατιμωρησίας των φυσικών και ηθικών αυτουργών, αλλά και καταδίκης της Κυπριακής Δημοκρατίας
Πριν λίγες ημέρες το κυπριακό υπουργικό συμβούλιο αποφάσισε να διορίσει δύο ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές για να διερευνήσουν για πολλοστή φορά τις συνθήκες θανάτου του 26χρονου στρατιώτη Θανάση Νικολάου, τον Σεπτέμβριο του 2005.
Ο εν αποστρατεία αντιστράτηγος της ΕΛΑΣ Λάμπρος Παππάς και ο δικηγόρος Θανάσης Αθανασίου θα διερευνήσουν παράλληλα και τη συγκάλυψη, καθώς για 18 χρόνια ιατροδικαστές, αστυνομία και εισαγγελείς, επέμεναν πως επρόκειτο για αυτοκτονία. Μόλις πριν λίγες μέρες η θανατική ανάκριση κατέληξε σε πόρισμα επιβεβαίωσης της δολοφονίας και της ρίψης του πτώματος από γέφυρα 30 μέτρων στην περιοχή Άλασσας στη Λεμεσό.
Δυστυχώς, δεν είναι εύκολο να συμμεριστεί κάποιος την αισιοδοξία για εξιχνίαση του εγκλήματος ή έστω την τιμωρία αυτών που συνέβαλαν, εκουσίως ή ακουσίως, στην συγκάλυψη. Υπάρχει όμως ένα μοτίβο, το οποίο δεν το συναντά κάποιος μόνο στην περίπτωση της δολοφονίας του Θανάση Νικολάου, αλλά το είχε καταγραφεί και στην υπόθεση της 21χρονης Ρωσίδας Οξάνα Ράντσεβα, η οποία επίσης βρέθηκε νεκρή στο πεζοδρόμιο κάτω από μια πολυκατοικία στη Λεμεσό.
Παρά το ότι την Οξάνα δεν την πέταξε κάποιος, ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει πως επρόκειτο για έγκλημα, το οποίο επίσης έμεινε ατιμώρητο, παρά την καταδίκη της Κύπρου από το ΕΔΑΔ.
Κλείσιμο
Πρόκειται για τον θάνατο δύο νέων ανθρώπων, για τους οποίους οι ευθύνες συγκαλύφθηκαν, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Αυτό καταδεικνύει τη διαχρονική τάση απροθυμίας του κυπρακού κράτους να αγγίξει αυτούς που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είναι μέρος ενός συστήματος διαφθοράς. Και στις δύο περιπτώσεις δεν τιμωρήθηκε κανείς. Ούτε οι φυσικοί αυτουργοί, ούτε αυτοί που συγκάλυψαν τους πρώτους, καθώς… δεν υπήρχε «επαρκής μαρτυρία» για την καταδίκη τους. Στην περίπτωση της Ράντσεβα όμως, κάτω από την πίεση της απόφασης του ΕΔΑΔ, οδηγήθηκαν στο δικαστήριο τρία άτομα τα οποία αθωώθηκαν, καθώς η κατηγορούσα αρχή (Εισαγγελία), δεν παρουσίασε επαρκή στοιχεία!
Κεντρικά πρόσωπα και στις δύο περιπτώσεις οι γονείς. Στην περίπτωση της Οξάνα, ο πατέρας της, Νικολάι και στη περίπτωση του Θανάση, η μητέρα του Ανδριάνα. Και οι δύο, για χρόνια πάλεψαν με Θεούς και δαίμονες (κυρίως δαίμονες) για να δικαιωθούν τα παιδιά τους. Δυστυχώς το σύστημα συγκάλυψης αποδείχθηκε πως πολύ δύσκολα νικιέται. Δείτε: Ρεπορτάζ της ρωσικής τηλεόρασης για τον θάνατο της Οξάνα Ράντσεβα
Το ίδιο μοτίβο
Τόσο ο θάνατος του Θανάση, όσο και αυτός της Οξάνα, αποδόθηκαν από τους ιατροδικαστές σε πτώση από μεγάλο ύψος.
Ούτε στη μία, ούτε στην άλλη περίπτωση διατυπώθηκαν υποψίες για έγκλημα, ενώ αφέθηκαν να διαρρεύσουν φήμες ότι και οι δύο ήταν μεθυσμένοι και μάλλον υπήρξε ατύχημα ή αυτοκτονία.
