Μητσοτάκης: Έχουμε μία αντιπολίτευση που αρνείται ακόμη και ρυθμίσεις προστασίας των δανειοληπτών - Οι εξαγγελίες στην ΚΕΔΕ για τους δήμους
«Ο ορίζοντας για την Ελλάδα είναι καθαρός - Αρκεί να μείνει μακριά από περιπέτειες ή πειραματισμούς, που θα την γύριζαν στην καθήλωση» - Ανακοίνωση ένα πακέτο 6+2 πρωτοβουλιών για να αντιμετωπίσουν οι δήμοι το αυξημένο ενεργειακό κόστος
Με ευθείες αιχμές κατά της αντιπολίτευσης και με φόντο τις πολιτικές εξελίξεις ενόψει των εκλογών του 2027, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε από το βήμα της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) μήνυμα πολιτικής σταθερότητας, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει μπροστά της έναν «καθαρό ορίζοντα», αρκεί να αποφύγει περιπέτειες και πειραματισμούς που θα μπορούσαν να την οδηγήσουν ξανά σε οικονομική καθήλωση.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την προοπτική της χώρας με τη δυναμική της οικονομίας και την κοινωνική συνοχή, ενώ κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι αρνείται ακόμη και συγκεκριμένες παρεμβάσεις υπέρ των πολιτών, όπως η νέα ρύθμιση για την προστασία των δανειοληπτών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφερόμενος στην ανάγκη αντιμετώπισης του αυξημένου ενεργειακού κόστους, παρουσίασε, ένα πακέτο έξι συν δύο πρωτοβουλιών για τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Δεν θα σας κοροϊδέψω με ψεύτικες υποσχέσεις και ακοστολόγητα συνθήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας έμφαση στον ρεαλιστικό χαρακτήρα των παρεμβάσεων.
Οι εξαγγελίες περιλαμβάνουν πρόσθετους πόρους για έργα ανακύκλωσης και οδοποιίας, ενίσχυση της συντήρησης των σχολικών υποδομών, αύξηση των εσόδων των δήμων, αλλά και ρυθμίσεις για τις ενεργειακές οφειλές και τη διαμόρφωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για τους ΟΤΑ.
Δείτε βίντεο:
Αναλυτικά οι 6+2 πρωτοβουλίες:
-Πρώτον, πιστώνονται αμέσως στους δήμους 300 εκ. ευρώ από τον ΕΟΑΝ, ώστε να τα διαθέσουν οι ίδιοι σε έργα ανακύκλωσης στις περιοχές τους.
-Δεύτερον, ακόμη 240 εκ. ευρώ διατίθενται μέσα στον Νοέμβριο για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων δημοτικών οφειλών προς παρόχους ενέργειας.
Κλείσιμο
-Τρίτον, αυξάνεται το Τέλος Παρεπιδημούντων από 0,75% στο 1% ως πόρος της Αυτοδιοίκησης.
-Τέταρτον, διπλασιάζεται η ετήσια κρατική επιχορήγηση για συντήρηση των σχολικών κτιρίων.
-Πέμπτον, η εσωτερική οδοποιία θα ενισχύεται με ακόμη 200 εκατομμύρια τον χρόνο από ένα Ειδικό Τέλος μόλις ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων.
-Έκτον, 50 εκατομμύρια θα κατευθυνθούν επιπλέον ωςενίσχυση για την προμήθεια μπαταριών, προκειμένου να αξιοποιηθούν για αυτοκατανάλωση από τοπικές ΑΠΕ.
Σε ό,τι αφορά, τέλος, το κομβικό πρόβλημα της ενέργειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση προχωρά σε δύο ακόμη κινήσεις:
-Σε συνεργασία με τη ΔΕΗ θα υπάρξει και πρόσθετη ρύθμιση των χρεών που απομένουν έως το ύψος των 60 εκατομμυρίων.
-Αναλαμβάνει τη δέσμευση να καταρτιστεί Ειδικό Τιμολόγιο Ρεύματος για τους δήμους. Κάτι, ωστόσο, το οποίο θα δρομολογηθεί με την πρώτη αποκλιμάκωση της σημερινής αναταραχής.
«Η χώρα να μείνει μακριά από περιπέτειες ή πειραματισμούς»
«Πρόκειται για μέτρα τα οποία προωθούμε εν μέσω μιας πρωτοφανούς αναστάτωσης στις διεθνείς αγορές και με βάση τις παρούσες δυνατότητες της εθνικής οικονομίας» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης και πρόσθεσε:
«Ο ορίζοντας για την Ελλάδα είναι καθαρός. Με δυναμική την οικονομία, ενωμένη την κοινωνία της και με σχέδιο για να αναμετρηθεί με το μέλλον. Αρκεί να μείνει μακριά από περιπέτειες ή πειραματισμούς, που θα την γύριζαν στην καθήλωση και διατηρώντας την εσωτερική της συνοχή. Μία τέτοια κατεύθυνση αποκτά ξεχωριστή σημασία όταν, δυστυχώς, απέναντί μας έχουμε μία αντιπολίτευση που αρνείται ακόμη και ρυθμίσεις όπως αυτή που ψηφίστηκε, σήμερα, προστατεύοντας τους δανειολήπτες.
Θέτοντας επιτόκιο 3% για τους ευάλωτους του εξωδικαστικού μηχανισμού. Αλλά και πρόστιμα έως και 5 εκατομμύρια ευρώ στις εταιρίες διαχείρισης που ξεπερνούν τους κανόνες».
