Dr. Roy Vagelos: Ο Έλληνας άγγελος του Πανεπιστημίου Columbia κάνει δωρεές $1 δισ. για τη φαρμακευτική έρευνα
11.09.202416:15
Ο ομογενής επιχειρηματίας που συνιστά την ενσάρκωση του American dream τάραξε τα νερά με την τελευταία προσφορά 400 εκατ. δολαρίων στο κορυφαίο Πανεπιστήμιο και την Ιατρική Σχολή Vagelos College of Physicians and Surgeons - Το ταπεινό ξεκίνημα, η θητεία του στους κολοσσούς Merck και Regeneron και οι γέφυρες για την άφιξη του Κολούμπια στην Ελλάδα
Το δεύτερο 15ήμερο του περασμένου Απριλίου στο φημισμένο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, που ανήκει στην Ivy League, την κορυφαία οκτάδα των αμερικανικών ιδιωτικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, μαζί με το Χάρβαρντ, το Γέιλ, το Πρίνστον κ.ά., άναψε η φλόγα των μεγάλων φοιτητικών κινητοποιήσεων με αφορμή τη σύρραξη στη Γάζα με θύματα χιλιάδες άμαχους Παλαιστίνιους και πάνω απ’ όλα παιδιά. Οι κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν σε καταλήψεις και εξαπλώθηκαν σε πολλές πανεπιστημιουπόλεις ανά τις Ηνωμένες Πολιτείες προκαλώντας ευρύτερη αναταραχή. Δεκάδες πανεπιστήμια προσπάθησαν να διαφυλάξουν το δικαίωμα στην ελεύθερη αντιπολεμική έκφραση και ταυτόχρονα να αποφύγουν φαινόμενα βίας, ακραίου ακτιβισμού ή αντισημιτισμού.
Στο Κολούμπια η κατάληψη έληξε με επέμβαση των αστυνομικών δυνάμεων και εκκένωση του κτιρίου Hamilton Hall. Από τότε πέρασαν τέσσερις μήνες. Tο μείζον για το Κολούμπια στα απόνερα αυτής της κινητοποίησης είναι κάτι άλλο, πολύ δυσάρεστο για το ίδρυμα. Οτι τα γεγονότα ακολούθησε απόσυρση πολλών δωρητών και χορηγών του πανεπιστημίου, κυρίως εβραϊκής καταγωγής. Σημειωτεόν ότι τα αμερικανικά πανεπιστήμια βασίζουν στους δωρητές τους ένα μεγάλο κομμάτι των λειτουργικών εξόδων και της ανάπτυξής τους ώστε να μπορούν διαρκώς να αναβαθμίζουν το γενικότερο επίπεδο σπουδών που παρέχουν στους φοιτητές τους, προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς, και ερευνητές.
Η πρόεδρός του, η διακεκριμένη οικονομολόγος Νεμάτ Σαφίκ, επικρίθηκε σφοδρά για υπερβολική ανοχή στις φοιτητικές κινητοποιήσεις και τελικά αναγκάστηκε τον Αύγουστο να παραιτηθεί. Καθήκοντα προσωρινής προέδρου ανέλαβε η δρ Κατρίνα Αρμστρονγκ. Το χτύπημα στα οικονομικά του Κολούμπια, όμως, μόνο αμελητέο δεν είναι. Ουδείς μπορεί να προβλέψει αν και πότε θα αποκατασταθεί η επαφή με τους αποσυρθέντες δωρητές. Σύμφωνα με τους «New York Times», περιλαμβάνονται ηχηρά ονόματα όπως ο ιδιοκτήτης της ομάδας του NFL New England Patriots Ρόμπερτ Κέι Κραφτ και το Iδρυμα Ράσελ Μπέρνι, που παλαιότερα ενίσχυσε το Κολούμπια με δωρεές 86 εκατ. δολαρίων.
