Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Μόσχα επιμένει στα πυραυλικά χτυπήματα - Τι δείχνουν οι χάρτες μετά από έναν χρόνο
09.03.202321:33
Τι κέρδισε αρχικά ο Πούτιν και πόσα εδάφη επανακατέλαβαν οι Ουκρανοί - Η σημασία της Μπαχμούτ και η επιμονή των Ρώσων στα απομακρυσμένα χτυπήματα - Δείτε βίντεο
Οι πυραυλικές επιθέσεις είναι από τα λίγα αποτελεσματικά μέσα που έχει στη διάθεσή της η Ρωσία για να χτυπήσει βαθιά μέσα στην επικράτεια της Ουκρανίας, ακόμη και στις πόλεις που απέχουν πολύ από τα μέτωπα και δεν έχουν «δει» ποτέ μάχες.
Η αποτελεσματικότητα της ουκρανικής αεράμυνας, που είναι ενισχυμένη με δυτικά συστήματα, σταματά τις περισσότερες επιθέσεις, όπως συνέβη και τα ξημερώματα της Πέμπτης, αλλά οι απώλειες δεν είναι μικρές.
Το Κίεβο μιλά για τουλάχιστον εννέα νεκρούς από το τελευταία κύμα επιθέσεων στην ίδια την πρωτεύουσα της χώρας, την Οδησσό και το Χάρκοβο, αλλά και τη Βινίτσια, το Ζίτομιρ και το Λβιβ, στα δυτικά της Ουκρανίας. Τουλάχιστον 81 ρωσικοί πύραυλοι χτύπησαν τη χώρα, ανέφερε η Ουκρανία, το μεγαλύτερο κύμα των τελευταίων εβδομάδων.
Οι ουκρανικές πόλεις που χτυπήθηκαν από τους Ρώσους τα ξημερώματα της 9ης Μαρτίου 2023
Στόχος ήταν και το πυρηνικό εργοστάσιο στη Ζαπορίζια, το οποίο αποκόπηκε για αρκετές ώρες -άλλη μια φορά τους τελευταίους μήνες- από το ουκρανικό δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Χτύπημα ριψοκίνδυνο, με επιπτώσεις που μπορεί να είναι μοιραίες. Εξάλλου, όπως παρατήρησε ο επικεφαλής της IAEA, «Πώς το επιτρέπουμε αυτό [ενν. τα χτυπήματα], κάποια μέρα η τύχη θα μας εγκαταλείψει».
Μια ματιά στους χάρτες με την κατάσταση στα μέτωπα του πολέμου δείχνει ότι έναν χρόνο μετά την εισβολή, η Ουκρανία έχει καταφέρει να απομακρύνει τη ρωσική παρουσία από τα περίχωρα του Κιέβου, ρίχνοντας το βάρος στα ανατολικά. Εκεί είτε μάχεται για να κρατήσει θέσεις με στρατηγική σημασία, είτε ετοιμάζεται συστηματικά να απομακρύνει από άλλες τη ρωσική παρουσία, όπως εικάζουν πολλοί.
Χάρτης του BBC με την κατάσταση τον Μάρτιο του 2023 γύρω από την Μπαχμούτ
Γύρω από την άσημη μέχρι πρότινος πόλη Μπαχμούτ οι μάχες μαίνονται εδώ και μήνες. Κατά τα όσα διαρρέουν από το μέτωπο και τις αναλύσεις, οι απώλειες είναι βαριές για τη Ρωσία, αναλογικά και για την Ουκρανία. Η ρωσική πλευρά ισχυρίζεται πάντως ότι έχει καταλάβει το ανατολικό τμήμα της πόλης (χάρη στους επίστρατους της Wagner, όπως λέει ο Γεβγκένι Πριγκόζιν).
Τι κερδίζει η Ρωσία έχοντας στα χέρια της την πόλη; Δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι είναι περιορισμένες σημασίας, αν και για τη Ρωσία θα μπορούσε να είναι το εφαλτήριο για να ασκήσει πίεση στο Κραματόρσκ και το Σλοβιάνσκ.
Χάρτης του BBC με το μέτωπο στην ανατολική και τη νότια Ουκρανία τον Μάρτιο του 2023
Νοτιότερα, οι μάχες επικεντρώνονται στην περιοχή της Χερσώνας. Η Ρωσία επέλεξε να υποχωρήσει στην ανατολική (αριστερή) όχθη του Δνείπερου το φθινόπωρο, αλλά έχει κατασκευάσει ισχυρές οχυρές θέσεις και «κρατά» παρά τη «βροχή» των HIMARS από την ουκρανική πλευρά.
Αυτή η εικόνα στασιμότητας και αναμονής μιας νέας επιθετικής πρωτοβουλίας γίνεται περισσότερο ορατή με μια ματιά στους χάρτες που δείχνουν την πορεία της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Η προέλαση των πρώτων ημερών, που συνοδεύτηκε και από αισιόδοξες εκτιμήσεις ότι το Κίεβο θα πέσει σε ρωσικά χέρια, έδωσε τη θέση της σε μια σταθεροποίηση που ήταν ορατή την άνοιξη. Το ανατολικό τμήμα της χώρας, πέρα από το ήδη κατειλημμένο Ντονμπάς ήταν σχεδόν όλο στα χέρια των Ρώσων.
Χάρτες από το BBC με τέσσερις στιγμές του πολέμου: Η κατάσταση πριν από την εισβολή (Φεβρουάριος 2022, πάνω αριστερά), τα κέρδη της Ρωσίας μετά την εισβολή (Μάρτιος 2022, πάνω δεξιά), η αντεπίθεση της Ουκρανίας (Οκτώβριος 2022) και σήμερα (Μάρτιος 2023). Σε όλους τους χάρτες με κόκκινο τα εδάφη που κατέλαβαν οι Ρώσοι και με μωβ όσα ανακατέλαβαν οι Ουκρανοί
Από το καλοκαίρι του 2022 και όσο προχωρούσαμε προς το φθινόπωρο, η Ουκρανία «ροκάνισε» όλα τα κέρδη της Ρωσίας στα βόρεια, εξασφαλίζοντας το Κίεβο -τουλάχιστον από το έδαφος. Με το μακρού βεληνεκούς πυροβολικό που είχε πλέον η Ουκρανία, τα κέρδη της Ρωσίας στην ανατολική Ουκρανία ήταν υπό αίρεση, κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με την επιμελητεία – την ώρα που στη μάχη ρίχνονταν μαζικά οι επίστρατοι της Wagner που δεν βοήθησαν.
Στις αρχές του 2023 πλέον η σύγκρουση είχε παγιωθεί γύρω από σημεία όπως το Μπαχμούτ και τη Χερσώνα, εν αναμονή μιας επιθετικής ενέργειας, πιθανότερα από την Ουκρανία.
Χωρίς όμως να υπάρχει πρόθεση στις δύο πλευρές για ειρήνευση ή αποκλιμάκωση υπό όρους, το τέλος του πολέμου φαίνεται ότι απέχει αρκετά.