Ζακ Ντελόρ: Πώς ο «σοφός οραματιστής της Ευρώπης» δεν έγινε ποτέ πρόεδρος της Γαλλίας
28.12.202313:15
«Ο δικός μου τρόπος να κάνω πολιτική δεν ήταν ο ίδιος», είχε πει για την απόφασή του να μην διεκδικήσει την γαλλική προεδρία
Ο πρωτοσέλιδος τίτλος της γαλλικής εφημερίδας Liberation είναι αφιερωμένος στον Ζακ Ντελόρ, ο οποίος απεβίωσε χθες στη οικία του, σε ηλικία 98 ετών. Εμβληματική προσωπικότητα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, ο Ζακ Ντελόρ, πρώην μέλος της τράπεζας της Γαλλίας, είχε σπουδάσει νομικές και πολιτικές επιστήμες προτού βρεθεί στο πλευρό του Φρανσουά Μιτεράν.
Ο «πατέρας του ευρώ» και προσωπικότητα της γαλλικής αριστεράς άφησε χθες την τελευταία του πνοή στο Παρίσι, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του η κόρη του Μαρτίν Ομπρί, δήμαρχος της Λιλ.
Ο Ζακ Ντελόρ διετέλεσε πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1985-1995), με τους συμπολίτες του να τον αποκαλούν «σοφό οραματιστή» της Γηραιάς Ηπείρου.
Το 1994, μέλη του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος προσπάθησαν να τον πείσουν να διεκδικήσει την προεδρία της χώρας του καθώς οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι είχε πολλές πιθανότητες να νικήσει οποιονδήποτε από τους βασικούς συντηρητικούς διεκδικητές: τον τότε πρωθυπουργό Εντουάρ Μπαλαντίρ και τον τότε δήμαρχο του Παρισιού Ζακ Σιράκ.
Αρνήθηκε να θέσει υποψηφιότητα και ο υποψήφιος των Σοσιαλιστών, Λιονέλ Ζοσπέν. Τελικά στις προεδρικές εκλογές του 1995, νίκησε ο Ζακ Σιράκ.
«Δεν μετανιώνω για τίποτε», αλλά «δεν λέω ότι έπραξα σωστά», είχε δηλώσει ο Ντελόρ το 2021 στο γαλλικό περιοδικό «Le Point».«Ήθελα να είμαι ανεξάρτητος και ένιωθα διαφορετικός από όσους ήταν γύρω μου. Ο δικός μου τρόπος να κάνω πολιτική δεν ήταν ο ίδιος», είχε πει σε μία προσπάθεια να δικαιολογήσει την απόφασή του να μην διεκδικήσει τη γαλλική προεδρία.
Το «μυθιστόρημα» του Ντελόρ
Τη χρονική περίοδο 1969-1972, ο Ζακ Ντελόρ διετέλεσε σύμβουλος του Γάλλου πρωθυπουργού Ζακ Σαμπάν - Ντελμάς.
Στη συνέχεια προσχώρησε στο Σοσιαλιστικό Κόμμα και το 1981 διετέλεσε υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του Φρανσουά Μιτεράν.
Ήταν από τους πρωτεργάτες του σχεδίου της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Εργαζόταν πυρετωδώς και είχε αποκτήσει μεγάλο κύρος, επιρροή και δύναμη.
Το 1994, όλες οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι είναι το μεγάλο φαβορί για τη γαλλική προεδρία. Η διαμάχη της γαλλικής δεξιάς μεταξύ του Εντουάρ Μπαλαντίρ και του Ζακ Σιράκ είναι «βούτυρο στο ψωμί» για την υποψηφιότητά του.
Την Κυριακή στις 11 Δεκεμβρίου του 1994, ο Ζακ Ντελόρ ήταν καλεσμένος στο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο «TF1» στη δημοφιλή πολιτική εκπομπή της Αν Σινκλέρ, πρώην συζύγου του άλλοτε «Δον Ζουάν» του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος Καν.
Τότε ήταν που αποκάλυψε τα χαρτιά του ανακοινώνοντας ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την γαλλική προεδρία.
Έχοντας απέναντί του τη Σινκλέρ, ο Ντελόρ μιλάει καθ' όλη τη διάρκεια της εκπομπής με τον ήρεμο και συμπονετικό τόνο που τον χαρακτηρίζει.
Ήταν στα γυρίσματα της εκπομπής «7 sur 7», που ο πολιτικός μοιράστηκε την απόφασή του με τους Γάλλους.
Tον Μάιο του του 1995, ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας, Φρανσουά Μιτεράν, ηλικιωμένος και με σοβαρά προβλήματα υγείας, αποχωρεί από το Μέγαρο των Ηλυσίων χωρίς να δώσει το «δαχτυλίδι» της διαδοχής στον πολιτικό που θα αναλάβει τα ηνία του κόμματος.
Ύστερα από δέκα χρόνια θητείας, ο πρώην υπουργός Οικονομικών επί θητείας Μιτεράν, μεταξύ 1981 και 1984, αποχωρεί από την προεδρία της Κομισιόν τον Ιανουάριο.
Άφησε το αποτύπωμά του στις Βρυξέλλες – τη μετατροπή της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) στη μελλοντική Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ –και θεωρείται ο μόνος στην αριστερή πτέρυγα που έχει το ανάστημα ενός πολιτικού.
Για την εφημερίδα «Le Figaro», ο Ζακ Ντελόρ σφυρηλάτησε το όραμά του για μια ενωμένη Ευρώπη και τη δέσμευσή του για ειρήνη κατά τις σκοτεινές ώρες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Yπήρξε ο ακούραστος υπέρμαχος της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών εθνών και στη συνέχεια της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Μια ιδέα που έφερε στη ζωή χάρη, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία της Ενιαίας Αγοράς, το πρόγραμμα Erasmus και τα πρώτα στάδια ενός ενιαίου νομίσματος, διαμορφώνοντας έτσι ένα βιώσιμο και ισχυρό ευρωπαϊκό μπλοκ».
Οι σπουδές και η προσωπική του ζωή
Σπούδασε νομική και πολιτική οικονομία στη Σορβόννη. Εργάστηκε στην τράπεζα της Γαλλίας, υπήρξε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού και ήταν ευρωβουλευτής.
Ένα χρόνο αφότου ο Ζακ Σιράκ κερδίζει τις εκλογές το 1995 με ποσοστό 52,6%, ο Ντελόρ ίδρυσε το κεντροαριστερό «think tank» (Notre Europe), με έδρα την «πόλη του φωτός».
Στις 15 Σεπτεμβρίου του 2010, υποστήριξε τη νέα πρωτοβουλία «Spinelli Group», η οποία ιδρύθηκε για να τονώσει την προσπάθεια ομοσπονδιοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην προσωπική του ζωή, ήταν παντρεμένος με τη Μαρί Λεφάιγ, η οποία απεβίωσε το 2020.
Το ζευγάρι απέκτησε μια κόρη, τη Μαρτίν Ομπρί, η οποία υπηρέτησε ως γραμματέας του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος από το 2008 έως το 2012 κι έναν γιο, τον Ζαν-Πολ Ντελόρ, ο οποίος ήταν δημοσιογράφος και πέθανε από λευχαιμία το 1982, σε ηλικία 29 ετών.