Οι πόροι των δήμων αυξήθηκαν κατά 67%
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ετήσια χρηματοδότηση των δήμων αυξήθηκε από ποσό μικρότερο των 1,8 δισ. ευρώ το 2019 στα 3 δισ. ευρώ το 2026, καταγράφοντας αύξηση 67%.
Σημείωσε ακόμη ότι με τη συνδρομή της κυβέρνησης πραγματοποιήθηκαν περίπου 20.000 νέες προσλήψεις, ενώ έγιναν δεκτά ουσιαστικά όλα τα αιτήματα που αφορούσαν τις ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι ενοποιήθηκαν και αποσαφηνίστηκαν εκατοντάδες διάσπαρτες αρμοδιότητες.
Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση χρηματοδότησε έργα σχολικών υποδομών, ύδρευσης, άρδευσης, αγροτικής και αστικής οδοποιίας, πολιτικής προστασίας, υγείας, πολιτισμού και ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσίασε τη νέα μονάδα επεξεργασίας λυματολάσπης στην Καλαμάτα, την οποία επισκέφθηκε πριν από την ομιλία του.
Όπως σημείωσε, μέχρι το 2023 λειτουργούσαν στη χώρα τέσσερις μονάδες επεξεργασίας λυματολάσπης, ενώ έκτοτε κατασκευάστηκαν άλλες 18 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δημοσιονομικοί περιορισμοί και ενεργειακή κρίση
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η διεθνής ενεργειακή κρίση, λόγω της έντασης και των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, προκαλεί αύξηση του πληθωρισμού, του κόστους ζωής και των ενεργειακών δαπανών, με επιπτώσεις και στους δήμους.
Τόνισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζει τα εισοδήματα και να μειώνει φόρους, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε μέτρα λιτότητας.
Απέδωσε αυτή τη δυνατότητα στη δημοσιονομική ισορροπία, στα διατηρήσιμα πλεονάσματα και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση μπορεί να απορροφά μέρος των ανατιμήσεων στα καύσιμα, ενώ υπογράμμισε ότι οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι και ότι δεν μπορούν να ικανοποιηθούν άμεσα όλα τα αιτήματα της αυτοδιοίκησης.
Αναφερόμενος στα αποθεματικά του Πράσινου Ταμείου, επισήμανε ότι δεν μπορούν να αξιοποιούνται κατά το δοκούν, καθώς υπόκεινται στους περιορισμούς δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού. Προσέθεσε ότι το Πράσινο Ταμείο χρηματοδοτεί έργα αναπλάσεων, αποκαταστάσεων, αντιπυρικής προστασίας και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων στους δήμους.
Συστάσεις στους δημάρχους για τη διαχείριση των πόρων
Ο πρωθυπουργός κάλεσε τους δημάρχους να εξετάσουν κατά πόσο η διαχείριση των διαθέσιμων πόρων γίνεται με τον πιο συνετό τρόπο. Αναφέρθηκε ειδικότερα στις απευθείας αναθέσεις και στις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού, επισημαίνοντας την ανάγκη αυτοκριτικής και διορθωτικών κινήσεων.
Τόνισε ότι το συνέδριο της ΚΕΔΕ δεν πρέπει να περιοριστεί στην καταγραφή αιτημάτων, αλλά να εξετάσει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη συνεργασία της με την κεντρική διοίκηση.
Επισήμανε ακόμη ότι οι πολίτες δεν διαχωρίζουν τις δημοτικές από τις κυβερνητικές ευθύνες, αλλά αντιμετωπίζουν την Πολιτεία ως ενιαίο σύνολο.
Ευρωπαϊκοί πόροι 2028-2034 και στόχος περιφερειακής σύγκλισης
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα αναμένεται να εξασφαλίσει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ νέων ευρωπαϊκών πόρων.
Τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να προετοιμαστεί για την αξιοποίησή τους, καθώς η νέα ευρωπαϊκή χρηματοδοτική αρχιτεκτονική θα συνδέει τις εκταμιεύσεις με συγκεκριμένα ορόσημα, μεταρρυθμίσεις και στόχους, κατά το πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Υπενθύμισε ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα ασκήσει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα συμμετάσχει στη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου για τη διάθεση των ευρωπαϊκών πόρων.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε τον στόχο η ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται την επόμενη τετραετία με ρυθμούς τουλάχιστον διπλάσιους του μέσου όρου της Ευρωζώνης και επισήμανε ότι η ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από περιφερειακή σύγκλιση, ώστε οι δήμοι και οι περιφέρειες που υστερούν να προσεγγίσουν τον εθνικό μέσο όρο.
Αναλυτικά η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας
Κύριε Πρόεδρε, αγαπητοί Δήμαρχοι, αγαπητά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, κύριοι Υπουργοί, φίλες και φίλοι,
Είναι πραγματικά μεγάλη η χαρά μου να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, σε αυτή την ετήσια σύναξη όλων των Δημάρχων της χώρας. Πράγματι, δεν είμαι εδώ από τυπικό καθήκον, αλλά είμαι εδώ για να επιβεβαιώσω ακόμα μία φορά την πολιτική επιλογή αυτής της κυβέρνησης και να ενισχύσει αλλά και να στηριχθεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Με αυτή την ευκαιρία, εξάλλου, το ξέρετε, έχω γυρίσει πολλές φορές όλη τη χώρα και κατά καιρούς όλα αυτά τα 7,5 χρόνια έχω συνεργαστεί με πολλούς από εσάς. Έχουμε λύσει πολλά τοπικά ζητήματα και νομίζω ότι και έμπρακτα έχουμε αποδείξει ότι νοιαζόμαστε όχι μόνο για τα μεγάλα, τις μεγάλες πολιτικές εθνικής προτεραιότητας, αλλά και για τα μικρά, τα οποία μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά τη ζωή των δημοτών σας.