Η κατάσταση έμοιαζε δύσκολη. Αλλά το Κολούμπια έχει τον φύλακα-(B)άγγελό του, τον ελληνικής καταγωγής Ρόι Βάγγελος, έναν διαπρεπή επιστήμονα και ερευνητή στη Φαρμακολογία και την Ιατρική, με θητεία σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών στο τιμόνι κορυφαίων φαρμακευτικών βιομηχανιών της Αμερικής, και στυλοβάτη της ανάπτυξης του Κολούμπια. Ο ίδιος από κοινού με τη σύζυγό του Νταϊάνα προχώρησε σε μια δωρεά-μαμούθ ύψους 400 εκατ. δολαρίων προς το ίδρυμα, δίνοντας λύση στο όποιο πρόβλημα πήγαινε να δημιουργηθεί. Μια κίνηση που προκάλεσε παναμερικανική αίσθηση, με ύμνους να εκφράζονται για την άνευ ορίων γενναιοδωρία του ζευγαριού.
Δεν είναι η πρώτη δωρεά του 94χρονου εκ Λέσβου καταγόμενου και περήφανου για την ελληνική καταγωγή του, Ρόι Βάγγελος, στο πανεπιστήμιο των περίπου 30.000 φοιτητών, από το οποίο έχουν αποφοιτήσει σχεδόν μια 100άδα κάτοχοι του βραβείου Νόμπελ, οι περισσότεροι από κάθε άλλο του πλανήτη, αλλά και τρεις μετέπειτα Αμερικανοί πρόεδροι: οι Θίοντορ και Φραγκλίνος Ρούζβελτ και ο Μπαράκ Ομπάμα. Ενώ στην προεδρία του είχε θητεύσει πριν από τη δική του θητεία στον Λευκό Οίκο και ο «στρατηγός της νίκης» του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.
Ρόι και Νταϊάνα Βάγγελος
Είχαν προηγηθεί μια επίσης μεγάλη δωρεά του ύψους 175 εκατ. δολαρίων το 2023 και άλλη μία των 250 εκατ. δολαρίων νωρίτερα, το 2017. Μαζί με άλλες μικρότερες υπολογίζεται ότι οι συνολικές δωρεές του ζεύγους Βάγγελος στην Ιατρική του Κολούμπια ξεπερνούν τα 900 εκατ. δολάρια. Αν, δε, σε αυτά προστεθούν οι δωρεές 98,5 εκατ. δολαρίων προς το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια -επίσης της Ivy League-, καθώς και 55 εκατ. στο Barnard College, το συνολικό ποσό ξεπερνάει το 1 δισ. δολάρια, ποσό πρωτοφανές ακόμα και για τα απαιτητικά αμερικανικά πανεπιστημιακά χρονικά. Με περιουσία σήμερα στα 1,2 δισ. δολάρια, βάσει της λίστας Forbes, ο Βάγγελος έχει δωρίσει, δηλαδή, σχεδόν άλλα τόσα προς ενίσχυση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και έρευνας.
Μέγας ευεργέτης
Πώς να μην είναι, επομένως, ένας «μέγας ευεργέτης» του Κολούμπια; Και πώς να μην υπάρχει στο Κολούμπια, που φημίζεται για την παραγωγή γιατρών και φαρμακοποιών, η Ιατρική Σχολή Roy and Diana Vagelos College of Physicians and Surgeons, το Κολέγιο Γιατρών και Χειρουργών ή VP&S για συντομία; Οπως δηλαδή μετονομάστηκε το 2017 μετά τη δωρεά των 250 εκατ. δολαρίων, όταν το κολέγιο συμπλήρωνε ισάριθμα χρόνια ιστορικής διαδρομής και προσφοράς.
