Στροφή στα λαχανικά - Ποιες είναι οι καλύτερες επιλογές για την υγεία και για το περιβάλλον
Αν και μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά και φρούτα είναι άκρως ευεργετικά για την υγεία μας, κάποια συγκεκριμένα είδη και κατηγορίες δεν είναι και τόσο ωφέλιμα για το περιβάλλον
Πέγκυ Μπαμπάθα
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση προς την υιοθέτηση μιας διατροφής που βασίζεται στα λαχανικά και τα φρούτα, όχι μόνο για τα προσωπικά οφέλη στην υγεία, αλλά και για την ευημερία του πλανήτη μας. Τα φυτικά τρόφιμα άλλωστε, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, είναι πλούσια σε βασικά θρεπτικά συστατικά, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, ενώ ταυτόχρονα, έχουν γενικά μικρότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο σε σύγκριση με τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Ωστόσο, αν και γενικότερα μια φυτική διατροφή είναι καλύτερη για εμάς και το περιβάλλον, κάποια από αυτά έχουν μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, από ότι άλλα.
Όσπρια: Φασόλια, φακές και ρεβίθια
Τα όσπρια, όπως τα φασόλια, οι φακές και τα ρεβίθια, συγκαταλέγονται στα πιο πλούσια σε θρεπτικά συστατικά φυτικά τρόφιμα. Είναι εξαιρετικές πηγές πρωτεϊνών, φυτικών ινών, σιδήρου, μαγνησίου και φυλλικού οξέος. Σε αντίθεση με τις ζωικές πρωτεΐνες, έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και δεν περιέχουν χοληστερόλη, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων. Επιπλέον, η υψηλή περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες προάγει την υγεία του πεπτικού συστήματος και συμβάλλει στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, καθιστώντας τα ιδανικά για άτομα με διαβήτη.
Τα όσπρια είναι επίσης απίστευτα βιώσιμα στην καλλιέργεια. Απαιτούν ελάχιστο νερό σε σύγκριση με τις ζωικές πηγές πρωτεΐνης και εμπλουτίζουν το έδαφος δεσμεύοντας το άζωτο, γεγονός που μειώνει την ανάγκη για συνθετικά λιπάσματα. Αυτό καθιστά τα όσπρια μια φανταστική επιλογή τόσο για την προσωπική υγεία όσο και για το περιβάλλον. Επιπλέον, έχουν χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, γεγονός που τα καθιστά απαραίτητο μέρος κάθε φιλικής προς το περιβάλλον διατροφής.
Δημητριακά ολικής αλέσεως: Κινόα, καστανό ρύζι και βρώμη
Τα δημητριακά ολικής αλέσεως, όπως η κινόα, το καστανό ρύζι και η βρώμη, είναι γεμάτα με βασικά θρεπτικά συστατικά, όπως φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β και μέταλλα όπως το μαγνήσιο και ο σίδηρος. Σε αντίθεση με τα απλά δημητριακά, τα δημητριακά ολικής αλέσεως διατηρούν όλα τα μέρη του πυρήνα του δημητριακού, παρέχοντας μεγαλύτερη θρεπτική αξία. Η κατανάλωση δημητριακών ολικής αλέσεως συνδέεται επίσης με μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκίας, ενώ τα ίδια προάγουν την υγεία του εντέρου παρέχοντας ανθεκτικά άμυλα που τροφοδοτούν τα ωφέλιμα βακτήρια της περιοχής.
Από περιβαλλοντική άποψη, τα δημητριακά ολικής άλεσης είναι ιδιαίτερα αποδοτικά στην παραγωγή. Απαιτούν λιγότερο νερό και ενέργεια σε σύγκριση με τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης και έχουν χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Για παράδειγμα, η κινόα, ένα σιτάρι πλούσιο σε πρωτεΐνες, είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό και μπορεί να αναπτυχθεί σε κακές εδαφικές συνθήκες, καθιστώντας το ιδανική καλλιέργεια για περιοχές που πλήττονται από την κλιματική αλλαγή.