Το έχω πει πολλές φορές: πιστεύω στην περιφερειακή σύγκλιση και καμία ανάπτυξη δεν μπορεί να αποδειχθεί διατηρήσιμη αν τελικά δεν απλώνεται σε ολόκληρη τη χώρα. Ενώ και η συλλογική ευημερία χάνει το νόημά της όταν δεν κατευθύνεται σε κάθε πολίτη, σε κάθε γωνιά της επικράτειας -και αναφέρομαι ειδικά στις πιο απομακρυσμένες περιοχές, στα μικρά μας νησιά, στους ορεινούς μας Δήμους.
Όμως, κ. Πρόεδρε, είμαι εδώ για να ακούσω κιόλας. Να ακούσω τους δικούς σας προβληματισμούς, ώστε αυτοί να μπορούν στη συνέχεια να ενσωματωθούν στον κεντρικό μας προγραμματισμό.
Είμαι όμως και εδώ για να μοιραστώ μαζί σας, με ειλικρίνεια, τις προκλήσεις της συγκυρίας. Διότι σε έναν κόσμο μεγάλων γεωπολιτικών ανατροπών, σε έναν κόσμο οικονομικής αβεβαιότητας θα ήταν ουτοπικό να πιστεύουμε ότι και ο τόπος μας μπορεί να μείνει ανεπηρέαστος. Με τις συνέπειες αυτής της εισαγόμενης κρίσης, προφανώς, όπως είχατε κι εσείς την ευκαιρία να πείτε στις τοποθετήσεις σας, να αφορούν πλέον και τους Δήμους μας.
Και από αυτή την άποψη, θα μιλήσω τη γλώσσα της αλήθειας, χωρίς να κρύψω τα πολλά προβλήματα τα οποία γεννά η ενεργειακή κρίση, από την πρόσφατη πολύ μεγάλη ένταση και τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Ορμούζ, στη Μέση Ανατολή.
Είναι προβλήματα τα οποία αυτόματα περνούν τα σύνορα και μεταφράζονται σε υψηλότερο πληθωρισμό, υψηλότερο κόστος ζωής, υψηλότερο κόστος ενέργειας -θα επανέλθω στο ζήτημα αυτό γιατί ξέρω ότι σας απασχολεί πολύ- σε όλα τα κράτη. Μοιραία, συνεπώς, φτάνουν και εδώ στην πατρίδα μας για να αποτυπωθούν, το ξέρετε καλά, και στο πεδίο της δικής σας δράσης.
Και μπορεί, βέβαια, η Ελλάδα σήμερα να είναι σε θέση να στηρίζει το εισόδημα, να μειώνει φόρους, την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες έρχονται μέτρα λιτότητας. Και αυτό μπορέσαμε και το πετύχαμε χάρη σε μια πολιτική δημοσιονομικής ισορροπίας, η οποία μπόρεσε και δημιούργησε διατηρήσιμα πλεονάσματα, τα οποία μας επιτρέπουν τώρα να μπορούμε, για παράδειγμα, να απορροφούμε ένα μέρος -το τονίζω πάλι, ένα μέρος- των ανατιμήσεων στα καύσιμα, χάρη στους συνετούς χειρισμούς που κάναμε και χάρη στην αποτελεσματική μάχη που για πρώτη φορά η Ελληνική Κυβέρνηση έδωσε για να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή.
Αναμφίβολα, ωστόσο, οι καιροί επιβάλλουν και ρεαλισμό και σωστές επιλογές έως ότου περάσει αυτή η καταιγίδα. Πρόκειται, θα έλεγα, για ένα εθνικό καθήκον το οποίο διαπερνά συνολικά την πολιτεία, από την κεντρική κυβέρνηση έως το επίπεδο των αιρετών αρχόντων, τους Περιφερειάρχες, τους Δημάρχους μας. Άλλωστε, μην ξεχνάμε ότι και η λέξη «αυτοδιοίκηση» είναι μια σύνθετη λέξη. Συνεπάγεται όχι μόνο αυτοτέλεια στη λειτουργία, συνεπάγεται και ευθύνη στη διοίκηση.
Με άλλα λόγια, η προσπάθεια αυτή την οποία έχουμε μπροστά μας δεν μπορεί παρά να είναι κοινή και συντονισμένη.
Και στο μέτωπο αυτό νομίζω ότι στο άμεσο παρελθόν και αυτά τα 7,5 χρόνια που έχουμε την τιμή και την ευθύνη να κρατάμε τις τύχες της χώρας στα χέρια μας, νομίζω ότι το ενδιαφέρον της κυβέρνησης για την Αυτοδιοίκηση είναι τεκμηριωμένο και πιστοποιημένο.
Κι εδώ, νομίζω, τα είπε και ο Υπουργός και ο Υφυπουργός, οι αριθμοί λένε την αλήθεια όταν σημειώνουν ότι η ετήσια χρηματοδότηση των Δήμων ήταν κάτι κάτω από 1,8 δισεκατομμύρια το 2019, έχει φτάσει τα 3 δισεκατομμύρια το 2026. Είναι μια αύξηση της τάξης του 67%.