Τα 100 εκατ. δολάρια διατέθηκαν προκειμένου να προωθηθεί η βιοϊατρική έρευνα και τα άλλα 150 εκατ. για υποτροφίες σε οικονομικά αδύναμους φοιτητές Ιατρικής. «Δεν υπάρχουν πιο κατάλληλα ονόματα για να συνδεθούν με την Ιατρική μας από εκείνα του Ρόι και της Νταϊάνας Βάγγελος, με την τεράστια συνεισφορά στην Ιατρική, στην εκπαίδευση και την επιστήμη. Γενιές φοιτητών και ασθενών θα επωφεληθούν από τη γενναιοδωρία του πνεύματός τους και την υλοποίηση του οράματός τους», ήταν τα λόγια του τότε προέδρου του Κολούμπια Λι Μπόλινγκερ, με τα οποία υποδέχτηκε την ανακοίνωση της δωρεάς.
Το VP&S είναι η πρώτη Ιατρική Σχολή στις Ηνωμένες Πολιτείες που απονέμει το πτυχίο Doctor of Medicine (MD) σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια, όπως και η πρώτη που καλύπτει το 100% των αποδεδειγμένων οικονομικών αναγκών των ειδικευμένων υποψηφίων. Η όλη ιστορία είχε ξεκινήσει από το 2010, όταν το ζευγάρι δώρισε στο κολέγιο 50 εκατ. δολάρια για την κατασκευή ενός νέου κτιρίου, του Roy and Diana Vagelos Education Center, που εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 2016. Με τη δωρεά των 175 εκατ. του 2023, ξεκίνησε η λειτουργία του άλλου ινστιτούτου που ίδρυσαν στο Κολούμπια, του Roy and Diana Vagelos Institute for Basic Biomedical Science. Και με την πρόσφατη των 400 εκατ. η επίτευξη της αποστολής του θωρακίζεται.
Θα παρέχει πλέον την υποδομή για να συνδέσει την έρευνα αιχμής που διεξάγεται στα τμήματα βασικών επιστημών, τα κορυφαία ιατρικά και μεταπτυχιακά εκπαιδευτικά προγράμματα και τις υποδειγματικές ερευνητικές πρωτοβουλίες στα κλινικά τμήματα του Κολούμπια με ένα νέο δυναμικό οργανωτικό μοντέλο. Στόχος η οικοδόμηση του κορυφαίου οικοσυστήματος βιοϊατρικής έρευνας στον κόσμο και η προσέλκυση της επόμενης γενιάς δημιουργικών και συνεργατικών επιστημόνων, ικανών να το υλοποιήσουν.
Ρόι και Νταϊάνα Βάγγελος
Η δωρεά θα χρηματοδοτήσει επίσης την κατασκευή του νέου κτιρίου βιοϊατρικής έρευνας, του Vagelos Innovation Laboratories, στην ιατρική πανεπιστημιούπολη Washington Heights, με νέους εργαστηριακούς χώρους 17.000 τετραγωνικών μέτρων. Ακόμη, θα προσφέρει πρόσθετη υποστήριξη στα προγράμματα της Κυτταρικής Μηχανικής και της Γονιδιακής Θεραπείας και της Ερευνας για την προώθηση των θεραπειών επόμενης γενιάς, για μια μεγάλη ποικιλία ασθενειών, από διαταραχές του αίματος και του ανοσοποιητικού συστήματος έως καρκίνους, μεταβολικές διαταραχές και φλεγμονώδεις, νευρολογικές και καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η Ιατρική Σχολή του Κολούμπια εγγράφει περίπου 600 φοιτητές MD ετησίως και έχει υψηλή βαθμολογία για την έρευνα, όσο και για την πρωτοβάθμια περίθαλψη. Ανακηρύχθηκε Νο 3 παγκοσμίως για καρδιακά και καρδιαγγειακά νοσήματα, σύμφωνα με την τελευταία «US News & World Report».
Από κοινού, εξάλλου, οι Ρόι και Νταϊάνα δώρισαν 98,5 εκατ. δολάρια στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια για τη δημιουργία των ομώνυμων εργαστηρίων. Με αυτά χρηματοδοτήθηκαν δύο προγράμματα υποτροφιών, το LSM για πρωτοετείς φοιτητές και το κοινό μεταξύ του Wharton School του πανεπιστημίου και του Κολεγίου Τεχνών και Επιστημών, το MLS. Αργότερα ιδρύθηκε το VIPER (ολοκληρωμένο πρόγραμμα «Vagelos in Energy Research» ενεργειακής έρευνας). Και το 2016 το Vagelos Institute for Energy Science and Technology με στόχο να γίνει το πανεπιστήμιο κορυφαίο κέντρο ενεργειακής έρευνας και τεχνολογίας.
