Παντελής Καψής

Τι συμβαίνει; Παρακολουθούμε τον εξισλαμισμό της Αμερικής ή μήπως τον εξαμερικανισμό του Ισλάμ;

Μια φωτογραφία από μόνη της φυσικά δεν λέει πολλά. Είναι άλλο να φοράς τη μαντήλα επειδή πιστεύεις ότι οι γυναίκες πρέπει να κρύβονται, ότι η θέση τους είναι στο σπίτι. Και είναι τελείως διαφορετικό να το θεωρείς απλώς μέρος της κουλτούρας σου. Κάτι το οποίο φοράς, ενδεχομένως με υπερηφάνεια, σε μια κοινωνία η οποία, ένα μέρος της τουλάχιστον, μπορεί να σε θεωρεί δεύτερης κατηγορίας πολίτη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται πως ισχύει το δεύτερο. Η σύζυγος του Ελ Σαγιέντ είναι μια πολύ επιτυχημένη ψυχίατρος, με εντυπωσιακές σπουδές, επικεφαλής στο ψυχιατρικό του πανεπιστημιακού ιατρείου του Μίσιγκαν. Μια επιτυχημένη αμερικανίδα.

Οι ΗΠΑ άλλωστε γι αυτό ξεχωρίζουν: την ικανότητα να ενσωματώνουν πολύ διαφορετικές κουλτούρες. Δεν είναι μόνο το ισλάμ, είναι οι υπερορθόδοξοι εβραίοι με τα κοτσιδάκια τους, είναι οι χριστιανικές αιρέσεις που αρνούνται τον σύγχρονο πολιτισμό και είναι βέβαια και οι πανίσχυροι ευαγγελιστές. Οι τελευταίοι μάλιστα θέλουν να επιβάλουν ένα χριστιανικό κράτος. Είναι φυσικά και η διαφορετική σχέση που έχουν οι αμερικανοί με τη θρησκεία. Είναι αρκετά συνηθισμένο να εκλέγονται πάστορες στη Βουλή, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι. Όποιος άκουσε την ομιλία του Ταλαρίκο μετά την εκλογή του στο Τέξας θα έμενε έκπληκτος με τον έντονα θρησκευτικό τόνο της. Στην Ευρώπη το φαινόμενο μας είναι τελείως ξένο, σχεδόν περιθωριακό. Δεν είμαστε πάντα σε θέση να τα καταλαβαίνουμε όλα. Αρκεί να μπορούμε να συνυπάρχουμε όσο πιο αρμονικά γίνεται.

Στην πραγματικότητα μια άλλη εικόνα με τον Ελ Σαγιέντ θα έπρεπε ίσως να μας ενοχλήσει. Η συνάντηση του με τον δημοσιογράφο του Sky News και ο απαξιωτικός τρόπος με τον οποίο του φέρθηκε. Η αλαζονεία του νικητή την οποία εξέπεμπε αλλά και η απορία για το πώς πραγματικά αντιλαμβάνεται τη σχέση του με την ενημέρωση και την ελευθερία του τύπου. Αυτό, ιδίως στο πλαίσιο της μεγάλης εικόνας μπορεί να είναι ανησυχητικό.

Πριν από δύο χρόνια, στην αποτίμηση της νίκης του Τραμπ, ήταν της μόδας να στήνεται στον τοίχο η woke κουλτούρα. Αλλάζουν οι καιροί. Τα αποτελέσματα της Τρίτης μπορούν να διαβαστούν σαν μια πανδαισία της woke και της συμπερίληψης. Η πρώτη ιθαγενής κυβερνήτης Πολιτείας, η πρώτη μαύρη κυβερνήτης Πολιτείας, ο πρώτος ανοιχτά γκέι γερουσιαστής, η πρώτη λατινοαμερικάνα κυβερνήτης στο Τέξας και φυσικά ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής. Η Αμερική μοιάζει να ερωτεύθηκε ξαφνικά τις μειονότητες που δαιμονοποιούσε ο Τραμπ.