Έχετε κάνει με τη δική μας συνδρομή περί τις 20.000 νέες προσλήψεις. Έχουν γίνει δεκτά, ουσιαστικά, όλα τα αιτήματα σχετικά με τις ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Η εντοπιότητα, η οποία θεσπίστηκε από αυτή την κυβέρνηση, έδωσε για πρώτη φορά τη δυνατότητα να μπορέσουμε να στελεχώσουμε πιο αποτελεσματικά απομακρυσμένους και νησιωτικούς Δήμους.
Και βέβαια, πολύ σοβαρή θεσμική τομή, θεσμική πρωτοβουλία, η κατάρτιση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης. Μετά από ενδελεχή διάλογο με την ΚΕΔΕ, νομοθετήσαμε κάτι το οποίο είχαμε αναλάβει ως προεκλογική δέσμευση, πριν από τις εκλογές του 2023: ένα νέο πλαίσιο, ένα, θα έλεγα, λειτουργικό σύστημα του τρόπου με τον οποίο εργάζεται και δουλεύει η Αυτοδιοίκηση. Αποσαφηνίστηκαν, ενοποιήθηκαν εκατοντάδες διάσπαρτες αρμοδιότητες.
Θέλω, με την ευκαιρία αυτή, να συγχαρώ και να ευχαριστήσω τον Υπουργό, τον Υφυπουργό, τον Γενικό Γραμματέα, οι οποίοι έσκυψαν με πολύ μεγάλη μεθοδικότητα πάνω σε αυτό το πρόβλημα. Και νομίζω ότι αυτός ο νέος Κώδικας -ξέρω ότι μπορεί να υπάρχουν επιμέρους διαφωνίες, δεν ξέρω αν διάβασα καλά ότι ο Αρχηγός της Αντιπολίτευσης ισχυρίστηκε ότι θέλει να τον καταργήσει και να ψηφίσει κάτι καινούργιο-, εγώ θεωρώ, όμως, ότι αυτός ο Κώδικας είναι μία μεγάλη τομή που τελικά κάνει τη δική σας τη ζωή πιο εύκολη.
Και βέβαια, καθιερώθηκε ένα λειτουργικό εκλογικό σύστημα το οποίο τελικά επιτρέπει σε κάθε Δήμαρχο και σε κάθε Δημοτικό Συμβούλιο να εφαρμόζουν καλύτερα τις αποφάσεις τους.
Αλλά, βέβαια, τη μεγαλύτερη αλήθεια τη λένε τα πάρα πολλά έργα που έγιναν πράξη παντού στη χώρα: από τα σπίτια για εκπαιδευτικούς και γιατρούς στα νησιά μας, το πειραματικό σχολείο Ιωαννίνων, μέχρι τον νέο βρεφονηπιακό σταθμό στο Ρέθυμνο, το κολυμβητήριο στον Δήμο Παγγαίου, το διαδραστικό μουσείο στα Τρίκαλα.
Είχαμε την ευκαιρία σήμερα, Δήμαρχέ μου, να επισκεφτούμε μία καινούργια, πολύ σημαντική υποδομή κυκλικής οικονομίας, το νέο εργοστάσιο επεξεργασίας λυματολάσπης, το οποίο καλύπτει τις ανάγκες όχι μόνο του Δήμου Καλαμάτας, αλλά και όλων των όμορων Δήμων.
Ανοίγω μια παρένθεση εδώ για να θυμίσω ότι μέχρι το 2023 η χώρα μας διέθετε τέσσερα εργοστάσια επεξεργασίας λυματολάσπης. Η υπόλοιπη λυματολάσπη στην καλύτερη περίπτωση κατέληγε σε ΧΥΤΑ. Σήμερα έχουμε κατασκευάσει άλλα 18 με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Νομίζω ότι δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι, για πρώτη φορά στην ιστορία του τόπου, κατευθύνθηκαν τόσα πολλά χρήματα στην περιφέρεια και έγιναν τόσες πολλές υποδομές από άκρη σε άκρη της Ελλάδος. Μάλιστα, με ποσά κατανεμημένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτουν διαφορετικές προτεραιότητες, έχοντας όμως πάντα ένα σαφές κοινωνικό αποτύπωμα: σχολικά κτήρια, εκπαίδευση, πολιτική προστασία, υγεία, ύδρευση και άρδευση, αγροτική οδοποιία, κάτι το οποίο αφορούσε πάντα κυρίως τους αγροτικούς μας Δήμους, αστική οδοποιία, πολιτισμός, ψηφιακός μετασχηματισμός.
Πρόκειται για μία αναπτυξιακή προσπάθεια με παρεμβάσεις τις οποίες βλέπω ότι συχνά εγκαινιάζετε με καμάρι και καλά κάνετε. Πίσω από αυτές, ωστόσο, θα ήταν άδικο να ξεχνάμε ότι κρύβεται η φροντίδα του κράτους και οι πόροι που με μεγάλη μεθοδικότητα εξασφάλισε το Υπουργείο Εσωτερικών, τα συναρμόδια Υπουργεία, πόροι εθνικοί, πόροι ευρωπαϊκοί.