Και στις δύο περιπτώσεις πίσω από τους θανάτους υπήρχε μια «βιομηχανία» του οργανωμένου εγκλήματος, δηλαδή των ανθρώπων που σήμερα επιβλήθηκε στη Κύπρο να ονομάζονται «γνωστοί επιχειρηματίες», αν και όλοι γνωρίζουν πως πρόκειται για ανθρώπους του υποκόσμου.
Και στις δύο περιπτώσεις επιστρατεύτηκαν αστυνομικοί να κάνουν την «βρώμικη δουλειά» του ξεπλύματος. Στην περίπτωση της Οξάνας το εμπόριο γυναικών για σεξουαλική εκμετάλλευση και στην περίπτωση του Θανάση η διακίνηση ναρκωτικών.
Διατάχθηκαν αστυνομικές έρευνες και μετά τη καταδίκη της Κύπρου από το ΕΔΑΔ, διορίστηκαν ποινικοί ανακριτές, ώστε να υπάρξει παραδοχή για «ελλιπή» εξέταση των συνθηκών θανάτου. Αξίζει να σημειωθεί ότι και στις δύο υποθέσεις, ήταν ο ίδιος αστυνομικός ανακριτής. Προφανώς θεωρήθηκε επιτυχημένος και του ανατέθηκαν και οι δύο υποθέσεις. Έκτοτε ανέλαβε πολλές ακόμη υποθέσεις ως ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής με γενναίες απολαβές! Σήμερα απολαμβάνει την παχυλή σύνταξη του για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στο κράτος και τη Δικαιοσύνη.
Άψυχα κορμιά στο έδαφος
Ο Θανάσης είχε έρθει στη Κύπρο το 2003, με την οικογένεια του, έχοντας πάρει στην Αυστραλία το πτυχίο της Αρχιτεκτονικής από το Victoria University. Εθελοντικά κατατάγηκε στην Εθνική Φρουρά. Στο στρατόπεδο που υπηρετούσε, είχε διαπιστώσει διάφορα ανησυχητικά φαινόμενα διακίνησης ναρκωτικών τα οποία κατήγγειλε, ενώ είχε ζητήσει να μετατεθεί, γιατί είχε γίνει στόχος. Δυστυχώς κανείς δεν βρέθηκε να τον προστατεύσει.
Εντοπίστηκε νεκρός κάτω από το γεφύρι της Άλασσας, χωρίς να υπάρχει καμία ένδειξη πρόθεσης του να αυτοκτονήσει. Η μητέρα του, Ανδριανή έγραφε τον Οκτώβριο του 2013 στον τότε Πρωθυπουργό της Αυστραλίας Τόνι Άμποτ και την υπουργό Εξωτερικών Τζούλι Μπίσοπ: «…Η Αστυνομία δεν διερεύνησε τα αίτια του θανάτου, επειδή ο ιατροδικαστής που έφερε η Αστυνομία, απέκλεισε στη σκηνή την εγκληματική ενέργεια και ισχυρίστηκε ότι ο θάνατος προήλθε από πτώση. Η υπόθεση θεωρήθηκε από την πρώτη στιγμή, ‘αφύσικος θάνατος-αυτοκτονία’. Τα γεγονότα, τα ευρήματα, τα τεκμήρια, έδειχναν μια ειδεχθή δολοφονία, ενώ τίποτε δεν στήριζε την υπόθεση της αυτοκτονίας και της πτώσης από οποιοδήποτε ύψος. Όλοι αυτοί που ήρθαν στη σκηνή, δεν τα είδαν;».
Η Οξάνα, μόλις 21 ετών, είχε διακόψει τις σπουδές της στη Ρωσία και πήγε στη Κύπρο τον Μάρτιο του 2001, για να εργαστεί ως «καλλιτέχνιδα». Δεν ήξερε όμως πως οι «καλλιτέχνιδες» στη Κύπρο ήταν εμπόρευμα των μαστροπών που τις εξωθούσαν στη πορνεία, μέσα από τα δεκάδες καμπαρέ που λειτουργούσαν στη Μεγαλόνησο. Όταν το αντιλήφθηκε σηκώθηκε και έφυγε από το καμπαρέ «Titanic» που της είχε υποδειχθεί ότι θα εργαζόταν, με στόχο να επιστρέψει στη πατρίδα της. Την εντόπισε ο αδελφός του ιδιοκτήτη του καμπαρέ και την «συνέλαβε» μαζί με έναν υπάλληλο του. Την μετέφεραν στην αστυνομία και οι αστυνομικοί, ενήργησαν ως υπάλληλοι των σωματεμπόρων και κάλεσαν τον ιδιοκτήτη του καμπαρέ να την παραλάβει!
