Μία από τις μεγαλύτερες φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού, ήταν σύμφωνα με όσους την άκουσαν να τραγουδάει ζωντανά, αλλά και όσους έχουμε δει και ακούσει τραγούδια της στο YouTube, η Φωτεινή Μαυράκη.
Ποια ήταν η Φωτεινή Μαυράκη;- Η ταινία «Αμέρικα, Αμέρικα».
Η Φωτεινή Μαυράκη γεννήθηκε το 1947 στη Νέα Ιωνία Αττικής.
Οι γονείς της ήταν Μικρασιάτες πρόσφυγες τσιγγάνικης καταγωγής. Η Μαυράκη είχε άλλα 8 αδέρφια. Καθώς όμως ο πατέρας της ήταν ευκατάστατος έμπορος, τα πρώτα της χρόνια η Μαυράκη τα πέρασε με σχετική άνεση.
Η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στη συνέχεια στα Πετράλωνα και τελικά στην Αγία Βαρβάρα. Αλλά όταν αρρώστησε ο πατέρας της έπρεπε τα παιδιά της οικογένειας να εργαστούν. Κάποιες από τις αδελφές της εργάστηκαν ως οικιακές βοηθοί (υπηρέτριες όπως τις έλεγαν τότε) σε διάφορα σπίτια.
Το 1962 ο Ελία Καζάν γύρισε την ταινία «Αμέρικα, Αμέρικα», με πρωταγωνιστή τον Στάθη Γιαλελή, μόλις 21 ετών τότε. Η ταινία είναι εμπνευσμένη από τη ζωή του Αβραάμ Ηλία Καζαντζόγλου, θείου του Ελία Καζάν. Γυρίστηκε στην Αθήνα, κυρίως στα Στούντιο Alfa, σε αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, στην Κωνσταντινούπολη, στη Νέα Υόρκη και στα στούντιο της Warner Bros στο Χόλιγουντ.
Καθώς αναφερόταν στους διωγμούς των Ελλήνων στην Τουρκία και στη γενοκτονία των Αρμενίων αντιμετώπισε πολλά προβλήματα στη διάρκεια των γυρισμάτων στην Τουρκία, τόσο από το κράτος, όσο και από τους απλούς πολίτες.
Κλείσιμο
Ο Καζάν αναγκάστηκε να συνεχίσει τα γυρίσματα στην Ελλάδα. Αλλά και εδώ, οι τελωνειακοί, προφανώς εκτελώντας άνωθεν εντολές, για να μην στενοχωρήσουν την Τουρκία και να μην γίνουν διεθνώς γνωστά τα εγκλήματα των γειτόνων σε βάρος Ελλήνων και Αρμενίων κατέσχεσαν μια, κόπια της ταινίας, με τα πλάνα που είχαν γυριστεί στην Κων/πολη!
Μόνο, που χάρη στην αλλαγή ετικετών που έκανε ευφυώς ο Καζάν, η κανονική κόπια παρέμεινε ανέπαφη! Στην Ελλάδα, ο Καζάν χρησιμοποίησε ως κομπάρσους πολλά μικρά παιδιά. Ανάμεσά τους ήταν και η Φωτεινή Μαυράκη.
''America America'', σκηνή από την ταινία
Η ταινία έκανε την πρεμιέρα της στη Νέα Υόρκη στις 15 Δεκεμβρίου 1963. Το 1964, ο Τζιν Κάλαχαν έλαβε το Όσκαρ Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης για την ταινία, ενώ, την ίδια χρονιά, ο Καζάν πήρε τη Χρυσή Σφαίρα για τη σκηνοθεσία της και ο Γιαλελής τη Χρυσή Σφαίρα πρωτοεμφανιζόμενου ηθοποιού.
Για την ιστορία, τη μουσική της ταινίας έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις, εκτός από τον Γιαλελή όλοι οι ηθοποιοί ήταν ξένοι («περάσματα» έκαναν ο Γιώργος Φούντας και ο Δημήτρης Νικολαΐδης), και μάλιστα σχετικά άγνωστοι, όπως ο Ελληνοαμερικανός Γκρέγκορι Ροζάκης και η Κάθριν Μπάλφουρ, που υποδύθηκε τη μητέρα του Ράιν Ο' Νιλ στη θρυλική ταινία “Love Story” (1970).