Ως εκ τούτου, λοιπόν, θα έλεγα ότι, εκτός από αιτήματα, αξίζουν και αυτά μία αναγνώριση. Αλλά, αρκούν άραγε τα παραπάνω;
Όχι, κ. Πρόεδρε. Θα απαντήσω πρώτος εγώ, γιατί οι ανάγκες των πολιτών είναι αυξανόμενες, οι πόροι είναι δυστυχώς πεπερασμένοι, γιατί, όπως είπα και στην αρχή, οι συνθήκες είναι αντίξοες, οι επόμενες εξελίξεις είναι αχαρτογράφητες.
Στόχος μας, λοιπόν, δεν μπορεί να είναι το ιδανικό, αλλά να πετύχουμε αυτό το οποίο είναι δυνατό, αυτό το οποίο είναι εφικτό. Και, πράγματι, τα δεδομένα μεταβάλλονται, ο παγκόσμιος πληθωρισμός ανεβάζει κάθε τόσο τις τιμές, οι χρηματοδοτικές πηγές, όπως είπα, δεν είναι ατελείωτες, ενώ και το κράτος συχνά καθυστερεί εκταμιεύσεις, πιεζόμενο από την ανάγκη να είναι συνεπές στην εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Κυρίες και κύριοι Δήμαρχοι, μελέτησα τα θέματα τα οποία απασχολούν το συνέδριό σας και να είστε σίγουροι και σίγουρες ότι θα ενταχθούν στην κυβερνητική ατζέντα, ώστε να εξεταστούν όταν ωριμάσουν και να επιλυθούν κάποια άμεσα και κάποια όταν οι αντοχές της οικονομίας το επιτρέψουν.
Επειδή, όμως, δεν είμαι εδώ για να σας κοροϊδέψω με ψεύτικες υποσχέσεις και με ακοστολόγητα συνθήματα, θα ήθελα σήμερα να σας ανακοινώσω 6+2 πρωτοβουλίες ρεαλισμού, οι οποίες σας αφορούν άμεσα και είναι και άμεσα εφαρμόσιμες.
Πρώτον, θα πιστώσουμε αμέσως στους Δήμους 300 εκατομμύρια ευρώ από τον ΕΟΑΝ, ώστε να μπορείτε να τα διαθέσετε σε έργα ανακύκλωσης στις περιοχές σας.
Δεύτερον, 240 εκατομμύρια ευρώ διατίθενται μέσα στον Νοέμβριο για αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων δημοτικών οφειλών προς τους παρόχους ενέργειας.
Τρίτον, αυξάνουμε το τέλος παρεπιδημούντων από το 0,75% στο 1%, ως πόρου της Αυτοδιοίκησης, γι΄ αυτούς οι οποίοι θα επιλέξουν να το κάνουν.
Τέταρτον, θα διπλασιάσουμε την ετήσια κρατική επιχορήγηση για τη συντήρηση των σχολικών κτηρίων. Προσθέστε σε αυτό και το γεγονός ότι πάρα πολλά από τα σχολεία σας ανακατασκευάζονται με πόρους από το Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου». Είναι συνολικά 400 εκατομμύρια ευρώ αυτά τα οποία θα εκταμιευθούν την επόμενη τετραετία για να επισκευάσουμε σχεδόν 2.000 σχολεία σε ολόκληρη την επικράτεια.
Πέμπτον, ξέρω καλά ότι έχετε θέματα με την εσωτερική οδοποιία. Όταν λέω εσωτερική οδοποιία αναφέρομαι στην οδοποιία εντός του αστικού ιστού. Θέλω, λοιπόν, να διαθέσω 200 εκατομμύρια τον χρόνο για την επόμενη τετραετία από, προσέξτε, ένα ειδικό τέλος το οποίο όμως θα μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή μόνο όταν ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων.
Εκτιμώ ότι αυτό δεν θα αργήσει να γίνει και πιστεύω ότι μέσα στον επόμενο χρόνο θα μπορούμε να αρχίσουμε να διαθέτουμε αυτούς τους πόρους, οι οποίοι είναι τόσο σημαντικοί για να κάνετε επισκευές δρόμων μέσα στους Δήμους σας, μέσα στους οικισμούς σας, κάτι το οποίο το έχετε πολύ ανάγκη.
Και έκτον, 50 εκατομμύρια θα κατευθυνθούν επιπλέον ως ενίσχυση για την προμήθεια μπαταριών, προκειμένου να αξιοποιηθούν για αυτοκατανάλωση από τοπικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Σε ό,τι αφορά, τέλος, το κομβικό πρόβλημα της ενέργειας, θέλουμε να προχωρήσουμε σε δύο ακόμα κινήσεις. Θέλω, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, να υπάρξει μία πρόσθετη ρύθμιση των χρεών που απομένουν έως του ύψους των 60 εκατομμυρίων ευρώ.
Ενώ θέλω, δεν είμαι ακόμα έτοιμος να το ανακοινώσω αυτό, αλλά θα ξεκινήσω άμεσα τις συζητήσεις με τη ΔΕΗ, ώστε να υπάρχει ένα ειδικό τιμολόγιο ρεύματος για τους Δήμους, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο -αυτό μπορεί να δρομολογηθεί- όταν υπάρξει μία αποκλιμάκωση της σημερινής αναταραχής.