Από κοντά οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές οι οποίοι καταγράφουν σημαντικές επιτυχίες συχνά σε βάρος του Δημοκρατικού «κατεστημένου». Μετά τον Μαντάνι στη Νέα Υόρκη, η Νίδια Ραμάν κέρδισε τις εκλογές στο Λος Άντζελες με αντίπαλο την πρώην Δήμαρχο την οποία υποστήριζε η ηγεσία των Δημοκρατικών. Έτσι στις δύο μεγαλύτερες πόλεις των ΗΠΑ, όπως και στην Ουάσιγκτον, ηγούνται σοσιαλιστές.

Με μια έννοια στις ΗΠΑ πέτυχαν αυτό που στην Ευρώπη μοιάζει όλο και πιο δύσκολο. Μια μεγάλη προοδευτική εκλογική συμμαχία που αρχίζει από τους συντηρητικούς του Δημοκρατικού κόμματος, κάτι σαν τους δικούς μας φιλελεύθερους κεντροδεξιούς και φτάνει ως τους Δημοκράτες Σοσιαλιστές, ίσως τη δική μας κεντροαριστερά και μετριοπαθή αριστερά. Αποκλειστικά σχεδόν υπεύθυνος φαίνεται πως είναι ο Τραμπ: Όλοι οι αναλυτές συμφωνούν πως στις εκλογές το μπλε τσουνάμι ήταν μια ψήφος καταδίκης του αμερικανού προέδρου το οποίο έφτασε στα επίπεδα του Γουότεργκεϊτ.

Αυτό από μόνο του ήταν εξαιρετικά σημαντικό. Έπρεπε να μπει ένα φρένο στον Τραμπ τόσο για χάρη της αμερικανικής δημοκρατίας όσο και της Ατλαντικής συμμαχίας. Η πρόκληση τώρα είναι, όπως είπε ο Ραμ Εμάνουελ, πιθανός υποψήφιος των Δημοκρατικών στις προεδρικές εκλογές, η εκλογική συμμαχία να γίνει κυβερνητική συμμαχία. Να περάσει δηλαδή τις πολιτικές που θα απαντούν στις ανησυχίες και στα προβλήματα των ψηφοφόρων. Που πάει να πει ότι τώρα αρχίζουν τα δύσκολα. Οι θριαμβολογίες, την πρώτη ημέρα, είναι ίσως δικαιολογημένες . Αν συνεχιστούν όμως και ιδίως αν συνεχιστεί αυτή η προβολή της ταυτότητας των υποψηφίων ως καθοριστικό στοιχείο της επιτυχίας, ξέρουμε που θα οδηγήσουν.

Με αυτή την έννοια έχει ενδιαφέρον η συμπεριφορά του Μαντάνι. Ο οποίος για να διευκολύνει την εφαρμογή του προγράμματος του δεν δίστασε να εμφανιστεί δίπλα δίπλα με τον ίδιο τον Τραμπ. Χαμογελούσε στον φακό μάλιστα, λίγο αμήχανα είναι αλήθεια, και όταν τον άκουγε να λέει πόσο φίλοι είναι. Ήξερε όμως ότι έτσι θα βοηθήσει τους ψηφοφόρους του. Δεν άφησε τον προσωπικό του εγωισμό να σταθεί εμπόδιο. Η απόλυτη αντίθεση με τον Ελ Σαγιέντ. Ο οποίος πριν περάσει ένα 24ωρο μίλησε σαρκαστικά για τον αντιπρόεδρο Βανς και τη μεγάλη ειρωνεία όπως τη χαρακτήρισε, το ότι δηλαδή αυτός, όπως προβλέπει το Σύνταγμα, θα υποχρεωθεί να τον ορκίσει στη Γερουσία. Σαν κακομαθημένο παιδί που προτάσσει τις πολιτικές του βεντέτες αντί να εκπέμψει μήνυμα ενότητας και ταπεινότητας. Δύο διαφορετικές συμπεριφορές, δύο διαφορετικοί δρόμοι. Αν και άλλοι ακολουθήσουν το παράδειγμα του, αν θεωρήσουν ότι οι εκλογές αποτελούν την προσωπική τους δικαίωση, ξέρουμε που οδηγούν.