Ξηροί καρποί και σπόροι: Αμύγδαλα, καρύδια, Chia και λιναρόσποροι
Οι ξηροί καρποί και οι σπόροι είναι μικρές δεξαμενές ενέργειας, καθώς είναι γεμάτοι σε θρεπτικά συστατικά. Είναι πλούσιοι σε υγιεινά λίπη, πρωτεΐνες, φυτικές ίνες και βασικές βιταμίνες και μέταλλα. Για παράδειγμα, τα καρύδια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία είναι ευεργετικά για την υγεία της καρδιάς και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Οι σπόροι τσία και λιναρόσπορου είναι επίσης εξαιρετικές πηγές ωμέγα-3 και παρέχουν υψηλά επίπεδα φυτικών ινών και πρωτεϊνών. Η τακτική κατανάλωση ξηρών καρπών και σπόρων συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, ορισμένων μορφών καρκίνου και διαβήτη τύπου 2.
Ενώ ορισμένοι ξηροί καρποί, όπως τα αμύγδαλα, έχουν επικριθεί για την υψηλή χρήση νερού, οι περισσότεροι ξηροί καρποί και σπόροι έχουν σχετικά χαμηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο σε σύγκριση με τα ζωικά προϊόντα. Για παράδειγμα, τα φιστίκια απαιτούν πολύ λιγότερο νερό από την παραγωγή βοείου κρέατος ή γαλακτοκομικών προϊόντων. Επιπλέον, πολλοί ξηροί καρποί και σπόροι έχουν χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα και μπορούν να καλλιεργηθούν σε διάφορα κλίματα. Η επιλογή πιο βιώσιμων επιλογών όπως τα φιστίκια, οι ηλιόσποροι και τα καρύδια μπορεί να εξισορροπήσει τα οφέλη για την υγεία με τις περιβαλλοντικές εκτιμήσεις.
Φυλλώδη χόρτα και σταυρανθή λαχανικά: Σπανάκι, λάχανο, μπρόκολο και κουνουπίδι
Τα φυλλώδη χόρτα και τα σταυρανθή λαχανικά, όπως το σπανάκι, το λάχανο, το μπρόκολο και το κουνουπίδι, είναι από τα πιο πυκνά σε θρεπτικά συστατικά τρόφιμα που υπάρχουν. Είναι γεμάτα με βιταμίνες (A, C και K), μέταλλα (σίδηρο, ασβέστιο), αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες. Αυτά τα λαχανικά υποστηρίζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, την υγεία των οστών και την υγεία του δέρματος και έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο χρόνιων ασθενειών όπως ο καρκίνος, οι καρδιακές παθήσεις και η παχυσαρκία.
Από περιβαλλοντική άποψη ωστόσο το μπρόκολο, τα φυλλώδη και τα σταυρανθή λαχανικά και τα σπαράγγια είναι οι χειρότερες επιλογές, καθώς έχουν υψηλότερο φορτίο λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων από τις περισσότερες άλλες φυτικές καλλιέργειες, ενώ παράλληλα η φθαρτότητά τους συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στο παγκόσμιο food waste, με τεράστιες ποσότητές τους να πετιούνται πριν καν φτάσουν στον καταναλωτή.
Φρούτα: Μούρα, μήλα και εσπεριδοειδή
Τα φρούτα όπως τα μούρα, τα μήλα και τα εσπεριδοειδή δεν είναι μόνο νόστιμα αλλά και ιδιαίτερα θρεπτικά. Είναι πλούσια σε βιταμίνες (ιδίως βιταμίνη C), αντιοξειδωτικά, φυτικές ίνες και μια σειρά από φυτοθρεπτικά συστατικά που έχουν προστατευτική δράση κατά των ασθενειών. Για παράδειγμα, τα μούρα είναι γνωστά για την υψηλή περιεκτικότητά τους σε αντιοξειδωτικά, η οποία συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και του οξειδωτικού στρες στο σώμα. Τα μήλα και τα εσπεριδοειδή είναι εξαιρετικές πηγές φυτικών ινών και βιταμίνης C, που προάγουν την υγεία της καρδιάς και την ανοσία. Όσον αφορά τη βιωσιμότητα, τα φρούτα έχουν γενικά χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σύγκριση με τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Τα τοπικά, εποχιακά φρούτα τείνουν να είναι οι πιο βιώσιμες επιλογές, καθώς απαιτούν λιγότερη μεταφορά και αποθήκευση, μειώνοντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η επιλογή βιολογικών και ελάχιστα συσκευασμένων επιλογών μπορεί να ελαχιστοποιήσει περαιτέρω τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο.