Πρόκειται, όπως είπα, για μέτρα τα οποία προωθούμε εν μέσω μιας πρωτοφανούς αναστάτωσης στις διεθνείς αγορές και με βάση πάντα τις δυνατότητες της εθνικής οικονομίας. Αν κάναμε κάτι παραπάνω, θα θέταμε σε κίνδυνο όλες τις κατακτήσεις των πολιτών. Και αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να γίνει κατανοητό από όλες και από όλους, όταν καλούμαστε μαζί να βάλουμε πλάτη ώστε η χώρα να βγει και πάλι στο ξέφωτο.
Πολύ περισσότερο όταν κάποιοι διακινούν εύκολες λύσεις για δύσκολα προβλήματα. Για παράδειγμα, τα αποθεματικά του Πράσινου Ταμείου. Έχω ακούσει ότι μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε κατά το δοκούν. Δεν μπορεί να γίνει αυτό -ελπίζω να το γνωρίζετε-, διότι και αυτά υπόκεινται στους περιορισμούς δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού.
Και να σκεφτείτε, επίσης, ότι κάθε χρόνο 235 εκατομμύρια από το Πράσινο Ταμείο έχουν δοθεί για έργα κάθε είδους τα οποία έχουν ωφελήσει τους Δήμους σας, από αναπλάσεις δημοτικών χώρων και απαλλοτριώσεις, μέχρι ζώνες πυροπροστασίας και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις.
Θα επαναλάβω, λοιπόν, την ανάγκη για σοβαρότητα, την ανάγκη για ευθύνη, την ανάγκη για τεκμηριωμένο λόγο και για ρεαλιστικές παρεμβάσεις.
Αυτό απαιτεί, άλλωστε, και ο απολογισμός μιας κυβέρνησης που, όπως είπα, έχει στηρίξει με πολλά δισεκατομμύρια και με εξειδικευμένα προγράμματα χρηματοδότησης την Τοπική Αυτοδιοίκηση εδώ και 7,5 χρόνια.
Με άλλα λόγια, τα τελευταία χρόνια η Τοπική Αυτοδιοίκηση είχε στη διάθεσή της πόρους που δεν τους είχε δει ποτέ ουσιαστικά και εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία σας επέτρεψαν να καλύψετε κενά του παρελθόντος και να κάνετε σημαντικές επενδύσεις για να βελτιώσετε την ποιότητα ζωής των δημοτών σας.
Και όλα αυτά έγιναν όσο η χώρα αντιμετώπιζε διαδοχικές δοκιμασίες, πανδημία, μεταναστευτική κρίση, ενεργειακή έκρηξη, ενώ ταυτόχρονα δίναμε τη μάχη για να θωρακιστούμε και οικονομικά αλλά και αμυντικά.
Γι’ αυτό και επιμένω πως είναι χρήσιμο να μην αρκούμαστε μόνο στη διατύπωση του τι θέλουμε για το αύριο. Να θυμόμαστε από πού ξεκινήσαμε, πού βρισκόμαστε σήμερα, πού θέλουμε να φτάσουμε.
Δεν είμαι εδώ, κυρίες και κύριοι, για να αμφισβητήσω τις διεκδικήσεις σας, οι οποίες πολύ συχνά είναι εύλογες. Καταλαβαίνω και ξέρω πόσο δύσκολη είναι η καθημερινότητα του Δήμου, ενός Δημάρχου, όταν χτυπάει το τηλέφωνό σας ξαφνικά μετά από μια θεομηνία, όταν οι πολίτες σάς «βομβαρδίζουν» -γιατί είστε το πρώτο σημείο επαφής- με παράπονα για μια λακκούβα σε έναν δρόμο, για κάποια σχολική αίθουσα που μπορεί να πέφτει ένας σοβάς.
Βρίσκομαι ανάμεσά σας για να σας πω ότι επιβάλλεται στις σημερινές συγκυρίες να βαδίσουμε μαζί. Και η προσπάθεια αυτή την οποία κάνουμε για μία καλύτερη ζωή είναι κοινή. Η κοινωνία, ξέρετε, δεν διαχωρίζει δημοτικές και κυβερνητικές ευθύνες, έχει απέναντί της -και έτσι αντιλαμβάνομαι και τη σχέση της κεντρικής πολιτείας με την Αυτοδιοίκηση- μία ενιαία πολιτεία.
Άρα, το στοίχημα που καλούμαστε να το κερδίσουμε όλοι μαζί, ένα στοίχημα, ωστόσο, που εσείς από την πείρα σας το ξέρετε καλά, δεν βρίσκει τη λύση του με εύκολες υποσχέσεις για το αδύνατο, αλλά με ρεαλιστική και αποφασιστική δράση για το εφικτό.
Σε μία τέτοια ρεαλιστική δράση, κ. Πρόεδρε της ΚΕΔΕ, αγαπητά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, κυρίες και κύριοι Δήμαρχοι, πρέπει και εσείς, αν μου επιτρέπετε, να αναλάβετε το μερίδιο ευθύνης που σας έχουν αναθέσει οι πολίτες. Να αναλογιστείτε και εσείς αν η διαχείριση των πόρων που έχετε στη διάθεσή σας είναι πάντα η πιο συνετή, αν η προσοχή σας είναι πάντα τελικά στραμμένη στις ανάγκες, καλύπτοντας κενά στις υπηρεσίες που παρέχετε στους πολίτες, ή αν είστε πάντα σε θέση -και είμαστε εδώ να σας βοηθήσουμε- να αξιοποιήσετε με ευρηματικότητα τους πόρους που μπορούμε να θέσουμε στη διάθεσή σας.