Ακόμη, η Νταϊάνα Βάγγελος υπηρετεί ως αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Barnard College. Το κτίριο πολλαπλών χρήσεων του κολεγίου, που ολοκληρώθηκε το 2010, πήρε το όνομά της: Diana Center. Το ζευγάρι δώρισε το 2022 στο κολέγιο 55 εκατ. δολάρια με σκοπό να υποστηριχθούν οι εκπαιδευτικές προσπάθειες STEM αλλά και για υποτροφίες. Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη δωρεά στην 130χρονη ιστορία του.
Η διαδρομή του
Γεννημένος στο Γουέστφιλντ του Νιου Τζέρσεϊ στις 8 Οκτωβρίου του 1929 από Ελληνες γονείς, τον Ηρόδοτο και τη Μαριάνθη, μετανάστες από την Ερεσό της Λέσβου, ο Ρόι Βάγγελος μεγάλωσε με ελληνική διαπαιδαγώγηση. Βαφτίστηκε Πίνδαρος, αλλά η προφανής δυσκολία των Αμερικανών να συλλαβίσουν το όνομα ενός κορυφαίου Ελληνα ποιητή της αρχαιότητας επέβαλε τη μετατροπή του στο Ρόι, που παραπέμπει πρακτικά σε... εξαμερικανισμένο Ηρόδοτο.
Επρόκειτο, πάντως, για οικογενειακή παράδοση. Και τα αδέρφια του πατέρα του, θείοι του Ρόι, ονομάζονταν Ομηρος και Θουκυδίδης ! Ο πατέρας του Ηρόδοτος με τα αδέρφια του άνοιξαν κάποια στιγμή ένα εστιατόριο, το «Estelle», στην πόλη Ράγουεϊ του Νιου Τζέρσεϊ. Οπως γράφει ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του, «η ζωή μου είναι εν πολλοίς το αμερικάνικο όνειρο: φτωχοί μετανάστες φτάνουν στην Αμερική και δουλεύουν πολύ σκληρά. Τα παιδιά τους αποκτούν εξαιρετική μόρφωση και ζουν μια καλύτερη ζωή».
O Ρόι Βάγγελος με τον πρώην αρχηγό του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, Κόλιν Πάουελ, σε πάνελ συνεδρίου στη Νέα Υόρκη.
Αν και διέγραψε μια εκπληκτική επιστημονική, ερευνητική και επιχειρηματική πορεία, ο Βάγγελος ξεκίνησε εντελώς διαφορετικά ως ένας μέτριος αλλά ευφυέστατος μαθητής. Ολα άλλαξαν όταν προς το τέλος των γυμνασιακών χρόνων του μια καθηγήτρια Μαθηματικών διέγνωσε το ταλέντο του στις Θετικές Επιστήμες. Το ώθησε, το έβγαλε στο προσκήνιο και από εκεί άρχισε η ξέφρενη πορεία του Ρόι.
Τότε είχε την πρώτη τυχαία γνωριμία του με ερευνητές της Μerck, που γευμάτιζαν στο εστιατόριο του πατέρα του, καθώς αυτό ήταν δίπλα στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας. Οι συζητήσεις τους κινούνταν γύρω από ακατανόητες, παρά ταύτα ενδιαφέρουσες, χημικές αντιδράσεις. Ξύπνησαν το ενδιαφέρον του Ρόι, που κάποια στιγμή εξέφρασε φωναχτά τον μύχιο πόθο του: «Θέλω να γίνω σαν αυτούς, ένας άνθρωπος της έρευνας». Τους συμβουλεύτηκε για το πώς και προχώρησε.