Ο ιδιοκτήτης του καμπαρέ, ουσιαστικά φυλάκισε τη κοπέλα στο τέταρτο όροφο ενός διαμερίσματος, φροντίζοντας να υπάρχει και φρουρός για να μην του ξαναφύγει. Η Οξάνα επιχείρησε να φύγει κατεβαίνοντας με σεντόνι από τον τέταρτο όροφο. Το εγχείρημα ήταν τραγικό αφού έπεσε στο έδαφος χάνοντας τη ζωή της. Επάνω της είχε κρεμασμένη τη τσάντα της με τα προσωπικά της αντικείμενα, με σκοπό να επιστρέψει στη χώρα της. Δεν τα κατάφερε ποτέ.
Συγκάλυψη με την ίδια μέθοδο
Τα όσα συνέβησαν τα τελευταία 19 χρόνια στην υπόθεση της δολοφονίας του Θανάση Νικολάου, δυστυχώς δεν ήταν πρωτόγνωρα. Το ίδιο σύστημα είχε συγκαλύψει και τις ευθύνες για τον θάνατο της Οξάνα λίγα χρόνια νωρίτερα.
Ο πατέρας της Νικολάι Ράντσεβ, ήρθε στη Κύπρο και παρέλαβε τη σορό της κόρης του, χωρίς να του δοθούν επαρκείς εξηγήσεις για το θάνατο της αλλά και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκε σε καμπαρέ για να εκπορνευτεί. Η κυπριακή αστυνομία περιορίστηκε να ερευνήσει και πάλι τον εαυτό της και να μην διαπιστώσει τίποτα επιλήψιμο! Ακριβώς όπως έγινε μερικές φορές για την δολοφονία του Θανάση Νικολάου. Αυτό αποδεικνύει και το θράσος του συστήματος συγκάλυψης που δεν ένιωθε την ανάγκη ούτε καν να αλλάξει τακτική. Αισθανόταν πλήρως προστατευμένο και άτρωτο… και δεν είχε άδικο.
Χαστούκια από το ΕΔΑΔ
Όπως η οικογένεια του Θανάση Νικολάου έτσι και η οικογένεια της Οξάνα Ράντσεβα προσέφυγε στο ΕΔΑΔ, εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, για σωρεία παραβιάσεων της Συνθήκης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Τον Ιανουάριο του 2010 η Κύπρος καταδικάστηκε για παραβιάσεις στο δικαίωμα της ζωής, στο δικαίωμα στην ελευθερία και ασφάλεια, καθώς και για παραβιάσεις που σχετίζονται με τη μη διεξαγωγή αποτελεσματικής έρευνας. Το Δικαστήριο καταδίκασε την Κύπρο σε πρόστιμο €43.000 για ηθική βλάβη. Η Κυπριακή Δημοκρατία ενημέρωσε αργότερα την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, ότι οι λόγοι της ελλιπούς διερεύνησης ήταν α) ότι απεβίωσε ο ένας εκ των ποινικών ανακριτών και β) ότι δεν στάθηκε δυνατόν να ληφθούν καταθέσεις από δύο πρόσωπα επειδή το ένα είχε πεθάνει και το δεύτερο είχε αρνηθεί να καταθέσει. Πληροφορούσε επίσης ότι είχαν διοριστεί τρεις νέοι ποινικοί ανακριτές, για νέα έρευνα.