Πιστεύω ότι αν όλοι δούμε τους εαυτούς μας με κάποια υγιή διάθεση αυτοκριτικής, θα διαπιστώσετε ότι και εσείς μπορείτε να διορθώσετε πράγματα στους δικούς σας χειρισμούς, είτε μιλάμε για απευθείας αναθέσεις, είτε μιλάμε για προσλήψεις εκτάκτων υπαλλήλων. Σε αυτή την περίπτωση, βέβαια, θα είμαστε πάλι μαζί, στο ίδιο μετερίζι, απέναντι σε συμπεριφορές του παρελθόντος τις οποίες μάχεται αυτή η κυβέρνηση.
Έτσι, σας ζητώ, κ. Πρόεδρε, αυτό το συνέδριο να μην περιοριστεί μόνο σε μία δικαιολογημένη καταγραφή λίστας αιτημάτων, αλλά να ασχοληθεί ακόμα πιο βαθιά με την ουσία της Αυτοδιοίκησης στην εποχή μας. Μέσα από αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει η Αυτοδιοίκηση να ανταποκριθεί πολύ πιο αποτελεσματικά στην αποστολή της αλλά και να οικοδομήσει τελικά μία πιο παραγωγική, πιο δυναμική σχέση με την κεντρική διοίκηση.
Όμως, νομίζω ότι μίλησα αρκετά για το χθες -με ειλικρίνεια, πιστεύω-, για το διεθνές περιβάλλον, το οποίο επηρεάζει αρνητικά όλα τα κράτη, όπως και το δικό μας.
Όμως, επιτρέψτε μου, να προσθέσω μία τεκμηριωμένη νότα ρεαλιστικής αισιοδοξίας. Ο ορίζοντας για την πατρίδα μας, παρά τις δυσκολίες, είναι ένας ορίζοντας καθαρός. Και αφού οι Δήμοι αποτελούν τα κύτταρά της, έχετε κάθε δικαίωμα και εσείς και οι δημότες σας να είστε αισιόδοξοι, γιατί συμμετέχετε σε μία Ελλάδα που γίνεται κάθε μέρα πιο ισχυρή. Με δυναμική την οικονομία της, με ενωμένη την κοινωνία, αλλά και με σχέδιο για να μπορέσει να αναμετρηθεί με το μέλλον.
Αρκεί να μείνει σταθερή στην ανοδική της πορεία, αρκεί να μείνει πιστή στις επιλογές της. Μακριά από περιπέτειες και πειραματισμούς που θα μας γυρνούσαν στην καθήλωση. Και βέβαια, διατηρώντας -θα επιμείνω σε αυτό- την εσωτερική μας συνοχή. Σε έναν κόσμο ταραγμένο, αυτή η εσωτερική συνοχή μπορεί να μετατραπεί σε ένα άυλο πλεονέκτημα μεγάλης αξίας, στη βάση μιας αισιόδοξης προοπτικής, που θα ανοίξει με το πέρασμα αυτής της πρόσκαιρης -είμαι σίγουρος- διεθνούς δοκιμασίας.
Μια τέτοια κατεύθυνση αποκτά ξεχωριστή σημασία, θα έλεγα, δυστυχώς, όταν έχουμε -θα είναι η μόνη πολιτική παρατήρηση αυτή την οποία θα κάνω- απέναντί μας μια αντιπολίτευση η οποία, δυστυχώς, αρνείται να ψηφίσει ακόμα και ρυθμίσεις όπως αυτές που εισάγαμε στη Βουλή και ψηφίστηκαν σήμερα, που προστατεύουν ουσιαστικά τους δανειολήπτες, θεσπίζοντας επιτόκιο, για παράδειγμα, 3% για τους ευάλωτους του εξωδικαστικού μηχανισμού, αλλά και πρόστιμα, έως 5 εκατομμύρια ευρώ, στις εταιρείες διαχείρισης, στους servicers που ξεπερνούν τα όρια. Αυτές είναι έννοιες που τις μοιράζονται -είμαι σίγουρος- και οι δημότες σας μαζί σας.
Επιστρέφω στο θέμα, επιμένοντας στον όρο του «ορίζοντα», τον οποίον διατύπωσα και στην Θεσσαλονίκη, μιλώντας για την πορεία προς την Ελλάδα του 2030. Το επαναλαμβάνω και εδώ, ενώπιόν σας.
Οι στόχοι αυτής της διαδρομής συνδέονται άμεσα με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και συνδέονται άμεσα με την έννοια της περιφερειακής σύγκλισης. Έχω μιλήσει πολλές φορές για την ανάγκη η Ελλάδα να κάνει ένα διπλό άλμα: ένα εθνικό άλμα σύγκλισης με την Ευρώπη, αλλά και ένα άλμα περιφερειακής σύγκλισης, ώστε οι Περιφέρειες και οι Δήμοι οι οποίοι έχουν μείνει πιο πίσω να μπορέσουν να τρέξουν πιο γρήγορα και να προσεγγίσουν στον εθνικό μέσο όρο.
Εφόσον η οικονομία μας μπορεί -αυτός είναι ο στόχος που έχω θέσει για τα επόμενα τέσσερα χρόνια- να αναπτύσσεται με ρυθμούς τουλάχιστον διπλάσιους του μέσου όρου της Ευρωζώνης, αυτή τη σύγκλιση μπορούμε να την πετύχουμε.