Οι βαθμοί του έκτοτε εκτοξεύτηκαν και προτού καν οι γονείς του συνειδητοποιήσουν τι συμβαίνει, ο Ρόι έγινε δεκτός στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια. Ξεκίνησε να σπουδάζει Οργανική Χημεία, αλλά η Ιατρική και η Βιοχημεία σύντομα τον απορρόφησαν.
Ακολούθησε η φοίτηση στην Ιατρική του Κολούμπια στη Νέα Υόρκη, όπου γνώρισε την Νταϊάνα Τουλιάτου, φοιτήτρια στο Barnard College, επίσης παιδί Ελλήνων μεταναστών από την Κεφαλονιά. Παντρεύτηκαν το 1955. Είναι 70 ολόκληρα χρόνια μαζί. Ο Ρόι έκανε την ειδικότητά του στο Μass General Ηospital της Βοστόνης. Αμέσως μετά εντάχθηκε στα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας στην Μπιθέσντα της Ουάσινγκτον, όπου υπηρέτησε ως χειρουργός και στη συνέχεια επικεφαλής του Τμήματος Συγκριτικής Βιοχημείας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον, στο Σεντ Λούις, όπου ίδρυσε και έγινε διευθυντής του Τμήματος Βιολογίας και Βιοϊατρικών Επιστημών, καθιερώνοντας, έτσι, ένα πρωτότυπο μοντέλο συγχώνευσης μιας Ιατρικής Σχολής με ένα προπτυχιακό Τμήμα Βιολογίας, το οποίο πολλά πανεπιστήμια σύντομα μιμήθηκαν.
Aλλαξε το επιχειρηματικό γίγνεσθαι στο φάρμακο
Με την πλούσια ακαδημαϊκή του καριέρα στη Βιοχημεία, αλλά και τις ριζοσπαστικές του αποφάσεις, ως διευθύνων σύμβουλος της Merck and Co. (γνωστή ως MSD), άλλαξε το επιχειρηματικό γίγνεσθαι στον τομέα του φαρμάκου και διευκόλυνε την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Κατά την 20ετή θητεία του στη Merck έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κορυφαίων φαρμάκων για τη χοληστερόλη και την πίεση, αντιβιοτικών και εμβολίων.
Καθώς και στην απόφαση της εταιρείας να διαθέσει ελεύθερα την ιβερμεκτίνη σε ασθενείς της Αφρικής και της Κεντρικής Αμερικής που έπασχαν από ογκοκερκίαση (τύφλωση των ποταμών ή νόσος του Robles), βοηθώντας έτσι να σωθούν 55 εκατομμύρια άνθρωποι από τη δεύτερη πιο συνήθη αιτία τύφλωσης λόγω μόλυνσης. Ως μάνατζερ οδήγησε τη Merck στην κορυφή της παγκόσμιας φαρμακευτικής βιομηχανίας, καθώς και στον τίτλο της πιο δημοφιλούς αμερικανικής εταιρείας. Θεωρείται ένας θρύλος της φαρμακευτικής βιομηχανίας παγκοσμίως. Ενας γιατρός με την ικανότητα να μετατρέπει την επιστημονική έρευνα σε εμπορική επιτυχία. Υπό την ηγεσία του τα έσοδα της Merck αυξήθηκαν από 3,6 δισ. δολάρια το 1985 σε 15 δισ. το 1994, σύμφωνα με το fiercepharma.com.