Να θυμηθούμε και την περίπτωση Θανάση Νικολάου, για την οποία επίσης καταδικάστηκε η Κυπριακή Δημοκρατία από το ΕΔΑΔ. Διαπιστώθηκε πλημμελής έρευνα εκ μέρους των κυπριακών αρχών και επιδικάστηκε αποζημίωση στην οικογένεια. Μόλις 32.000 ευρώ! Ωστόσο, τους γονείς του Θανάση δεν τους ενδιέφεραν τα χρήματα, αλλά η δικαίωση. Το 2020 με την απόφαση του ΕΔΑΔ στο χέρι, απαίτησαν και νέα έρευνα από τον τότε Γενικό Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη. Το τραγελαφικό στην υπόθεση αυτή είναι πως ο Γενικός Εισαγγελέας ήταν ο άνθρωπος που υπερασπίστηκε τους χειρισμούς της αστυνομίας και της υπηρεσίας του στο ΕΔΑΔ και στη συνέχεια καλείτο να διατάξει νέα έρευνα, ακυρώνοντας ουσιαστικά τον εαυτό του. Πάλι επιμονή στο σενάριο της αυτοκτονίας και έτσι η υπόθεση κληροδοτήθηκε στον νυν Γενικό Εισαγγελέα Γιώργο Σαββίδη για να φτάσουμε στο πρόσφατο πόρισμα της, επιβεβαίωσης της δολοφονίας, από τη θανατική ανακρίτρια Ντόρια Βαρωσιώτη, ενώ είχε προηγηθεί αστυνομική έρευνα χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Ταφόπλακα στις ταφόπλακες
Στην υπόθεση της Οξάνα Ράντσεβα, ήταν τόσο «ενδελεχής» η έρευνα που δεν είχε ληφθεί καν κατάθεση από τον άνθρωπο που είχε υπογράψει το συμβόλαιο εργοδότησης της, ούτε και από τη γυναίκα στην οποία ανήκε το διαμέρισμα στο οποίο είχε «φυλακιστεί» πριν επιχειρήσει να αποδράσει. Τελικώς στο δικαστήριο οδηγήθηκαν δύο αστυνομικοί και ο ιδιοκτήτης καμπαρέ. Το δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία που να ενοχοποιεί τους κατηγορούμενους και τους αθώωσε όλους. Ο αγώνας κράτησε 16 ολόκληρα χρόνια και το αποτέλεσμα ήταν «μια τρύπα στο νερό», αφού κανείς δεν τιμωρήθηκε και ποτέ δεν αποκαλύφθηκαν οι πραγματικοί δράστες. Δηλαδή οριστική ταφόπλακα στη ταφόπλακα της Οξάνα.
Το ίδιο επιχειρείται εδώ και 19 χρόνια και με την δολοφονία του Θανάση. Η διαφορά είναι ότι στην υπόθεση του Θανάση Νικολάου δεν οδηγήθηκε κανείς στο δικαστήριο έστω και για να τηρηθούν τα προσχήματα. Παρά το ότι είναι γνωστός και ο ιατροδικαστής και οι αστυνομικοί που έκαναν τις αρχικές εκτιμήσεις και έρευνες, δεν τόλμησε ποτέ το σύστημα «δικαιοσύνης» να τους αγγίξει. Παρά το ότι οι ποινικοί ανακριτές Μάτσας και Αλεξόπουλος εισηγούντο την ποινική δίωξη του Ιατροδικαστή Πανίκου Σταυριανού (βουλευτή του ΑΚΕΛ για δύο θητείες) και τεσσάρων αξιωματικών της αστυνομίας, δεν κουνήθηκε φύλλο. Ανατέθηκε νέα έρευνα στην Αστυνομία για να ερευνήσει πάλι τον εαυτό της ώστε μια τραγωδία να μετατραπεί και πάλι σε εμπαιγμό και κοροϊδία.
Οι ποινικοί ανακριτές, στο πόρισμα τους κατονόμαζαν ως πιθανούς δράστες (φυσικούς αυτουργούς), τρία άτομα, αλλά δεν υπήρχαν στοιχεία που να τα συνδέουν με τον θάνατο του Θανάση.
Εισαγγελικός τοίχος παντού
Όπως προκύπτει από το πόρισμα της θανατικής ανακρίτριας Ντόριας Βαρωσιώτου, για τη δολοφονία του Θανάση Νικολάου, η Γενική Εισαγγελία επέμενε στην εκδοχή της αυτοκτονίας. Αναφέρεται στο πόρισμα: «Αισθάνομαι το καθήκον να παρατηρήσω ότι η αναλλοίωτη θέση του Γενικού Εισαγγελέα και της αστυνομίας ήταν από την αρχή πως το πόρισμα του Θανατικού Ανακριτή θα πρέπει να απέκλειε την εγκληματική πράξη. Και αυτή η στάση συνεχίστηκε και μετά την απόφαση του ΕΔΑΔ. Μετεβλήθη μόνο όπως υπέδειξα πιο πάνω στην αγόρευση της εκπροσώπου του Γενικού Εισαγγελέα, πως το πόρισμα πρέπει να παραμείνει ανοικτό».
