Αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά: Μάθετε τα πάντα για τα χάπια της ευτυχίας
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε για το ενδεχόμενο λήψης αντικαταθλιπτικών ή αγχολυτικών φαρμάκων; Είναι πράγματι επικίνδυνα ψυχοφάρμακα; Ηρθε η ώρα να ξεδιαλύνουμε τους μύθους που ακολουθούν αυτά τα χάπια εδώ και χρόνια
ygeiamou.gr team
Διαβάζοντας το θέμα αυτού του άρθρου πολλοί θα σκεφτούν: «Μιλάει για τα ψυχοφάρμακα, αυτά τα φοβερά χάπια που καταστρέφουν το μυαλό, σε κάνουν ζόμπι και εθισμένο για όλη σου τη ζωή σαν τα ναρκωτικά. Αυτά τα παίρνουν μόνο οι βαριά ψυχικά άρρωστοι, εμείς οι υπόλοιποι θα πρέπει να τα αποφεύγουμε οπωσδήποτε». Με τέτοιο στίγμα εναντίον τους συχνά είναι δύσκολο να πειστεί κάποιος να πάρει ένα αντικαταθλιπτικό ή αγχολυτικό φάρμακο που μπορεί να είναι μια αποτελεσματική και μερικές φορές σωτήρια για τη ζωή θεραπεία για ψυχικές διαταραχές που βασανίζουν περίπου έναν στους τέσσερις συνανθρώπους μας. Ας δούμε λοιπόν τι πραγματικά ισχύει για αυτά τα φάρμακα και τι είναι μύθος.
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε στην Ψυχιατρική σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να μπουν κάτω από την ίδια ομπρέλα ως «ψυχοφάρμακα» γιατί ανήκουν σε πολύ διαφορετικές κατηγορίες με τελείως διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης στον εγκέφαλο, διαφορετικές κλινικές ενδείξεις και αντενδείξεις και διαφορετικό προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών. Η μελέτη τους αποτελεί το αντικείμενο μιας ξεχωριστής ειδικότητας μέσα στην Ψυχιατρική που ονομάζεται Νευροφαρμακολογία – Ψυχοφαρμακολογία.
Τα αντικαταθλιπτικά
Ας μιλήσουμε, λοιπόν, πρώτα για τα αντικαταθλιπτικά που ανακαλύφθηκαν τη δεκαετία 1950-1960 και σήμερα συνταγογραφούνται σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Τα φάρμακα αυτά αποτελούν πρώτης γραμμής θεραπεία για την κατάθλιψη και από αυτό πήραν και το όνομά τους, αλλά δίνονται και σε άλλες ψυχικές διαταραχές. Παρόλο που έχουν κοινό όνομα, τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι διαφορετικά ως προς τον μηχανισμό δράσης στα διάφορα συστήματα του εγκεφάλου και έτσι χωρίζονται σε υποκατηγορίες (π.χ. τρικυκλικά, εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης). Κάθε υποκατηγορία έχει διαφορετικά φάρμακα (μόρια) και κάθε φάρμακο έχει συγκεκριμένο φαρμακολογικό προφίλ δράσης και προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών. Οπως είναι κατανοητό, η επιλογή ενός αντικαταθλιπτικού ανάμεσα στις διαφορετικές κατηγορίες και τα διαφορετικά φάρμακα κάθε κατηγορίας είναι αποτέλεσμα γνώσης και εμπειρίας που έχει ο ειδικός κλινικός ιατρός.
Το πρότυπο πρόγραμμα σπουδών στις Βιολογικές Επιστήμες του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένη κατάρτιση στη Βιολογία και περαιτέρω εξειδίκευση στην κατεύθυνση της Γενικής Βιολογίας ή της Γενικής Μικροβιολογίας