Ιαπωνία κατά Πούτιν για τη Japan Tobacco, ανησυχία για νέες κατασχέσεις στη Ρωσία και την Coca-Cola HBC

Νέα ένταση στις σχέσεις Ιαπωνίας και Ρωσίας προκαλεί η απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να θέσει υπό ρωσική διαχείριση τα περιουσιακά στοιχεία της Japan Tobacco International (JTI), με το Τόκιο να υποβάλλει επίσημη διαμαρτυρία και να απαιτεί την άμεση ανάκληση του μέτρου. Η κίνηση του Κρεμλίνου εντείνει την ανησυχία για το μέλλον ξένων επιχειρήσεων που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη Ρωσία, προκαλώντας ισχυρές πιέσεις και στη μετοχή της Coca-Cola HBC, η οποία έχασε 14,12% στο Χρηματιστήριο Αθηνών μετά από πληροφορίες για ενδεχόμενη αντίστοιχη παρέμβαση στις ρωσικές θυγατρικές της.

Η Coca-Cola HBC έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι δεν έχει λάβει καμία ειδοποίηση από τη ρωσική κυβέρνηση για αλλαγές στις δραστηριότητές της, ενώ διαβεβαίωσε ότι η χρηματοδότηση των υπόλοιπων επιχειρήσεων του ομίλου και η εξυπηρέτηση του δανεισμού του δεν εξαρτώνται από τα κεφάλαια που παράγονται στη Ρωσία.

Επίσημη διαμαρτυρία της Ιαπωνίας στη Μόσχα

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ιαπωνίας, Μινορού Κίχαρα, ανακοίνωσε την Παρασκευή (6/11) ότι δύο Ιάπωνες υπουργοί που επισκέπτονται τη Ρωσία υπέβαλαν επίσημη διαμαρτυρία στη ρωσική κυβέρνηση, σε συντονισμό με την ιαπωνική πρεσβεία, απαιτώντας την άμεση ακύρωση του προεδρικού διατάγματος.

Με την απόφαση που υπέγραψε ο Βλαντίμιρ Πούτιν, οι συμμετοχές της Japan Tobacco International σε τέσσερις ρωσικές εταιρείες, τις JTI Donskoy Tabak, Petro, JTI Yelets και Kres Neva, τίθενται υπό προσωρινή διαχείριση της ρωσικής Promyshlennye Aktivy (Industrial Assets).

Πρόκειται για αφαίρεση του διαχειριστικού ελέγχου των επιχειρήσεων και όχι για τυπική μεταβίβαση της ιδιοκτησίας τους.

Η ιαπωνική εταιρεία ανακοίνωσε ότι εξετάζει τις επιπτώσεις της απόφασης και τα ενδεχόμενα μέτρα που μπορεί να λάβει.

«Ο όμιλός μας συνέχισε τις δραστηριότητές του στη Ρωσία σεβόμενος το σύνολο των κυρώσεων και του κανονιστικού πλαισίου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο», υπογράμμισε η JTI.

Η εταιρεία έχει ισχυρή παρουσία στη ρωσική αγορά καπνού από το 1999, ενώ η απόφαση του Κρεμλίνου αφορά σημαντικές παραγωγικές μονάδες της στην Αγία Πετρούπολη, στο Ροστόφ επί του Ντον και στις περιφέρειες Λίπετσκ και Λένινγκραντ.

Coca-Cola HBC: «Δεν έχουμε λάβει καμία ειδοποίηση από τη ρωσική κυβέρνηση»

Η υπόθεση της Japan Tobacco προκάλεσε ανησυχία και για την Coca-Cola HBC, μετά από δημοσίευμα της ρωσικής εφημερίδας Kommersant, σύμφωνα με το οποίο η τοπική εταιρεία Bochkari έχει ζητήσει από τον Πούτιν να θέσει τις ρωσικές δραστηριότητες της πρώην Coca-Cola υπό προσωρινή εξωτερική διαχείριση.

Το αίτημα αφορά τον όμιλο Multon, ο οποίος μέχρι το 2022 εμφιάλωνε τα διεθνή προϊόντα της Coca-Cola στη Ρωσία και σήμερα δραστηριοποιείται με τοπικές μάρκες, όπως οι Dobry και Rich. Η αξία των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνει τα 245 δισ. ρούβλια.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί αντίστοιχη απόφαση της Μόσχας.

«Η Coca-Cola HBC δεν έχει λάβει καμία ειδοποίηση από τη ρωσική κυβέρνηση σχετικά με οποιαδήποτε αλλαγή στις δραστηριότητές της στη Ρωσία», ανέφερε ο όμιλος σε επίσημη ανακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ρωσικές δραστηριότητες λειτουργούν αυτοτελώς από το 2022, όταν αναδιαμορφώθηκε η παρουσία του στη χώρα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

«Η Coca-Cola HBC δεν βασίζεται σε εισοδήματα ή κεφάλαια από τη ρωσική δραστηριότητά της για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων του ομίλου εκτός Ρωσίας ή για την εξυπηρέτηση του δανεισμού του», διευκρίνισε.

Σύμφωνα με τις ενδιάμεσες οικονομικές καταστάσεις, στις 3 Ιουλίου 2026 τα ταμειακά διαθέσιμα των ρωσικών δραστηριοτήτων του ομίλου, συμπεριλαμβανομένης της Multon, ανέρχονταν σε 1,04 δισ. ευρώ, έναντι 850,2 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025.

Τα κεφάλαια αυτά υπόκεινται ήδη σε περιορισμούς ως προς τη μεταφορά τους εκτός Ρωσίας. Η εταιρεία δεν διευκρίνισε ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις στα ενοποιημένα οικονομικά αποτελέσματά της σε περίπτωση απώλειας του ελέγχου των ρωσικών θυγατρικών, επισημαίνοντας ότι θα προχωρήσει σε νεότερη ενημέρωση εφόσον χρειαστεί.

Στο στόχαστρο της Μόσχας και άλλοι ξένοι όμιλοι

Η απόφαση για την Japan Tobacco εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά παρεμβάσεων του Κρεμλίνου σε επιχειρήσεις χωρών που η Ρωσία χαρακτηρίζει «μη φιλικές».

Τον Σεπτέμβριο, η Μόσχα έθεσε υπό προσωρινή διαχείριση περιουσιακά στοιχεία της ελβετικής Nestlé, της γερμανικής Metro και της γαλλικής Auchan, ενώ τον Οκτώβριο ακολούθησαν τέσσερις ακόμη ευρωπαϊκές εταιρείες.

Η ρωσική κυβέρνηση έχει συνδέσει ανάλογες αποφάσεις με τις δυτικές κυρώσεις και τη στήριξη ευρωπαϊκών κρατών στην Ουκρανία.

Παράλληλα, η αντιπαράθεση για την JTI έρχεται να επιδεινώσει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις Ρωσίας και Ιαπωνίας, οι οποίες έχουν επιβαρυνθεί από τις κυρώσεις του Τόκιο κατά της Μόσχας, τη μακροχρόνια εδαφική διαφορά για νησιά στον Ειρηνικό και τη σύλληψη Ιάπωνα δημοσιογράφου στη Σαχαλίνη τον Οκτώβριο με την υποψία της κατασκοπείας.

Η αντίδραση της Ιαπωνίας και η ανησυχία γύρω από την Coca-Cola HBC αναδεικνύουν τον αυξανόμενο κίνδυνο για τους διεθνείς ομίλους που διατηρούν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία στη Ρωσία, ακόμη και όταν συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς κυρώσεων.