Με το 31,6% που απέσπασε στις εκλογές της 7ης Ιουλίου και με το εγχείρημα της συγκρότησης ενός νέου κομματικού σχηματισμού, που θα εκπροσωπεί την ευρύτερη «προοδευτική παράταξη», η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να κλείσει άρον άρον τη συζήτηση για την εκλογική ήττα και την αναζήτηση ευθυνών για τις λάθος πολιτικές και συμπεριφορές που οδήγησαν τη ΝΔ στην κυβερνητική εξουσία.
Το κείμενο, που εξέδωσε η
Κουμουνδούρου ως αποτίμηση της εκλογικής μάχης έχει περισσότερο αποθεωτικό χαρακτήρα για την ηγεσία, παρά αναδεικνύει λάθη και αστοχίες στην τετραετή αριστερή διακυβέρνηση και στην προεκλογική στρατηγική του κόμματος.
Το κεντρικό νόημα του κειμένου είναι ότι για την ήττα φταίνε κυρίως τα μέσα ενημέρωσης, που άσκησαν κριτική στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η οποία τα έκανε όλα σχεδόν τέλεια. Η αυτοκριτική απουσιάζει και η απορία γιατί έχασε ο ΣΥΡΙΖΑ αιωρείται σχεδόν σε όλο το πόνημα δέκα σελίδων της κεντρικής επιτροπής. Η αυτοκριτική θυμίζει λίγο το περίφημο «όσο πατάει η γάτα»: «Υπήρξαν πολλοί τομείς και πεδία του κράτους και της οικονομίας (μεταξύ άλλων: αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης και των κρατικών δομών, ριζική καταπολέμηση των παραθεσμικών δικτύων οικονομικής και πολιτικής εξουσίας, παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης) που δεν καταφέραμε να υλοποιήσουμε όσα θα θέλαμε, με δεδομένη την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και των πολιτικών και κοινωνικών μετώπων, ιεράρχηση που προέκυπτε από την αντικειμενική συνθήκη της κρίσης αλλά και από δικές μας αδυναμίες».
Έτσι κι αλλιώς η προσπάθεια της ηγεσίας και του Αλέξη Τσίπρα για «φυγή προς τα μπρος» είναι φανερή, όχι μόνο από το περιεχόμενο της αποτίμησης του εκλογικού αποτελέσματος, αλλά και από το γεγονός ότι την ίδια ημέρα και με ελάχιστη χρονική απόσταση, η Κουμουνδούρου ανακοίνωσε την σκιώδη κυβέρνηση. Τους τομεάρχες δηλαδή, που θα παρακολουθούν κατά υπουργείο το κυβερνητικό έργο και θα έχουν την ευθύνη για την αντιπολιτευτική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ. Η αγωνία για αποφυγή μίας μετεκλογικής ομφαλοσκόπησης και εσωστρέφειας είναι έκδηλη στην Κουμουνδούρου, που εκτιμά ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του επιδεικνύουν μεγάλη ετοιμότητα και ταχύτητα στην υλοποίηση των πολιτικών επιλογών τους.
Με τις κινήσεις που έκανε ο κ. Τσίπρας για τη συγκρότηση της σκιώδους κυβέρνησης είναι σαφές ότι επιχειρεί μία εσωκομματική νηνεμία, μία αναγκαία ισορροπία και ταυτόχρονα επιχειρεί και την ενσωμάτωση των νέων πασοκογενών και κεντροδεξιών δυνάμεων, που συστρατεύονται πλέον με τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και την ανάδειξη νέων στελεχών, που είναι απόλυτα πιστά στα ίδιο. Στην τελευταία αυτή κατηγορία ανήκουν σαφώς η Κατερίνα Νοτοπούλου (Τομεάρχης Τουρισμού) ο Γιώργος Τσίπρας, ο Τρύφων Αλεξιάδης και άλλοι.
Στην κατηγορία της ενσωμάτωσης δυνάμεων, είναι ο Γιάννης Ραγκούσης (τομεάρχης Προστασίας Πολίτη απέναντι από τον Μιχάλη Χρυσοχοίδη) και ο Βασίλης Κόκκαλης, πρώην των ΑΝΕΛ αναπληρωτής Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης).
