Το παράδειγμα του Kai Cenat, YouTuber και live streamer της Αμερικής, που μέσω ενός giveaway κατόρθωσε να μεταμορφώσει τους ακολούθους του σε έναν βίαιο όχλο που έκανε κατάληψη του Union Square Park στην καρδιά της Νέας Υόρκης και συγκρούστηκε με τις αρχές, φέρνει στο προσκήνιο την σκοτεινή πλευρά των influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Μέχρι που είμαστε διατεθειμένοι να φτάσουμε για λάβουμε τα δώρα που μας υπόσχονται ανά διαστήματα οι προσωπικότητες των social media που μετά μανίας ακολουθούμε; Πόσο βαθιά μέσα στη ζωή και τις συμπεριφορές μας αγκιστρώνεται η επιρροή τους; Τα βίντεο από τα γεγονότα που έλαβαν χώρα την προηγούμενη εβδομάδα και συγκεκριμένα την Παρασκευή στην γειτονιά του Μανχάταν της Νέας Υόρκης, προσφέρουν σίγουρα μια πολύ ενδεικτική απάντηση των παραπάνω ερωτημάτων. Οι εικόνες δείχνουν πολύ περιγραφικά έναν άγριο λόχο χιλιάδων ανθρώπων που λεηλατούν μαγαζιά, καταστρέφουν δημόσια περιουσία -παγκάκια, φράχτες και στάσεις μετρό- επιτιθέμενοι τελικά στην αστυνομία της πόλης που προσπαθεί να τους κατευνάσει.
Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί, πριν από αυτά τα ντοκουμέντα, ότι ένα giveaway θα ήταν ικανό να οδηγήσει μερικούς φανατικούς μιας διαδικτυακής προσωπικότητας, σε μια μεγάλη αναταραχή που θα παρέλυε το κέντρο της πόλης για 5 ώρες.
PlayStation, ο ηθικός αυτουργός
300, για την ακρίβεια, πακέτα PlayStation ήταν η δωρεά προσφορά του Kai Cenat, της διασημότητας του διαδικτύου, με έναν από τους μεγαλύτερους αριθμούς οπαδών και συνδρομητών στην πλατφόρμα ζωντανής ροής Twitch (6,5 εκατομμύρια οπαδοί), καθώς και με αρκετά εκατομμύρια οπαδούς στο YouTube, το TikTok -7.2 εκατ.- και το Instagram -5,7 εκατ. ακόλουθοι, στους φανατικούς του.
Κλείσιμο
Ο Cenat αν και μόλις 21 ετών έχει ήδη γίνει αρκετά γνωστός για το περιεχόμενο που ανεβάζει στις πλατφόρμες και το οποίο απευθύνεται κυρίως σε νεότερους ανθρώπους. Ο ίδιος βιντεοσκοπεί τον εαυτό του παίζοντας βιντεοπαιχνίδια, επιδεικνύοντας τα ακριβά αυτοκίνητά του, τα παπούτσια και το σπίτι του, κάνοντας παρέα με φίλους και συμμετέχοντας γενικά στις φάρσες και τα χαζολογήματα των φίλων του, πράξεις που φαίνεται να απολαμβάνονται από μεγάλη μερίδα του κοινού που τον ακολουθεί φανατικά. Ο Cenat κατάφερε μάλιστα, να σπάσει το ρεκόρ αναμεταδόσεων τον περασμένο Φεβρουάριο, βιντεοσκοπώντας ένα stream 30 συνεχόμενων ημερών.
Ο influencer αποφάσισε την περασμένη εβδομάδα για να ευχαριστήσει το μεγάλο κοινό που τον ακολουθεί, του δείχνει την αγάπη του - και πληρώνει τους λογαριασμούς του - να διοργανώσει μια συνάντηση στην Union Square της Νέας Υόρκης την Παρασκευή, στην οποία θα μοίραζε δωροκάρτες, κονσόλες παιχνιδιών, webcams, μικρόφωνα και πολλά άλλα. Σε μια απόδειξη της μετατροπής των διαδικτυακών ακολούθων σε πραγματικούς “πιστούς”, ένα τεράστιο πλήθος προσήλθε. Ξαφνικά χιλιάδες άνθρωποι ξεχύθηκαν στην πλατεία εν αναμονή των δωρεάν συσκευών PlayStation 5, εκσφενδονίζοντας μπουκάλια, πέτρες και κονσέρβες με μπογιά, προκαλώντας χάος στην πόλη. Ο επικεφαλής του τμήματος της αστυνομίας της Νέας Υόρκης Τζέφρι Μάντρεϊ δήλωσε αργότερα σε συνέντευξη Τύπου ότι "από τα 300 έγιναν μερικές χιλιάδες παιδιά μέσα σε λίγα λεπτά".
Ο κόσμος συγκεντρώθηκε για πρώτη φορά περίπου στις 13:00 τοπική ώρα και μέχρι τις 15:00, εκατοντάδες είχαν συσπειρωθεί στους δρόμους γύρω από μία από τις πιο πολυσύχναστες στάσεις μετρό της Νέας Υόρκης. Σκαρφάλωσαν σε αυτοκίνητα και στην οροφή της εισόδου του σιδηροδρομικού σταθμού και πέταξαν μπουκάλια στους αστυνομικούς που ανταποκρίνονταν και οι οποίοι αργότερα προχώρησαν σε περισσότερες από 60 συλλήψεις. Το αστυνομικό τμήμα της Νέας Υόρκης κήρυξε κινητοποίηση "επιπέδου τέσσερα", πράγμα που σημαίνει ότι περίπου 1.000 αστυνομικοί στάλθηκαν στο σημείο. Κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής μετάδοσης μέσα από ένα όχημα κοντά στην Union Square, καθώς εκτυλισσόταν η αναταραχή, ο Cenat είπε: "Ρίχνουν δακρυγόνα εκεί έξω. Δεν πρόκειται να κάνουμε τίποτα μέχρι να είναι ασφαλές. Ο καθένας για τον εαυτό του, γιατί είναι πόλεμος εκεί έξω, φίλε". Αργότερα ο ίδιος τέθηκε υπό αστυνομική κράτηση γύρω στις 17:00 και το πλήθος διαλύθηκε τελικά περίπου μία ώρα αργότερα. Σήμερα αντιμετωπίζει τουλάχιστον δύο κατηγορίες για υποκίνηση ταραχών και παράνομη συνάθροιση, όπως επιβεβαίωσε η τοπική αστυνομία.