Είναι αυτή η σύγκλιση η οποία θα μας επιτρέψει να διαθέσουμε περισσότερους πόρους στην περιφέρεια, να στηρίξουμε την Αυτοδιοίκηση, να δρομολογήσουμε νέα μεγάλα επενδυτικά σχέδια, τα οποία θα μπορέσουν και να γιατρέψουν πληγές του παρελθόντος αλλά και θα μας επιτρέψουν να αδράξουμε με αυτοπεποίθηση αυτό το μέλλον το οποίο ανοίγεται μπροστά μας.
Θέλω να σκεφτείτε μόνο -επιτρέψτε μου να κλείσω με αυτό- ότι αυτές τις μέρες γίνεται στην Ευρώπη μία πολύ σημαντική διαπραγμάτευση. Η διαπραγμάτευση αυτή αφορά τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο από το 2028 μέχρι το 2034. Αυτή η διαπραγμάτευση θα φέρει στην πατρίδα μας δεκάδες δισεκατομμύρια νέους πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους και θέλω, κ. Πρόεδρε, η Αυτοδιοίκηση να είναι έτοιμη γι΄ αυτή τη μεγάλη πρόκληση.
Διότι θα μπορέσουμε να σχεδιάσουμε σε κεντρικό επίπεδο, με την ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης, ένα σχέδιο το οποίο θα έχει πολλές ομοιότητες -προσέξτε- με το Ταμείο Ανάκαμψης ως προς την υλοποίησή του, διότι αλλάζει η φιλοσοφία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον τρόπο διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων.
Θα έχουμε ορόσημα, θα έχουμε μεταρρυθμίσεις, θα έχουμε συγκεκριμένους στόχους και μόνο όταν αυτοί επιτυγχάνονται θα υπάρχουν ευρωπαϊκές εκταμιεύσεις. Αυτό σημαίνει ότι ανεβαίνει ο πήχης των προσδοκιών για τον τρόπο λειτουργίας όλων μας, όμως πιστεύω ακράδαντα ότι θα μπορέσουμε να τον πετύχουμε αυτόν τον στόχο.
Και όπως καταφέραμε, και με τη δική σας βοήθεια, να εκταμιεύσουμε κάθε ευρώ από τα 36 δισεκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, πολλά από τα οποία κατευθύνθηκαν σε έργα τα οποία δρομολογήθηκαν και έχουν ουσιαστικό δημοτικό αποτύπωμα, το ίδιο θα μπορέσουμε να κάνουμε και με το νέο ΕΠΕΣ -αυτός είναι ο όρος τον οποίο χρησιμοποιούμε πια για το νέο ΕΣΠΑ- όταν αυτό με το καλό «κλειδώσει» και οριστικοποιηθεί τον επόμενο χρόνο.
Θέλω να σας θυμίσω ότι το β’ εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα έχει την Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οπότε θα αναλάβουμε και αυτό το δύσκολο βάρος, ουσιαστικά να «κλειδώσουμε» όλες τις νομοθετικές και κανονιστικές αρμοδιότητες που θα βάλουν τους κανόνες για το πώς αυτοί οι πόροι, είτε μιλάμε για τους πόρους της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής είτε μιλάμε για τους πόρους της σύγκλισης είτε μιλάμε για τους πόρους της μετανάστευσης, θα μπορέσουν να εκταμιευθούν στην πατρίδα μας.
Για να κλείσω, λοιπόν, θα το ξαναπώ όπως το αισθάνομαι: είστε σύμμαχοι σε αυτή την προσπάθεια και νομίζω το γνωρίζετε πολύ καλά, γιατί έχω συνεργαστεί πια προσωπικά με πολλούς από εσάς, ουδέποτε έβαλα κομματική σφραγίδα ή κομματική σημαία σε Δήμαρχο τον οποίο συνάντησα.
Σέβομαι τις επιλογές των τοπικών κοινωνιών και έχω την υποχρέωση να συνεργαστώ θεσμικά με όλους τους Δημάρχους της πατρίδας μας, και αυτό θα εξακολουθώ να κάνω.
Αυτό αποτελεί μια ρητή μου δέσμευση, γιατί αντιλαμβάνομαι την πρόοδο στην πατρίδα μας ως μία πρόοδο η οποία θα αφορά και τους 332 Δήμους οι οποίοι σήμερα εκπροσωπούνται εδώ, στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος.
Θέλω, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, να ευχηθώ καλή επιτυχία στο συνέδριό σας. Είμαι σίγουρος ότι θα υπάρξει ένας πλούσιος προβληματισμός και ένας ουσιαστικός διάλογος.
Αυτά τα οποία σας εξήγγειλα θα φροντίσουμε να τα υλοποιήσουμε άμεσα. Και γι’ αυτά τα οποία ακόμα απαιτούν έναν πρόσθετο σχεδιασμό, ειδικά τα θέματα τα οποία αφορούν το κόστος της ενέργειας, που ξέρω πόσο πολύ σας «καίνε» και πόσο πολύ σας απασχολούν, να γνωρίζετε ότι θα ασχοληθώ προσωπικά ώστε να μπορούμε να πετύχουμε την καλύτερη δυνατή λύση.
Θέλω να ακούσω, λοιπόν, και πάλι ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες προτάσεις. Να είστε σίγουροι ότι η κυβέρνηση δεν θα διστάσει να τις υιοθετήσει και να βαδίσουμε δίπλα-δίπλα, κοιτώντας μόνο μπροστά, με σιγουριά, συνέχεια και συνέπεια.