Με τη σκιώδη κυβέρνηση ο κ. Τσίπρας έκανε άνοιγμα στους εσωκομματικούς αμφισβητίες και την ομάδα των «53», ώστε να αποφύγει τη γκρίνια. «Αποκατέστησε» τον Νίκο Φίλη, τοποθετώντας τον τομεάρχη Παιδείας, ενώ συμπεριέλαβε στελέχη αυτής της πτέρυγας, όπως ο Θόδωρος Δρίτσας, η Θεανώ Φωτίου, φυσικά και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, που πάντως ανήκει στη χορεία των κορυφαίων παραγόντων του κόμματος. Στην εξίσωση με τις ισορροπίες μεταξύ των κορυφαίων στελεχών ο κ. Τσίπρας φρόντισε να αναβαθμίσει τον Νίκο Παππά, τον οποίο προτίμησε αντί του Γιάννη Δραγασάκη στον τομέα Οικονομίας και Ανάπτυξης. Η δε Έφη Αχτσιόγλου περιορίστηκε τελικά στη θέση ευθύνης για τον τομέα Εργασίας, που είχε και ως υπουργός. Οι υψηλές πτήσεις στο κομματικό απαράτ μπορούν να περιμένουν μάλλον.
Φυσιολογική ήταν η ανάθεση του τομέα Εξωτερικών στον Γιώργο Κατρούγκαλο, όπως και η ευθύνη του συντονισμού στον Αλέκο Φλαμπουράρη.
Από τις εκπλήξεις ξεχωρίζει η μετάθεση του Χρήστου Σπίρτζη στον τομέα, αντί για τις Υποδομές, όπου τοποθετείται ο Γιώργος Βαρεμένος. Ταυτόχρονα η μετακίνηση του Παύλου Πολάκη από τον τομέα Υγείας (αναπληρωτής στο Εσωτερικών) αποτελεί ένα καθυστερημένο μήνυμα δυσφορίας για τη συμπεριφορά του Χανιώτη βουλευτή όσο ήταν αναπληρωτής υπουργός Υγείας.
Οι άλλες επιλογές του κ. Τσίπρας ήταν μάλλον αναμενόμενες και λογικές με δεδομένο ότι τομεάρχες αναλαμβάνουν μόνο βουλευτές, ενώ κάποια στελέχη ορίστηκαν σε κάποια κεντρικά πόστα της κοινοβουλευτικής ομάδας και του κόμματος και είναι δύσκολο να είναι και σκιώδεις υπουργοί ταυτόχρονα (π.χ. Τζανακόπουλος, Γεροβασίλη κ.α.) – με εξαίρεση βέβαια τον κ. Τσακαλώτο, που είναι και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος.
Η σκιώδης κυβέρνηση
Υπενθυμίζεται ότι οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που αναλαμβάνουν την παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου ανά τομέα αρμοδιότητας είναι οι εξής:
Τομεάρχης Οικονομικών: Ευκλείδης Τσακαλώτος
Αναπληρωτές: Κατερίνα Παπανάτσιου, Τρύφωνας Αλεξιάδης
Τομεάρχης Οικονομίας: Νίκος Παππάς
Αναπληρωτής: Γιώργος Τσίπρας
Τομεάρχης Εξωτερικών: Γιώργος Κατρούγκαλος
Αναπληρώτρια ευρωπαϊκών υποθέσεων: Σία Αναγνωστοπούλου
Τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη: Γιάννης Ραγκούσης
Αναπληρωτής για Μεταναστευτική Πολιτική: Γιώργος Ψυχογιός
Τομεάρχης Εθνικής Άμυνας: Θεόδωρος Δρίτσας
Τομεάρχης Παιδείας: Νίκος Φίλης
Αναπληρώτρια: Μερόπη Τζούφη
Τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης: Έφη Αχτσιόγλου
Αναπληρώτρια για Κοινωνική Πρόνοια: Θεανώ Φωτίου
Τομεάρχης Υγείας: Ανδρέας Ξανθός
Αναπληρωτής: Ανδρέας Μιχαηλίδης
Τομεάρχης Ενέργειας: Σωκράτης Φάμελλος
Αναπληρώτρια για θέματα Περιβάλλοντος: Χαρά Καφαντάρη
Τομεάρχης Πολιτισμού: Πάνος Σκουρολιάκος
Αναπληρωτής για θέματα Αθλητισμού: Γιάννης Μπουρνούς
Τομεάρχης Δικαιοσύνης: Σπύρος Λάππας
Τομεάρχης Εσωτερικών: Χρήστος Σπίρτζης
Αναπληρωτής: Παύλος Πολάκης
Αναπληρώτρια για θέματα Μακεδονίας – Θράκης: Δώρα Αυγέρη
Τομεάρχης Ψηφιακής Πολιτικής: Μάριος Κάτσης
Τομεάρχης Υποδομών – Μεταφορών: Γιώργος Βαρεμένος
Αναπληρώτρια για θέματα Μεταφορών: Θεοπίστη Πέρκα
Τομεάρχης Ναυτιλίας: Νεκτάριος Σαντορινιός
Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης: Σταύρος Αραχωβίτης
Αναπληρωτής: Βασίλης Κόκκαλης
Τομεάρχης Τουρισμού: Κατερίνα Νοτοπούλου
Συντονιστής ΕΠΕΚΕ: Αλέξανδρος Φλαμπουράρης