Η Φινλανδία εκπαιδεύεται για επίθεση από τη Ρωσία, στη μεγαλύτερη άσκηση πολιτικής άμυνας στην Ευρώπη από τον Β' Παγκόσμιο

Περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι στη Φινλανδία, μεταξύ των οποίων εθελοντές και φοιτητές, συμμετέχουν στη μεγαλύτερη άσκηση πολιτικής άμυνας που έχει πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Σύμφωνα με το σενάριο, που αποκαλύπτει το Associated Press, οι κρίσιμες υποδομές στην πόλη Κουόπιο της κεντρικής Φινλανδίας, μεταξύ των οποίων τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας έπειτα από κυβερνοεπιθέσεις. Παράλληλα, υπάρχει απειλή πυραυλικών πληγμάτων από τη γειτονική Ρωσία.

Στόχος της άσκησης είναι τόσο οι τοπικές Αρχές όσο και οι απλοί πολίτες να δοκιμάσουν στην πράξη πώς θα αντιδρούσαν σε περίπτωση πραγματικής επίθεσης. Στο πλαίσιο της άσκησης, ένα σπήλαιο στο Κουόπιο μετατρέπεται σε ασφαλή χώρο για χιλιάδες ανθρώπους. Στο εσωτερικό του, σε έναν χώρο που υπό κανονικές συνθήκες λειτουργεί ως αθλητική αίθουσα, εκατοντάδες πολίτες περνούν τη νύχτα σε πτυσσόμενα κρεβάτια.

Τα καταφύγια δεν αρκούν απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις

Τα υπόγεια καταφύγια μπορούν να προσφέρουν έναν βαθμό προστασίας από τους πυραύλους, όχι όμως και από την εκστρατεία δολιοφθοράς και αποσταθεροποίησης που, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους, πραγματοποιεί η Ρωσία σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Στις ενέργειες αυτές περιλαμβάνονται εμπρησμοί, επιθέσεις σε εγκαταστάσεις ύδρευσης και ηλεκτροπαραγωγής, καθώς και η αποστολή drones για δολιοφθορές στον εναέριο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα σύνορα της Φινλανδίας με τη Ρωσία εκτείνονται σε μήκος μεγαλύτερο των 1.300 χιλιομέτρων, από τη Βαλτική Θάλασσα έως τον Αρκτικό Κύκλο. Το 2024, η Φινλανδία εντάχθηκε μαζί με τη Σουηδία στο ΝΑΤΟ, μετά την εισβολή πλήρους που διέταξε ο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία. Μέχρι τότε, οι Φινλανδοί ήταν προετοιμασμένοι να αμυνθούν απέναντι στη Ρωσία - σε μεγάλο βαθμό - μόνοι τους.

Η άμυνα της Φινλανδίας, σύμφωνα με τον απόστρατο συνταγματάρχη Άσκο Μουχόνεν που μίλησε στο Associated Press, δεν βασίζεται μόνο στις ένοπλες δυνάμεις, αλλά και στη «νοοτροπία» των απλών πολιτών, οι οποίοι είναι έτοιμοι να αναλάβουν ευθύνη για την ασφάλεια της χώρας τους. Ο Μουχόνεν, ο οποίος οργάνωσε την άσκηση στο Κουόπιο, εξήγησε ότι αυτή η νοοτροπία συνδέεται εν μέρει με το σύστημα υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, το οποίο διατηρήθηκε στη Φινλανδία ακόμη και μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

«Δεν είναι όλοι χαρούμενοι που κάνουν τη θητεία τους, αλλά είναι καθήκον μας να υπηρετούμε και να προστατεύουμε αυτή τη χώρα, όπως έκαναν πριν από εμάς. Γι’ αυτό έχουμε την ανεξαρτησία μας», δήλωσε στο AP ο 23χρονος κληρωτός Γιούρι Πιετικάινεν, ο οποίος εκπαιδεύτηκε στη λειτουργία του καταφυγίου κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Τα μαθήματα από την Ουκρανία

Η Φινλανδία πρέπει επίσης να διδαχθεί από την εμπειρία της Ουκρανίας, υποστήριξε ο Μουχόνεν.

Το μεγαλύτερο καταφύγιο του Κουόπιο μπορεί να φιλοξενήσει 7.000 ανθρώπους. Στην Ουκρανία, ωστόσο, οι πολίτες έχουν συχνά μόνο λίγα λεπτά στη διάθεσή τους για να τρέξουν σε έναν σταθμό του μετρό ή σε ένα υπόγειο πάρκινγκ.

Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες χρειάζονται καταφύγια εύκολα προσβάσιμα, τα οποία να παρέχουν κάποια προστασία, χωρίς να είναι απαραίτητα σχεδιασμένα για να αντέχουν σε πυρηνική επίθεση.

Ο 20χρονος Ουκρανός φοιτητής Ντμίτρο Ουντίλα, ο οποίος σπουδάζει στο πανεπιστήμιο του Κουόπιο, βρισκόταν στο σπίτι του στην Οδησσό όταν ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν την πόλη στις 24 Φεβρουαρίου 2022, την πρώτη ημέρα του πολέμου. Όπως ανέφερε, αναγκάστηκε να καταφύγει στην είσοδο της πολυκατοικίας του, επειδή δεν είχε πουθενά αλλού να πάει. Η εκπαίδευση για μια τέτοια κατάσταση θα είχε σίγουρα βοηθήσει στην Ουκρανία, είπε, «επειδή κανείς δεν γνώριζε ότι κάτι τέτοιο μπορούσε να συμβεί».