Ο αντίκτυπος των διαδικτυακών προσωπικοτήτων στα νεανικά μυαλά
Η αλήθεια ότι ακόμα και μετά την απολογία του 21χρονου για τα ακραία γεγονότα που έλαβαν χώρα, η κοινωνία στέκεται μουδιασμένη απέναντι στο που μπορεί να οδηγήσει η επιρροή ενός μόνο influencer. Πόσο γρήγορα μπορεί να αναφλέξει το κοινωνικό γίγνεσθαι και να ελέγξει τις ανθρώπινες συμπεριφορές.
Στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ή ακολουθούν κάποιους από τους influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι ίδιοι είναι χρήστες των μέσων που έχουν σημαντικό αριθμό ακολούθων και εδραιωμένη αξιοπιστία. Είτε είστε λάτρης της μόδας, είτε θέλετε πληροφορίες για την υγεία και τη γυμναστική, υπάρχει ένας influencer που μπορείτε να ακολουθήσετε και οι οπαδοί συχνά έλκονται από αυτούς για την αυθεντικότητα και τη δημιουργία περιεχομένου τους.
Ωστόσο, λιγότερη έμφαση δίνεται στη σκοτεινή πλευρά της επιρροής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι influencers έχουν κίνητρα (μέσω της υποστήριξης προϊόντων και εμπορικών σημάτων) για να αυξήσουν τη δύναμή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πολλοί γίνονται όλο και πιο ικανοί στο να προσελκύουν οπαδούς. Αντίστοιχα οι οπαδοί μπορούν εύκολα να προσκολληθούν στο περιεχόμενο που ακολουθούν και να αποκτήσουν εμμονή με τους influencers, ενώ η εμπλοκή τους μπορεί συχνά να γίνει υπερβολική και ανθυγιεινή, ακριβώς όπως στο παράδειγμα του Cenat.
Πλέον οι influencers προωθούν κυρίως τον υλισμό και τον καταναλωτισμό, ενθαρρύνοντας τους οπαδούς τους να αγοράζουν προϊόντα που δεν χρειάζονται απαραίτητα ή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά. Εκτός από την προώθηση ανθυγιεινών συμπεριφορών, οι influencers μπορεί επίσης να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία των νέων. Με τις πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να είναι σχεδιασμένες για να προκαλούν εθισμό, πολλοί νέοι περνούν ώρες ξεφυλλίζοντας τις ροές τους, συγκρίνοντας τον εαυτό τους με άλλους και νιώθοντας ανεπαρκείς. Το επιμελημένο και επεξεργασμένο περιεχόμενο των διαδικτυακών αυτών προσωπικοτήτων μπορεί να δημιουργήσει μια διαστρεβλωμένη εικόνα της πραγματικότητας, οδηγώντας τους νέους να αισθάνονται ότι δεν ανταποκρίνονται στους συνομηλίκους τους ή στην εξιδανικευμένη εκδοχή του εαυτού τους που βλέπουν στο διαδίκτυο.
Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι influencers δεν είναι εγγενώς κακοί ή επιβλαβείς, καθώς πολλοί χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες τους για να προωθήσουν θετικά μηνύματα, όπως η θετικότητα του σώματος, η ευαισθητοποίηση για την ψυχική υγεία και η κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, πολλές έρευνες υποστηρίζουν ότι οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που ελκύονται από τους influencers, μπορούν εύκολα να συνδεθούν και να εμπλακούν υπερβολικά. Οι χρήστες πρέπει να γνωρίζουν, να προσέχουν και να ασκούν κριτική σκέψη για να διαχειρίζονται τις αλληλεπιδράσεις τους με τους επηρεαστές, εξηγούν οι ειδικοί. Για παράδειγμα, η κατανόηση της συμμετοχής - η οποία αναφέρεται στους λόγους παρακολούθησης και στην εμβέλεια της συμμετοχής των ακολούθων (όπως παρακολούθηση, συμπάθεια, σχολιασμός, κοινοποίηση) - μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη προσκόλλησης και με τη σειρά της να οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές.
Αντίστοιχες καταστάσεις, ωστόσο, μπορούν να διαχειριστούν συνειδητά από τους ίδιους τους οπαδούς. Ένας τρόπος για να γίνει αυτό είναι η χρήση των λειτουργιών και των εργαλείων του τηλεφώνου, όπως ο καθορισμός ημερήσιων χρονικών ορίων στο Instagram ή η απενεργοποίηση των ειδοποιήσεων για την εφαρμογή.
Το πρότυπο πρόγραμμα σπουδών στις Βιολογικές Επιστήμες του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένη κατάρτιση στη Βιολογία και περαιτέρω εξειδίκευση στην κατεύθυνση της Γενικής Βιολογίας ή της Γενικής Μικροβιολογίας