Στο πόρισμα σημειωνόταν ακόμα : «Στην τελική της αγόρευση, η Εισαγγελία εισηγήθηκε πως στο πόρισμα δεν πρέπει να αναφέρεται αιτία θανάτου αλλά αυτό να παραμείνει ‘ανοικτό’. Υπενθυμίζω πως μέχρι εκείνη τη στιγμή, δηλαδή μέχρι το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, η θέση της Εισαγγελίας ήταν πως ο θάνατος προκλήθηκε από πτώση εξ ύψους και πως ο Θανάσης αυτοκτόνησε. Ακόμη και μετά την απόφαση του ΕΔΑΔ, η Εισαγγελία πρότεινε ως εμπειρογνώμονα μάρτυρα τον Πανίκο Σταυριανό, ο οποίος μαζί με τις αστυνομικές αρχές κατέληξε στο συμπέρασμα πως ο Θανάσης αυτοκτόνησε. Στη συνέχεια και μετά την απόφαση του ΕΔΑΔ, η Εισαγγελία δεν αποδέχθηκε ούτε το πόρισμα των Ιδιωτών Ποινικών Ανακριτών Μάτσα και Αλεξόπουλου, που διόρισε ο ίδιος ο Γενικός Εισαγγελέας, προφανώς γιατί σε αυτό αποφάνθηκαν ότι ο θάνατος του Θανάση οφείλετο σε εγκληματική ενέργεια».
Στην υπόθεση της Οξάνα Ράντσεβα μία από τα ίδια. Ο τότε Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης το 2016 σε απαντητική επιστολή του στον πατέρα του θύματος, μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η πάροδος του χρόνου είχε αρνητικό αντίκτυπο στη διερεύνηση, γιατί εμπόδισε τη συλλογή περισσότερων πληροφοριών και στοιχείων αφού πολλοί μάρτυρες έχουν στο μεταξύ πεθάνει, άλλοι εγκατέλειψαν την Κύπρο και άλλοι δεν κατέστη δυνατό να εντοπισθούν. Σύμφωνα με τους ποινικούς ανακριτές, κάποιοι σημαντικοί μάρτυρες επικαλούνται το πέρασμα του χρόνου για να ισχυριστούν ότι δεν θυμούνται επακριβώς τα γεγονότα. Φοβάμαι ότι δεν είναι δυνατό να σας δοθούν καταθέσεις προς τους ποινικούς ανακριτές, μαρτύρων που εργάστηκαν στο ίδιο μέρος με την κόρη σας. Δεν υφίσταται πρακτική της Αστυνομίας ή των διωκτικών Αρχών, να δίνουν αντίτυπα των καταθέσεων σε συγγενείς, όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για ποινική δίωξη».
Είχε προηγηθεί το 2014 άλλη επιστολή του Κώστα Κληρίδη στην οποία σημείωνε: «Το πιθανότερο είναι ότι η κόρη σας, αποπειράθηκε να κατέβει στον κάτω όροφο ή στο δρόμο και να δραπετεύσει. Αυτή η λανθασμένη εκτίμησή της, οφείλεται στο ότι ήταν υπό σοβαρή επήρεια αλκοόλ (highly intoxicated), σύμφωνα με τον χημικό που ανέλυσε δείγματα των ούρων και του αίματός της και σύμφωνα με τον ειδικό ιατροδικαστή που μελέτησε την αναφορά του χημικού. Δεν υπήρχε τίποτε στην έρευνα που να οδηγούσε στην πιθανότητα ότι κάποιος άλλος έδωσε αλκοόλ στην κόρη σας, μετά που η Αστυνομία την παρέδωσε στον εργοδότη της. Παραμένει ασαφές κατά πόσο η κόρη σας κλειδώθηκε από κάποιον άλλο στο υπνοδωμάτιο. Σε σχέση με ισχυρισμούς ότι η κόρη σας υπήρξε θύμα σωματεμπορίου ή σεξουαλικής ή άλλης εκμετάλλευσης στην εργασία της, φοβάμαι ότι παρόλες τις προσπάθειες των ποινικών ανακριτών για συλλογή στοιχείων και πληροφοριών, αυτά είναι ελάχιστα».
Το πρότυπο πρόγραμμα σπουδών στις Βιολογικές Επιστήμες του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένη κατάρτιση στη Βιολογία και περαιτέρω εξειδίκευση στην κατεύθυνση της Γενικής Βιολογίας ή της Γενικής Μικροβιολογίας