Οι κυβερνοεπιθέσεις και τα μυστηριώδη αυτοκόλλητα

Η σοβαρότερη απειλή για τις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του Κουόπιο παραμένουν οι έντονες χιονοπτώσεις, οι καταιγίδες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, δήλωσε στο AP ο Γιούχα Ρασάνεν, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας Savon Voima.

Ωστόσο, μετά την εισβολή στην Ουκρανία και την απόφαση της εταιρείας να σταματήσει να αγοράζει ρωσικά βιοκαύσιμα, ο αριθμός των κυβερνοεπιθέσεων εναντίον του δικτύου αυξήθηκε σημαντικά.

Την περασμένη χρονιά, μηχανικοί εντόπισαν τουλάχιστον δέκα αυτοκόλλητα τοποθετημένα σε ιδιαίτερα ευάλωτα σημεία των ενεργειακών υποδομών. Παρόμοια αυτοκόλλητα έχουν εντοπίσει και άλλες ενεργειακές εταιρείες στη Φινλανδία, χωρίς να έχει εξακριβωθεί ποιος τα τοποθέτησε.

«Εάν σημειωνόταν έκρηξη σε εκείνο το σημείο, θα μπορούσε να καταστραφεί ολόκληρο φράγμα», παραδέχτηκε ο Ρασάνεν. Drones έχουν επίσης εντοπιστεί πάνω από γραμμές ηλεκτροδότησης, χωρίς να έχουν ταυτοποιηθεί οι υπεύθυνοι. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει προστασία από κάθε απειλή, επισήμανε. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό οι πολίτες να είναι προετοιμασμένοι να φροντίσουν μόνοι τους τον εαυτό τους για τουλάχιστον 72 ώρες, εάν διακοπεί η ηλεκτροδότηση ή το νερό καταστεί ακατάλληλο για κατανάλωση.

Η φινλανδική Υπηρεσία Ασφάλειας και Πληροφοριών ανακοίνωσε ότι διερεύνησε «ένα ευρύ φάσμα παρατηρήσεων», χωρίς να εντοπίσει κάτι ανησυχητικό. Όπως εξήγησε, μετά το 2022 οι πολίτες έχουν γίνει πιο επιφυλακτικοί λόγω της κατάστασης ασφαλείας και αναφέρουν περιστατικά όπως τα αντανακλαστικά αυτοκόλλητα, τα οποία μπορεί να σχετίζονται με τοπογραφικές εργασίες. Οι θεάσεις drones, σύμφωνα με την υπηρεσία, «έχουν σε μεγάλο βαθμό εξηγηθεί από περιστατικά της καθημερινότητας».

«Η καλύτερη άμυνα είναι να μην αξίζει να μας επιτεθούν»

«Μικρά πράγματα συμβαίνουν διαρκώς», μεταξύ των οποίων και οι ρωσικές παρεμβολές στα σήματα GPS, ανέφερε στο AP η 32χρονη Βούκο Λάχτινεν, η οποία επισκεπτόταν μια σάουνα στο Κουόπιο. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, «η καλύτερη άμυνα της Φινλανδίας είναι να καταστήσει μια επίθεση ασύμφορη». Αυτό εξαρτάται από τον στρατό και τις δυνάμεις άμυνας της χώρας, αλλά και από τους ίδιους τους Φινλανδούς, οι οποίοι αισθάνονται ότι «έχουν κάτι για το οποίο αξίζει να πολεμήσουν».

Στη Φινλανδία, εξήγησε, υπάρχει ένα «γενικευμένο αίσθημα ευθύνης», το οποίο έχει αναπτυχθεί μέσα από τις τοπικές κοινότητες και ακόμη και από πρωτοβουλίες όπως η ανακύκλωση. «Σε ένα πολύ απλό, καθημερινό επίπεδο, εάν κάνεις πράγματα που έχουν σημασία, τότε δημιουργείται ένα φαινόμενο της πεταλούδας», πρόσθεσε.

Μαθαίνουν από παιδιά πώς να αντιδρούν

Χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν από το καταφύγιο του Κουόπιο, μεταξύ των οποίων μαθητές και φοιτητές.

«Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν τι να κάνουν, επειδή μπορεί να χρειαστεί να αντιδράσουν μόνα τους. Οι ενήλικες δεν μπορούν πάντοτε να βοηθήσουν», δήλωσε η 11χρονη Αμάντα Χιλ, το σχολείο της οποίας πραγματοποίησε τα μαθήματα της ημέρας μέσα στο καταφύγιο.

Καθισμένος στο δάπεδο μαζί με άλλους κληρωτούς, ο Πιετικάινεν εξήγησε γιατί δεν θεωρεί υπερβολική την εξάσκηση πάνω σε σενάρια κρίσης. «Είμαστε Φινλανδοί, επομένως είμαστε κατά κάποιον τρόπο απαισιόδοξοι απέναντι στη ζωή», είπε. Η Ιστορία, όμως, δείχνει τι μπορεί να συμβεί με τη Ρωσία.

Όσον αφορά τις απειλές από τη Μόσχα, ο Μουχόνεν συνόψισε τη φινλανδική στάση με μία φράση: «Μην πιστεύετε όσα λένε. Παρατηρείτε όσα κάνουν».