Καλαμπόκι και σόγια - o “κακός” της υπόθεσης
Το καλαμπόκι και η σόγια είναι δύο από τις πιο διαδεδομένες καλλιέργειες παγκοσμίως και αποτελούν βασικά προϊόντα της σύγχρονης γεωργίας, κυρίως λόγω της ευελιξίας και της οικονομικής τους αξίας. Ωστόσο, παρά την ευρεία χρήση και τα οφέλη τους στην παραγωγή τροφίμων, ζωοτροφών και βιοκαυσίμων, η καλλιέργειά τους έχει σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Η επέκταση της καλλιέργειας καλαμποκιού και σόγιας οδηγεί συχνά σε αποψίλωση των δασών και μετατροπή των φυσικών οικοτόπων σε γεωργική γη. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές σε περιοχές όπως το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, όπου μεγάλες δασικές εκτάσεις εκχερσώνονται για να δημιουργηθούν χωράφια καλαμποκιού. Αντίστοιχα, χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή και η Παραγουάη έχουν αποψιλώσει εκατομμύρια εκτάρια δασών και λιβαδιών για την καλλιέργεια σόγιας. Επιπλέον, το καλαμπόκι είναι μια καλλιέργεια που χρησιμοποιεί πολύ νερό, γεγονός που μπορεί να επιβαρύνει τους τοπικούς υδάτινους πόρους, οδηγώντας σε εξάντληση των υδροφόρων οριζόντων και των ποταμών. Επιπλέον, η μεγάλη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων στην καλλιέργεια καλαμποκιού και σόγιας συχνά οδηγεί σε απορροή σε κοντινά υδάτινα σώματα. Αυτή η απορροή μπορεί να προκαλέσει ευτροφισμό, όπου τα υπερβολικά θρεπτικά συστατικά οδηγούν σε ανθίσεις φυκιών που μειώνουν το οξυγόνο στο νερό, σκοτώνοντας τα ψάρια και άλλους υδρόβιους οργανισμούς.
Μανιτάρια - ο σωτήρας του περιβάλλοντος
Τα μανιτάρια αποτελούν εξαιρετική πηγή βιταμινών του συμπλέγματος Β, σεληνίου, καλίου και άλλων βασικών θρεπτικών συστατικών. Είναι επίσης μία από τις λίγες φυτικές πηγές βιταμίνης D όταν εκτίθενται στο ηλιακό φως. Τα μανιτάρια έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και είναι γνωστό ότι ενισχύουν την ανοσία, υποστηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου και βοηθούν στη διαχείριση του βάρους.
Τα μανιτάρια είναι επίσης από τα πιο βιώσιμα τρόφιμα που καλλιεργούνται. Απαιτούν ελάχιστο νερό, γη και ενέργεια σε σύγκριση με άλλες πηγές πρωτεϊνών. Μπορούν να αναπτυχθούν σε ποικίλες συνθήκες, χρησιμοποιώντας συχνά γεωργικά υποπροϊόντα, γεγονός που ελαχιστοποιεί τα απόβλητα. Επιπλέον, τα μανιτάρια έχουν χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, γεγονός που τα καθιστά μια εξαιρετικά βιώσιμη επιλογή τροφίμων.
Η επιλογή τροφίμων φυτικής προέλευσης που είναι θρεπτικά και βιώσιμα είναι ένα ισχυρό βήμα προς την καλύτερη προσωπική υγεία και την περιβαλλοντική διαχείριση. Ενσωματώνοντας λοιπόν περισσότερα από τα παραπάνω τρόφιμα στη διατροφή μας και κάνοντας συνειδητές επιλογές σχετικά με το πού και πώς καλλιεργούνται, μπορούμε να συμβάλουμε σε ένα πιο υγιές μέλλον για εμάς και τον πλανήτη.
Σπούδασε τη γλώσσα της επόμενης δεκαετίας στο Ινστιτούτο Θερβάντες, τον επίσημο φορέα του Ισπανικού κράτους που εμπιστεύονται περισσότεροι από 100.000 μαθητές παγκοσμίως.
H ηλεκτροκίνηση συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και πλέον είναι πιο προσιτή από ποτέ, αφού μέσω leasing έχουμε όλα τα οφέλη χωρίς δεσμεύσεις, εύκολα και οικονομικά.
Η Nova σε βάζει στα μεγαλύτερα γήπεδα του κόσμου και σου προσφέρει τη δυνατότητα να απολαύσεις ασυναγώνιστο αθλητικό περιεχόμενο που περιλαμβάνει πλέον όχι μόνο τα κανάλια Novasports αλλά και τα κανάλια Cosmote Sport, όλα στην πλατφόρμα EON της Nova, σε ασυναγώνιστη τιμή και με αναβαθμισμένη εμπειρία θέασης.