Παρά τα χρόνια του, ήταν μέχρι πέρυσι ενεργός πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ενός άλλου φαρμακευτικού κολοσσού, της Regeneron, όπου επιστημονικός επικεφαλής, συμπρόεδρος και μεγαλομέτοχος είναι ένας ακόμη σπουδαίος Ελληνοαμερικανός επιστήμονας και ερευνητής, ο Τζορτζ Γιανκόπουλος, με τον οποίο συνεργάστηκαν επί χρόνια. Του πιστώθηκε η διάσωση της εταιρείας, καθώς το 1994 αναλαμβάνοντας τα ηνία της αναδιάρθρωσε τη στρατηγική της και διεύρυνε τον ορίζοντά της πέρα από τις ασθένειες του κεντρικού νευρικού συστήματος. Ετσι, μετατράπηκε σε εταιρεία πλατφόρμας, διατηρώντας τη ροή εσόδων και προσφέροντας τις δυνατότητες ανακάλυψης φαρμάκων και σε συνεργάτες της, ενώ παράλληλα προωθεί τα δικά της προγράμματα. H Regeneron εκτοξεύτηκε και το 2022 κατέγραψε έσοδα σχεδόν 5 δισ. δολαρίων μόνο από συνεργασίες.
Απειρες διακρίσεις
Οι διακρίσεις του είναι άπειρες. Συγγραφέας πάνω από 100 επιστημονικών εργασιών, με αναρίθμητες βραβεύσεις, μέλος από το 1995 της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών, της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών και της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας.
Για τον ρόλο του στη συνεργασία Merck - κινεζικής κυβέρνησης το 1989, για την αντιμετώπιση της ηπατίτιδας Β, ο Ρόι Βάγγελος έλαβε το πρώτο βραβείο Elimination Champion Legacy από τον Συνασπισμό για την Παγκόσμια Εξάλειψη της Ηπατίτιδας (CGHE). Μέχρι το 2009 το πρόγραμμα εμβολιασμού της Κίνας που πραγματοποιήθηκε λόγω της μεταφοράς τεχνολογίας απέτρεψε 24 εκατομμύρια μολύνσεις και πάνω από 4 εκατομμύρια δυνητικούς θανάτους, σύμφωνα με την CGHE.
Είναι επίσης ο πρώτος αποδέκτης του βραβείου Pro Bono Humanum του Ιδρύματος Galien, που μετονομάστηκε το 2018 προς τιμήν του σε βραβείο Roy Vagelos Pro Bono Humanum για την Παγκόσμια Υγεία.
Η κοινή ηθική πυξίδα
Ο Ρόι και η Νταϊάνα Βάγγελος πορεύτηκαν στη ζωή τους με μια κοινή κρυστάλλινη ηθική πυξίδα-δέσμευση σε ορισμένα από τα υψηλότερα ιδανικά: ηγεσία, ακεραιότητα, προσφορά και γενναιοδωρία. Παρέμειναν πιστοί σε αυτά μέχρι κεραίας. Η εμπειρία της ζωής τους, το πώς μεγάλωσαν και σπούδασαν, σε σύγκριση με άλλους νέους της εποχής τους, τους έδωσαν το κίνητρο να προσφέρουν ό,τι μπορούν για να ανακουφίσουν τους φτωχότερους νέους φοιτητές από το άγχος της δέσμευσης της αποπληρωμής ενός φοιτητικού δανείου. Σήμερα, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας είναι τα συσσωρευμένα κόκκινα φοιτητικά δάνεια. Υπολογίζεται ότι οι μισοί φοιτητές έχουν πάρει δάνειο σπουδών το οποίο όμως δυσκολεύονται να το αποπληρώσουν.
Με τις δωρεές το VP&S μπόρεσε να αντικαταστήσει τα εκπαιδευτικά δάνεια με υποτροφίες. Συγχρόνως, το πρόγραμμα βοήθησε στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Ιατρικής, δίνοντας τη δυνατότητα στους μελλοντικούς γιατρούς να επιλέγουν ειδικότητες με βάση τις πραγματικές επιθυμίες τους και όχι τις προοπτικές εισοδήματος για την αποπληρωμή των δανείων. Οι πιο έξυπνοι, πιο φιλόδοξοι νέοι γιατροί μπορούν να επιδιώξουν πλέον ζωτικά πεδία, όπως η Πρωτοβάθμια Περίθαλψη και η έρευνα, παρότι είναι λιγότερο κερδοφόρα.