Η Φωτεινή Μαυράκη και το τραγούδι
Όταν η Φωτεινή Μαυράκη εγκαταστάθηκε στην Αγία Βαρβάρα συνήθιζε να τραγουδάει σε ένα λόφο της περιοχής. Τελείως τυχαία, την άκουσε ο συνθέτης Μιχάλης Αλεξάκης (1931-1997) και της πρότεινε να ηχογραφήσει ένα τραγούδι.
Η Μαυράκη δέχτηκε και το 1964 ερμήνευσε μαζί με τον Στέφανο Νεαμωνιτάκη το τραγούδι «Μη φύγεις για την ξενητειά» (η ορθογραφία είναι αυτή της ετικέτας του δίσκου) που κυκλοφόρησε σε δίσκο 45 στροφών, από την εταιρεία Polyphone (PS 103). Στην άλλη πλευρά του δίσκου υπήρχε ένα ορχηστρικό κομμάτι.
Η Μαυράκη δεν έφυγε από την Polyphone ως το τέλος της ζωής της, ενώ κυκλοφόρησε συνολικά 87 «σαρανταπεντάρια»! Σε ένα από αυτά, το 1967 ερμήνευσε το τραγούδι «Μουσαφιραίοι είμαστε», των Ευάγγελου Ατραΐδη – Γιάννη Βασιλόπουλου. Φλιπ σάιντ του δίσκου ήταν το τραγούδι «Στην αγκαλιά σου βρήκα μουράγιο».
Όμως αυτός, ίσως γιατί ήταν πολύ «βαρύ», δεν το τραγούδησε.
Η Μαυράκη όμως, χάρη σε αυτό, γνώρισε την πρώτη μεγάλη της επιτυχία. Πάντως, ο Στέλιος Καζαντζίδης είχε στενή φιλική σχέση μαζί της και θαύμαζε τη φωνή της. Το «Μουσαφιραίοι είμαστε» έγινε τίτλος του πρώτου μεγάλου δίσκου της Φωτεινής Μαυράκη, που κυκλοφόρησε το 1968. Ακολούθησαν άλλα 12 LP της, με τελευταίο το «Επανέρχομαι» (1984). Στα χρόνια της δικτατορίας, η Μαυράκη είχε προβλήματα με το ρεπερτόριό της, καθώς δεν της επιτρεπόταν να ερμηνεύσει «βαριά» τραγούδια και ζεϊμπέκικα.
Όμως είχε καταξιωθεί πλέον ως μία από τις κορυφαίες λαϊκές τραγουδίστριες.
Εκτός από τις εμφανίσεις της στην Ελλάδα, η Μαυράκη τραγούδησε στο εξωτερικό (Αμερική, Αυστραλία, Γερμανία, Βρετανία, Σουηδία και αλλού). Μερικές μάλιστα από τις περιοδείες της αυτές ήταν πολύμηνες. Η Μαυράκη σταμάτησε πρόωρα το τραγούδι, στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Τη δεκαετία του 1990 έκανε μόνο σποραδικές εμφανίσεις. Να σημειώσουμε, ότι είχε μεγάλη αγάπη για τη Θεσσαλονίκη. Μάλιστα είχε δει τον αξέχαστο Βασίλη Καρρά να τραγουδάει, σε πολύ νεαρή ηλικία και είχε ότι θα γίνει μεγάλος τραγουδιστής…
Η Φωτεινή Μαυράκη σε εξώφυλλο δίσκου της
Οι μεγάλες επιτυχίες της Φωτεινής Μαυράκη
Αν και σταμάτησε την καριέρα της στα 40 μόλις της χρόνια, η Μαυράκη ερμήνευσε πολλά τραγούδια, τα περισσότερα από τα οποία έγιναν μεγάλες επιτυχίες.