Οι Ελληνες
Κοινή συνισταμένη, επίσης, της πολύχρονης δράσης του Βάγγελος -ερευνητικής, επιχειρηματικής, αλλά και στο επίπεδο της κοινωνικής προσφοράς και της φιλανθρωπίας- είναι η συνεργασία με Ελληνες. Είτε ως φοιτητές που αξιοποιούν τα προγράμματα υποτροφιών του Κολούμπια, είτε ως γιατροί, βιοχημικοί, ερευνητές στο VP&S ή στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια ή στο Barnard College, είτε ως στελέχη και επιστημονικοί συνεργάτες και ερευνητές στις Merck και Regeneron, εκατοντάδες στο πέρασμα των χρόνων πίνουν νερό στο όνομά του.
Ο ίδιος διατηρεί επαφές με πολλούς από τους επιστήμονες που επωφελήθηκαν από τις δωρεές του, ιδίως τους Ελληνες για τους οποίους δηλώνει περήφανος, όπως και για όλους τους άλλους. Μέχρι εκεί όμως. Αν και υπάρχουν ακόμη ισχυρές οικογενειακές ρίζες στην Ελλάδα, ο ίδιος στη Λέσβο, η σύζυγός του στην Κεφαλονιά, και επισκέπτονται αρκετά συχνά και τα δύο νησιά, η σχέση του με την πατρίδα και τους Ελληνες σταματά εκεί.
Το Κολούμπια στην Ελλάδα
Από την άλλη, όμως, το Κολούμπια έχει ήδη στο ραντάρ του την Ελλάδα. Οι βιβλιοθήκες του που διαθέτουν πάνω από 9 εκατομμύρια τόμους βιβλίων, οι Columbia’s Low and Butler Libraries, αναφέρονται στην ελληνική αρχιτεκτονική. Στη ζωφόρο της Butler εμφανίζονται τα ονόματα έξι κορυφαίων Ελλήνων της αρχαιότητας (Ομηρος, Ηρόδοτος, Σοφοκλής, Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Δημοσθένης) και δύο Ρωμαίων (Κικέρων, Βιργίλιος).
Σε όλους τους εισερχόμενους πρωτοετείς φοιτητές δίνεται ένα αντίγραφο της «Ιλιάδας», ενώ το Columbia’s Program in Hellenic Studies είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο ενεργά στις ΗΠΑ. Ωστόσο το απολύτως πρακτικό βήμα σύνδεσης με την Ελλάδα αφορά την ίδρυση του Athens Global Center πέρυσι στην Αθήνα, μέσω του οποίου το κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστήμιο επιδιώκει συμπράξεις στο ακαδημαϊκό, επιστημονικό, κοινωνικό, οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον της χώρας μας με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, ανεξάρτητους φορείς και δημόσιους οργανισμούς.
Το Athens Center είναι ένα από τα 11 Columbia Global Centers που ιδρύθηκαν σε ισάριθμες πόλεις στον κόσμο. Η Ελλάδα επελέγη λόγω θέσης, ευρισκόμενη στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας, Μέσης Ανατολής και Αφρικής, συνδιαμορφώνοντας τον πολιτισμό στην περιοχή και διατηρώντας στενούς ιστορικούς δεσμούς με τους γείτονές της.
Στόχος η συμμετοχή καθηγητών, φοιτητών και εταίρων εντός της χώρας σε προγράμματα και συνεργασίες σχετικά με την κλιματική αλλαγή, τη μετανάστευση, τις διεθνείς σχέσεις, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, τις κλασικές σπουδές, τις τέχνες, τον πολιτισμό, τη δημόσια υγεία και -φυσικά- την Ιατρική. Ολα είναι σε στάδιο εντατικής προετοιμασίας και αναμένονται ανακοινώσεις.
Διευθυντής του από τον Μάιο είναι ο Στέφανος Γκαντόλφο, πτυχιούχος Οικονομικών και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Γέιλ, προερχόμενος από το γραφείο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, όπου εργάστηκε ως ειδικός σύμβουλος του υπουργού Επικρατείας για θέματα αναπηρίας.