Ας δούμε μερικά από αυτά. Σε παρένθεση, τα ονόματα των συνθετών και στιχουργών τους:
“Αχ Θεέ μου” (Σ. Καζαντζίδης - Πυθαγόρας), “Απόψε σε θυμήθηκα” (Σ. Βαρτάνης), “Ας πάει και το παλιάμπελο” (Τάκης Λαβίδας, ο πατέρας της Ελένης Βιτάλη), “Γιατί δε μου μιλάς” (Λ. Μπουρνέλης), “Δε θέλω να κλαις” (Σ. Βαλλιάνος - Λ. Τσώλης), “Επανέρχομαι” (Χ. Νικολόπουλος - Γ. Πιας), “Έχω υποψίες” (Τ. Σούκας - Η. Παπασιδέρης), “Ή εμένα ή την άλλη” (Τ. Σούκας - Η. Παπασιδέρη), “Η θάλασσα κι ο ουρανός” (Τ. Λαβίδας), “Με τα λόγια σου με δέρνεις”, δημιουργία της ίδιας της Φ. Μαυράκη, “Χίλιες φωτιές” (Γ. Βασιλόπουλου - Μ. Μαχαίρα), “Τέλος μου κι αρχή” (Κ. Σταματάκης - Γ. Πιας), “Τα παλιά τα σφάλματα μου” (Τ. Σούκας - Π. Πολίτου), “Όταν ραΐσει το γυαλί” (Οδ. Μοσχονάς), “Κρύβω τον πόνο μου” (Γ. Βασιλόπουλος - Ε. Ατραΐδης), "Τα βάσανα με ζώσανε", ένας... απαιτητικός αμανές του Λεονάρδου Μπουρνέλη κ.ά.
Η Φωτεινή Μαυράκη με τον δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Μπάμπη Σιδηρόπουλο
Η οικογενειακή ζωή της Φωτεινής Μαυράκη - Η σύγχυση με τη ζητιάνα από την Κομοτηνή που οικειοποιήθηκε το όνομα της.
Η Φωτεινή Μαυράκη παντρεύτηκε το 1971. Απέκτησε τρία παιδιά. Δύο κόρες, τη Μαρία και την Αναστασία και ένα γιο. Χώρισε το 1978. Την επιμέλεια των παιδιών της, δεν την κράτησε η ίδια, λόγω των πολλών επαγγελματικών της υποχρεώσεων. Όπως αναφέραμε αποσύρθηκε νωρίς από τα κέντρα διασκέδασης και τη δισκογραφία. Φαίνεται ότι αυτό το γεγονός, το εκμεταλλεύτηκε μία ζητιάνα από την Κομοτηνή, η Μαρία Κιορ Αλή Ογλού, η οποία ισχυριζόταν ότι αυτή ήταν η Φωτεινή Μαυράκη!
Όμως, η Φωτεινή Μαυράκη δεν είχε καμία σχέση με τη συγκεκριμένη. Το πραγματικό της ονοματεπώνυμο ήταν Φωτεινή Μαυράκη και αυτό διατήρησε σε ολόκληρη τη ζωή της. Πέθανε στις 4 Νοεμβρίου 2015 έχοντας κοντά της άτομα του στενού οικογενειακού περιβάλλοντός της και τάφηκε στο Γ’ Νεκροταφείο Αθηνών. Η ιστορία με τη ζητιάνα έκανε πολλούς να την υιοθετήσουν.
Αξιόπιστα σάιτ του διαδικτύου μάλιστα γράφουν για τη Μαρία Κιορ Αλή Ογλού, ταυτίζοντας τη με τη Φωτεινή Μαυράκη. Όμως, οι κόρες της Αναστασία και Μαρία έχουν διαψεύσει κατηγορηματικά κάτι τέτοιο. Και το πλέον έγκυρο μουσικό σάιτ discogs.gr αναφέρει αποκλειστικά το όνομα Φωτεινή Μαυράκη…Το “America America” δεν ήταν η μοναδική ταινία στην οποία εμφανίστηκε η Φωτεινή Μαυράκη.
Συμμετείχε και σε άλλες, όπως “Το πιο γρήγορο μπουζούκι” (1973), του Γιώργου Παπακώστα, όπου ερμήνευσε εξαιρετικά το τραγούδι της “Χίλιες φωτιές”. Κατά την άποψη μας, η Φωτεινή Μαυράκη ήταν μία από τις σημαντικότερες γυναικείες φωνές, της χρυσής εποχής του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού (δεκαετίες ’60 και ’70), αλλά για διάφορους λόγους (κάποιοι αναφέρουν και ρατσιστικές συμπεριφορές σε βάρος της), δεν είχε τη μεγάλη καριέρα και την αναγνώριση που της άξιζε.
Η πρόσφατη ολοκλήρωση της πρώτη φάσης της Έξυπνης Σποράς στη Θεσσαλία, κατέδειξε στην πράξη ότι εξελιγμένες και καλά σχεδιασμένες τεχνολογίες μπορούν να διευρύνουν τον καλλιεργητικό ορίζοντα της χώρας μας και να δημιουργήσουν αξία για τους παραγωγούς.